Cuộc bầu cử phát tín hiệu về chính sách đối nội, đối ngoại của Mỹ

Ngày 8/11, cử tri Mỹ đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ. Đây được coi như cuộc trưng cầu ý dân toàn liên bang đối với kết quả điều hành chính phủ của Tổng thống Joe Biden nói riêng và đảng Dân chủ nói chung trong gần 2 năm qua. Kết quả bầu cử cũng sẽ phát đi tín hiệu về đường lối chính sách đối nội và đối ngoại của nước Mỹ trong ít nhất 2 năm tới.

Tại cuộc bầu cử lần này, các cử tri Mỹ sẽ bầu lại toàn bộ 435 ghế hạ nghị sĩ liên bang với nhiệm kỳ 2 năm; 35 trong tổng số 100 ghế thượng nghị sĩ liên bang nhiệm kỳ 6 năm, trong đó 15 ghế hiện do đảng Dân chủ nắm giữ, 20 ghế do đảng Cộng hòa kiểm soát. Ngoài ra, các cử tri cũng bầu chọn 36 ghế thống đốc bang, 30 ghế tổng chưởng lý và 27 ghế tổng thư ký bang, hàng nghìn nghị sĩ cấp bang và quan chức địa phương. Nhóm theo dõi bầu cử Mỹ của trường Đại học Florida cho biết đã có hơn 42 triệu cử tri nước này đi bỏ phiếu sớm, cao hơn số lượng cử tri bầu cử sớm năm 2018. Trong số hơn 40 triệu lá phiếu được bỏ sớm có hơn 19,3 triệu phiếu được bỏ trực tiếp và 22,7 triệu phiếu được gửi qua đường bưu điện.

8.jpg -0
Đương kim Tổng thống Joe Biden và cựu Tổng thống Barack Obama trong chiến dịch tranh cử ở Philadelphia, Pennsylvania hôm 5/11. Ảnh: Washington Post.

Mặc dù hầu hết các nhà phân tích đều dự đoán về việc đảng Cộng hòa chiếm ưu thế hơn Hạ viện, tuy nhiên, có 3 kết quả có thể xảy ra trong cuộc bầu cử lần này. Thứ nhất, hiện trạng được duy trì, với đảng Dân chủ kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện. Mặc dù có ít khả năng nhất, nhưng nếu kịch bản này vẫn xảy ra và đảng Dân chủ kiểm soát lưỡng viện, Quốc hội có thể trao quyền cho chính quyền Tổng thống Joe Biden đưa ra các chính sách và luật mà không cần tham vấn hoặc hợp tác với đảng Cộng hòa. Ngược lại, đảng Cộng hòa có thể sẽ tìm cách đổ lỗi cho Quốc hội do Đảng Dân chủ lãnh đạo và Nhà Trắng về bất kỳ rắc rối nào ở trong nước, chẳng hạn như suy thoái kinh tế hoặc thiếu hụt năng lượng. Những vấn đề trong nước đó có thể ảnh hưởng đến các vấn đề đối ngoại ví dụ như việc cung cấp nguồn lực cho Ukraine trong cuộc xung đột với Nga.

Kịch bản thứ hai là, đảng Cộng hòa kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện. Điều này cho thấy, quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát, được khuyến khích bởi chiến thắng trong cuộc bầu cử, sẽ có động lực để thách thức chính quyền Tổng thống Joe Biden. Đảng Cộng hòa sẽ ở một vị thế mạnh mẽ hơn để đưa ra và tìm cách thông qua các dự luật. Rất có thể sự giám sát của đảng Cộng hòa sẽ cản trở việc chính quyền Tổng thống Joe Biden thực hiện những cuộc bổ nhiệm chính trị, trong đó có các đại sứ Mỹ. Tuy nhiên, trong kịch bản này, ảnh hưởng chính trị của đảng Cộng hòa có thể không làm giảm sự hợp tác của lưỡng đảng cũng như những thỏa hiệp về chính sách đối ngoại và quốc phòng - ít nhất là trước khi chiến dịch bầu cử tổng thống được tiến hành vào giữa năm 2023. Sẽ có sự thống nhất để cho chính sách đối ngoại tiếp tục hoạt động ít nhất trong vòng 6 tháng, miễn là không bên nào đưa ra các chính sách không thể chấp nhận được đối với bên kia.

Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy đảng Cộng hòa sẽ giành đa số trong Hạ viện và cũng có thể kiểm soát Thượng viện, với các vấn đề kinh tế và chi phí sinh hoạt đang chi phối cuộc bầu cử. Nếu điều đó xảy ra, cả hai đảng sẽ tập trung vào các nhu cầu chính trị trong nước. Trong trường hợp đảng Dân chủ nắm giữ cả hai viện, chính quyền Tổng thống Joe Biden sẽ có nhiều cơ hội hơn để thực hiện chính sách đối ngoại của mình.

Kịch bản thứ ba là, một Quốc hội chia rẽ xuất hiện trong đó Thượng viện do một đảng kiểm soát và Hạ viện do đảng còn lại chiếm đa số. Điều này sẽ khiến  chính quyền Tổng thống Joe Biden không thể thông qua các luật gây tranh cãi bằng tỷ lệ phiếu tuyệt đối. Tuy nhiên, việc đảng Cộng hòa giành chiến thắng ở một trong hai viện (chứ không phải cả hai viện) và các ủy ban trong quốc hội thay đổi theo đó có thể làm đình trệ các dự luật, dẫn đến bế tắc trong quốc hội khi mỗi đảng tìm cách thúc đẩy chương trình nghị sự của mình trước cuộc tổng tuyển cử năm 2024. Một quốc hội chia rẽ có thể sẽ xem xét chính sách đối ngoại và hoạt động giám sát thông qua lăng kính chính trị trong nước và đảng phái.

Trong kịch bản này, vấn đề đảng phái sẽ xuất hiện giữa hai viện và trong các ủy ban riêng lẻ, điều này có thể dẫn đến giảm sự đồng thuận. Do đó, các thỏa thuận như thỏa thuận an ninh 3 bên Mỹ - Anh - Australia (AUKUS) phụ thuộc vào việc nó sẽ là ưu tiên của chính sách đối nội hay đối ngoại. Quốc hội Mỹ sẽ tiếp tục ủng hộ mạnh mẽ AUKUS. Tuy nhiên, các chính sách mới cho trụ cột thứ hai trong chương trình làm việc của AUKUS (các năng lực tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử và siêu vượt âm) có thể trở nên khó phát triển hơn do sự chồng chéo giữa chính sách đối nội và đối ngoại.

Những vấn đề trong nước cũng có thể xếp trên các cân nhắc về chính sách đối ngoại. Quốc hội Mỹ vẫn tiếp tục ủng hộ đối với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhưng có thể có nhiều tranh luận chính trị hơn về mức độ đồng thời cung cấp nguồn lực của Mỹ cho Ukraine trong cuộc xung đột với Nga ở châu Âu và ngăn chặn sự trỗi dậy của Trung Quốc ở Ấn Độ - Thái Bình Dương.

Tóm lại, dù kết quả của cuộc bầu cử giữa kỳ lần này có ra sao, thì lợi ích của Mỹ vẫn là ưu tiên Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương ngay cả khi bị chi phối bởi các thách thức ở trong nước và cuộc xung đột Nga - Ukraine đang diễn ra ở châu Âu.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Thách thức từ đề xuất tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề G20

Thách thức từ đề xuất tổ chức thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề G20

Đề xuất mới đây của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky về việc tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Nga - Ukraine bên lề Hội nghị G20 vào tháng 12 tới đang mở ra kỳ vọng về một bước đột phá ngoại giao. Tuy nhiên, trong bối cảnh quan hệ giữa Kiev và Washington xuất hiện thêm những bất đồng, triển vọng hiện thực hóa sáng kiến này vẫn đối mặt với không ít trở ngại.

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Người dân Gaza sắp bước vào mùa Đông khắc nghiệt

Các chuyến hàng thương mại vào dải Gaza bị đình trệ khiến nguồn cung lương thực và nhu yếu phẩm sụt giảm, trong bối cảnh khoảng 2 triệu người Palestine tại đây thiếu nơi trú ẩn, thuốc men và các vật dụng cần thiết để vượt qua mùa Đông.

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Các cuộc tập kích liên tiếp bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Houthi nhằm vào Arab Saudi đang đặt ra những thách thức mới với năng lực phòng không của Riyadh, đồng thời phản ánh tính phức tạp của việc bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang.

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

Hiện tượng El Niño đang mạnh lên, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, hạn hán, cháy rừng và lũ lụt tại nhiều khu vực trên thế giới. Đông Nam Á được đánh giá là một trong những khu vực có thể chịu tác động nặng nề, đặc biệt về sản xuất nông nghiệp.

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Liên tiếp nhiều vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid tại thủ đô Riyadh của Arab Saudi, đỉnh điểm là vụ xảy ra đêm 10/10, không chỉ khiến nhiều người thiệt mạng mà còn gióng lên lời cảnh báo về nguy cơ mất an ninh nghiêm trọng. Sự việc này đang đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của cả khu vực Trung Đông, đồng thời đặt ra dấu hỏi lớn về năng lực phòng thủ của vương quốc này trước những mối đe dọa tấn công.

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Liên minh châu Âu (EU) có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt khí đốt tương đương 12-15% nhu cầu nếu mùa Đông năm nay xuất hiện các đợt rét nghiêm trọng, trong bối cảnh lượng khí dự trữ của khối thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ các năm trước đó.

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Sau nhiều tháng xung đột, Washington hôm 7/10 (giờ địa phương) bất ngờ phát đi tín hiệu mới về chương trình hạt nhân Iran. Giới phân tích nhận định, động thái này có thể mở ra dư địa thỏa hiệp giữa hai bên, dù những rào cản đối với một thỏa thuận vẫn chưa được tháo gỡ.

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố các định hướng và bước đi nhằm chuẩn bị cho khả năng Liên minh châu Âu (EU) tiếp nhận thêm thành viên, tập trung vào điều chỉnh cơ chế quản trị, bảo đảm các giá trị chung và cách thức phân bổ nguồn lực tài chính.

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh giữa Houthi và quân đội Yemen tiếp tục leo thang, trong khi Arab Saudi được cho là đang chuẩn bị một chiến dịch quân sự mới nhằm giành lại các vị trí chiến lược gần eo biển Bab el-Mandeb. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng và đe dọa hoạt động xuất khẩu năng lượng trong khu vực.

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 quyết định giải phóng 100 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, trong khi Nga cân nhắc nới lỏng hạn chế xuất khẩu diesel, góp phần giảm sức ép lên thị trường năng lượng. Tuy nhiên, nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu khi xung đột Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động lọc dầu và vận tải biển.

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Thông tin về việc đề nghị giải phóng tới 120 triệu thùng diesel trong 6 tháng, đi kèm khả năng Mỹ hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, đang đặt châu Âu vào thế khó. Đằng sau bài toán giá cả là câu hỏi lớn hơn về khả năng tự chủ và sức chống chịu của an ninh năng lượng châu Âu.

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Nga phản đối các hoạt động quân sự gia tăng của NATO và cảnh báo sẽ đáp trả cứng rắn nếu khối tìm cách cô lập vùng lãnh thổ Kaliningrad bên bờ biển Baltic với phần còn lại của Nga.

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Việc quân đội Mỹ hoàn tất rút khỏi Iraq ngày 30/9 khép lại một giai đoạn kéo dài hơn hai thập niên, đồng thời mở ra một chặng đường mới đối với Baghdad. Từ duy trì sức ép với IS, củng cố năng lực an ninh đến xử lý quan hệ với các đối tác bên ngoài, Iraq đang đứng trước yêu cầu tự chủ lớn hơn trong một môi trường khu vực nhiều biến động.

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

Sự bất định về mức độ nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo đang đặt các nhà hoạch định chính sách trước một “thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng”. Hành động quá sớm có thể kìm hãm đổi mới, nhưng chờ đến khi rủi ro được chứng minh đầy đủ có thể đã quá muộn.

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Mưa lớn bất thường gây lũ lụt và sạt lở đất đã khiến hàng chục người thiệt mạng, ảnh hưởng đến đời sống của hàng triệu người tại nhiều quốc gia châu Á, trong bối cảnh giới chuyên gia cảnh báo những hình thái thời tiết bất thường có thể xuất hiện với tần suất và cường độ lớn hơn.

Vì sao đề xuất mở lại Hormuz của Iran bị Tổng thống Trump bác bỏ?

Vì sao đề xuất mở lại Hormuz của Iran bị Tổng thống Trump bác bỏ?

Hôm 26/9 (giờ địa phương), khi được phóng viên hỏi về kế hoạch mới của Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu rõ: “Tôi bác đề xuất của họ”. Ông Trump cho rằng Tehran muốn sớm đạt thỏa thuận để mở lại eo biển Hormuz, song các điều khoản hiện tại khiến phía Mỹ không thể chấp nhận.