Bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa dưới góc độ bảo vệ an ninh quốc gia

Từ góc độ bảo vệ an ninh quốc gia, đây không chỉ là một định hướng về phát triển mà còn là lời hiệu triệu về trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong việc giữ vững môi trường hòa bình, củng cố thế trận lòng dân, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, để đất nước vững vàng bước vào “Kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”

Những tác động của tình hình thế giới và âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch

Bước sang năm 2026, thế giới đứng trước một ngưỡng chuyển tiếp đặc biệt. Những động lực từng nâng đỡ tăng trưởng và ổn định toàn cầu trong nhiều thập kỷ đang suy yếu, trong khi các lực đẩy mới - từ cạnh tranh địa chính trị, bảo hộ thương mại, trí tuệ nhân tạo đến yêu cầu tự chủ chiến lược - ngày càng bộc lộ rõ tác động.

Trong bối cảnh đó, cạnh tranh giữa các nước lớn không còn giới hạn trong không gian quân sự hay ngoại giao mà lan rộng sang kinh tế, chuỗi cung ứng, công nghệ và tài chính. Thuế quan, kiểm soát xuất khẩu, trừng phạt tài chính và hạn chế tiếp cận công nghệ cao trở thành công cụ cạnh tranh phổ biến, làm gia tăng mức độ rủi ro đối với các nền kinh tế phụ thuộc cao. Sự phân cực ngày càng sâu sắc không chỉ tác động tiêu cực đến an ninh toàn cầu mà còn làm suy giảm hiệu quả của các thể chế đa phương, khiến nỗ lực phối hợp giải quyết những vấn đề chung như biến đổi khí hậu, dịch bệnh hay an ninh năng lượng gặp nhiều trở ngại.

Các điểm nóng tại Trung Đông, châu Phi, Nam Mỹ và xung đột Nga – Ukraine, Myanmar, Thái Lan – Campuchia… tiếp tục tiềm ẩn nguy cơ leo thang thành xung đột cục bộ, tranh chấp lãnh thổ, vấn đề sắc tộc, tôn giáo và chủ quyền quốc gia vẫn chưa được giải quyết căn cơ. Hệ lụy của các cuộc xung đột kéo dài không chỉ gây tổn thất nặng nề về người và của mà còn làm trầm trọng thêm các cuộc khủng hoảng nhân đạo, gia tăng làn sóng di cư, tị nạn, qua đó ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh khu vực và toàn cầu.

Đi liền với các xung đột, cạnh tranh, nhu cầu duy trì ổn định buộc nhiều quốc gia phải theo đuổi chiến lược "đa phương hóa có chọn lọc", tránh bị cuốn vào thế đối đầu cứng nhắc. Các cường quốc tầm trung và các khu vực như ASEAN, Nam Á, Trung Đông hay Mỹ Latin vì thế được dự báo sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc tạo thêm không gian lựa chọn chiến lược cho hệ thống quốc tế.

Song song với đó, biến đổi khí hậu và các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng trở nên gay gắt. Thiên tai cực đoan, nước biển dâng, suy giảm đa dạng sinh học và ô nhiễm môi trường không còn là vấn đề của riêng một quốc gia, mà đã trở thành thách thức chung của toàn nhân loại. Nếu không giải quyết tốt sẽ là nguyên nhân tác động trực tiếp làm phát sinh các vấn đề về an ninh chính trị, an ninh kinh tế, an ninh tư tưởng, văn hóa, an ninh đối nội, các loại tội phạm, vi phạm pháp luật, các hoạt động biểu tình, bạo loạn, phân hóa giàu nghèo, bất công, bạo lực… và nhiều vấn đề an sinh xã hội khác.

Hoạt động chống phá của các thế lực thù địch ngày càng tinh vi, nhất là trên không gian mạng, sử dụng trí tuệ nhân tạo AI, tiếp tục xoáy sâu vào các vấn đề dân chủ, nhân quyền, tôn giáo để xuyên tạc, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Các đối tượng đã triệt để lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, một trong những lĩnh vực nhạy cảm, có tác động sâu rộng đến đời sống tinh thần của nhân dân, khối đại đoàn kết toàn dân tộc để vu cáo Đảng và Nhà nước ta “vi phạm nhân quyền”, “đe doạ tự do tôn giáo”, “phân biệt đối xử, kỳ thị dân tộc”... Đồng thời, các đối tượng luôn tìm cách ngăn chặn những liên kết giữa cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài với đồng bào trong nước, xuyên tạc chính sách đại đoàn kết dân tộc của Đảng, vu cáo Nhà nước ta.

Mục tiêu của chúng là nhằm xuyên tạc vai trò lãnh đạo của Đảng, những thành tựu của đường lối đổi mới, phủ nhận nền tảng tư tưởng của Đảng, làm xói mòn niềm tin chính trị của cán bộ, đảng viên và nhân dân, từng bước lái dư luận theo hướng hoài nghi con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà Đảng và nhân dân ta đã kiên định lựa chọn. Tiến tới xây dựng ngọn cờ, tổ chức chính trị đối lập, tiến hành gây rối, kích động bạo loạn, biểu tình, ly khai, lật đổ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và tạo cơ hội cho sự can thiệp của nước lớn vào nội bộ đất nước.

Hai mục tiêu chiến lược 100 năm và tư duy đột phá trong bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa

Hai mục tiêu chiến lược 100 năm, xét về thời gian gắn với hai cột mốc thiêng liêng của dân tộc: Năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng; năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước. Xét về chiều sâu tư tưởng, đó không chỉ là những mốc thời gian. Đó là 2 điểm tụ của khát vọng dân tộc, của ý chí vươn lên, của lời hứa lịch sử mà Đảng đã xác lập trước Nhân dân.

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Những mục tiêu ấy nghe qua có thể tưởng là những chỉ tiêu kinh tế nhưng thực chất hàm chứa trong đó là cả một tư duy đột phá về tương lai đất nước.

Điều đó đã được Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh không chỉ mang ý nghĩa về kinh tế hay thể chế mà còn gợi mở rất sâu sắc một yêu cầu có tính nền tảng: Muốn đi tới tương lai, đất nước phải giữ được môi trường hòa bình; muốn hiện thực hóa khát vọng phát triển, dân tộc phải có đủ sức mạnh để bảo vệ định hướng phát triển ấy trước mọi nguy cơ, thách thức.

Như vậy, tư duy đột phá về tầm nhìn chiến lược của Đảng ta trong bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa dưới góc độ bảo vệ an ninh quốc gia không dừng lại ở yêu cầu ngăn ngừa hoạt động gây rối, phá hoại, bạo loạn, lật đổ, chiến tranh, xung đột vũ trang mà còn mở rộng phạm vi các lĩnh vực then chốt của đời sống chính trị – xã hội, bao gồm: bảo vệ lợi ích quốc gia – dân tộc, giữ vững thành quả cách mạng, bảo đảm an ninh con người, an ninh kinh tế, an ninh mạng, an ninh văn hóa, tư tưởng… Đồng thời, chủ động phát hiện và ngăn chặn, làm thất bại chiến lược “Diễn biến hoà bình”, “bất tuân dân sự”, “phá hoại tư tưởng” của các thế lực thù địch từ bên ngoài, cũng như âm mưu tác động “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bên trong.

Chủ trương này thể hiện rõ bản lĩnh tư duy chiến lược của Đảng trong điều kiện hội nhập và biến động toàn cầu, khi các nguy cơ xung đột không còn chỉ đến từ biên giới lãnh thổ mà có thể khởi phát từ các yếu tố phi truyền thống như tấn công mạng, chiến tranh thông tin, thao túng thị trường, lũng đoạn dư luận... Trong bối cảnh đó, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa chính là sự cụ thể hóa tầm nhìn “giữ nước từ khi nước chưa nguy”, là biểu hiện của năng lực dự báo, phòng ngừa rủi ro và hành động có tính dẫn dắt chiến lược, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, làm tiền đề cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Trong các định hướng chiến lược gần đây, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh Việt Nam đang bước vào “Kỷ nguyên mới – Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. Đây là giai đoạn phát triển mang tính bước ngoặt, đòi hỏi đất nước phải tận dụng tối đa thời cơ, phát huy mạnh mẽ nội lực và tranh thủ hiệu quả các nguồn lực bên ngoài. Trong bối cảnh đó, mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số” không chỉ là một chỉ tiêu mang tính khát vọng mà trở thành yêu cầu khách quan xuất phát từ thực tiễn phát triển đất nước. Khoảng cách về trình độ phát triển giữa Việt Nam và các quốc gia tiên tiến trong khu vực chỉ có thể được rút ngắn bằng tốc độ tăng trưởng bứt phá, liên tục và bền vững.

Một quốc gia muốn thu hút đầu tư chất lượng cao, muốn trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu, trước hết phải là một "điểm đến an toàn, ổn định, tin cậy" về thể chế và trật tự xã hội. Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào ưu đãi thuế, họ nhìn vào khả năng kiểm soát rủi ro và sự an toàn, ổn định dài hạn của quốc gia đó.

Một đất nước phát triển về kinh tế không thể tách rời an ninh, quốc phòng hay đối ngoại. Sức mạnh quốc gia phải là sự cộng hưởng của các yếu tố: an ninh, quốc phòng, đối ngoại, kinh tế đi liền với khoa học công nghệ... Trong đó, kinh tế là bản lề, ngoại giao là tiên phong, quốc phòng - an ninh là chỗ dựa. Sự gắn kết này tạo ra khả năng “ngăn ngừa mọi nguy cơ từ sớm, từ xa, từ khi đất nước chưa nguy”, giúp đất nước hóa giải các nguy cơ ngay từ khi còn là mầm mống.

Như đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh trong Kết luận Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV xác định rõ: Quốc phòng, an ninh, đối ngoại phải là một “cấu phần của năng lực cạnh tranh quốc gia”. Điều này có nghĩa là, một hệ thống quốc phòng mạnh, một nền an ninh vững chắc và một nền ngoại giao linh hoạt chính là tài sản, là lợi thế so sánh để Việt Nam tự tin hội nhập sâu rộng mà không sợ bị hòa tan hay lệ thuộc.

Bởi vậy, khi nói đến “kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm”, nhìn từ góc độ bảo vệ ANQG trong bảo vệ Tổ quốc từ sớm từ xa, có thể hiểu đó là sự kiên định với một sứ mệnh kép là động lực trực tiếp để đất nước bứt phá trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc ta là  không dừng lại ở yêu cầu ngăn ngừa chiến tranh, xung đột vũ trang, nguy cơ bất ổn về an ninh, an ninh phi truyền thống mà từng bước mở rộng nhận thức về không gian chiến lược, không chỉ giới hạn ở bên trong biên giới lãnh thổ mà bao gồm các chiều cạnh mới, như: không gian mạng, không gian kinh tế, không gian thông tin truyền thông, không gian ngoại giao pháp lý, thậm chí cả không gian vũ trụ và trí tuệ nhân tạo (AI)...

Với vai trò nòng cốt trong bảo vệ an ninh quốc gia, CAND là lực lượng vũ trang trọng yếu, tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và nhân dân. CAND không chỉ bảo vệ an ninh, trật tự theo nghĩa truyền thống mà còn trực tiếp góp phần bảo vệ và hiện thực hóa đường lối phát triển mới của Đảng. Bảo vệ vững chắc Nhà nước pháp quyền XHCN; giữ vững an ninh chính trị nội bộ, an ninh kinh tế, an ninh mạng, an ninh dữ liệu; tạo môi trường ổn định, an toàn cho phát triển kinh tế tư nhân và hội nhập quốc tế - đó là những nhiệm vụ mang tính chiến lược của lực lượng Công an trong kỷ nguyên mới.

Có thể khẳng định, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, trên nền tảng của chủ nghĩa Mác Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, với hệ thống nghị quyết chiến lược mang tính kiến tạo, đất nước ta đang đứng trước vận hội phát triển mới. Với tư duy đổi mới, hành động quyết liệt và mục tiêu vì Đảng, vì dân, lực lượng CAND tiếp tục khẳng định vai trò chủ công, nòng cốt trong giữ vững an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, kiến tạo môi trường hoà bình, ổn định cho phát triển đất nước.