Bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng trong dự án Luật Tín ngưỡng tôn giáo

Dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo được ban hành để thay thế Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo và cần bổ sung các nội dung cơ bản, phù hợp với thực tiễn. Dự luật ghi nhận và cụ thể hoá chủ thể của quyền tín ngưỡng, tôn giáo là “mọi người” mà không chỉ là “công dân”

Điều 24, Hiến pháp năm 2013 đã kế thừa và sửa đổi, bổ sung quy định của Hiến pháp năm 1992 về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo như sau: “1. Mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào. Các tôn giáo bình đẳng trước pháp luật. 2. Nhà nước tôn trọng và bảo hộ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo. 3. Không ai được xâm phạm tự do tín ngưỡng, tôn giáo hoặc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để vi phạm pháp luật”. Ngoài ra, tại khoản 2, Điều 14 Hiến pháp quy định: “Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia,       trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng”.

Đây là những sửa đổi, bổ sung rất quan trọng, đặt ra cho việc sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hệ thống pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo cần phải cụ thể hoá các quy định, nội dung, tinh thần của Hiến pháp, bảo đảm hơn nữa quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người và phù hợp với Công ước quốc tế về quyền dân sự, chính trị.

Theo đó, dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo được ban hành để thay thế Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo và cần bổ sung các nội dung cơ bản, phù hợp với thực tiễn.

Dự luật ghi nhận và cụ thể hoá chủ thể của quyền tín ngưỡng, tôn giáo là “mọi người” mà không chỉ là “công dân”. Đồng thời khẳng định rõ quyền theo hoặc không theo một tôn giáo nào của cá nhân, không ai được xâm phạm tới quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và nghiêm cấm ép buộc theo đạo, bỏ đạo hoặc lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo để xâm hại tới Nhà nước, công dân và quyền của tổ chức tôn giáo.

Bổ sung quy định về quyền và giới hạn quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; quy định cụ thể quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo bị giới hạn trong những trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng.

Quy định này là cần thiết để bảo đảm Nhà nước tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân trong một tổng thể chung về an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ các quyền và tự do cơ bản của người khác. Các quy định này cũng đã được Công ước quốc tế về quyền dân sự chính trị của Liên hợp quốc (khoản 3 Điều 18 Công ước).

Dự luật bổ sung quy định về bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người nước ngoài sinh sống và làm việc tại Việt Nam, theo đó xác định quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo là quyền của mọi cá nhân, người nước ngoài sinh sống, làm việc tại Việt Nam cũng được Nhà nước Việt Nam tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo (bao gồm quyền sinh hoạt tôn giáo của người nước ngoài tại cơ sở tôn giáo hoặc các địa điểm hợp pháp khác; hoạt động tôn giáo của chức sắc, nhà tu hành là người nước ngoài; việc tổ chức cuộc lễ, giảng đạo của người nước ngoài tại cơ sở tôn giáo ở Việt Nam hoặc các địa điểm hợp pháp khác; người nước ngoài theo học tại các trường đào tạo những người chuyên hoạt động tôn giáo ở Việt Nam. Quy định cụ thể về trình tự, thủ tục đăng ký hoạt động tôn giáo và công nhận tổ chức tôn giáo, nhất là đối với các tôn giáo mới cần phải đăng ký hoạt động tôn giáo và trách nhiệm bảo đảm tôn trọng, tạo điều kiện cho các tổ chức tôn giáo mới hoạt động trong khuôn khổ pháp luật và theo hiến chương, điều lệ của tổ chức tôn giáo. Đồng thời, nghiên cứu để quy định hợp lý về các vấn đề thành lập, chia, tách, sáp nhập, hợp nhất tổ chức tôn giáo (cấp trung ương hoặc trực thuộc); thành lập trường, giải thể trường, mở lớp bồi dưỡng những người chuyên hoạt động tôn giáo; phong chức, phong phẩm, bổ nhiệm, bầu cử, suy cử, cách chức, bãi nhiệm, thuyên chuyển chức sắc trong tôn giáo…

Quy định cụ thể các chính sách về tôn giáo thể hiện chủ trương Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện bảo đảm cho các hoạt động tôn giáo vì lợi ích công cộng, lợi ích cộng đồng, lợi ích quốc gia như bảo hộ tài sản hợp pháp của tổ chức tôn giáo; bảo đảm giao quyền sử dụng đất nơi có các công trình do cơ sở tôn giáo sử dụng gồm đất thuộc chùa, nhà thờ, thánh thất, thánh đường, tu viện, trường đào tạo những người chuyên hoạt động tôn giáo, trụ sở của tổ chức tôn giáo, các cơ sở khác của tôn giáo được Nhà nước cho phép hoạt động sử dụng ổn định lâu dài. Quy định chính sách khuyến khích của Nhà nước đối với các hoạt động từ thiện, nhân đạo của các tổ chức tôn giáo, bao gồm hoạt động quyên góp; hoạt động trong các lĩnh vực giáo giáo dục, y tế, từ thiện nhân đạo, bảo trợ xã hội của cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo. Đồng thời, dự luật quy định rõ các hành vi nghiêm cấm và xử lý nghiêm những hành vi lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; các vấn đề quản lý Nhà nước đối với hoạt động của các tổ chức tôn giáo phải do luật quy định. Đây là một trong những quyền tự do cơ bản nhất của con người, có liên quan, ảnh hưởng trực tiếp tới các vấn đề tư tưởng của công dân, các vấn đề về phát huy truyền thống, đạo lý, thuần phong mỹ tục của dân tộc, chống mọi âm mưu lợi dụng tôn giáo để chia rẽ, chống phá sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân.

Như vậy, hệ thống pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo ngày càng được hoàn thiện hơn, là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân. Điều này được minh chứng bởi số lượng tín đồ, chức sắc, số lượng các tổ chức tôn giáo và đời sống sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo ngày càng sôi động. Về mặt tổ chức, ngoài các tổ chức tôn giáo đã được công nhận từ trước như Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Giáo hội Công giáo Việt Nam, Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc), Nhà nước đã lần lượt xem xét và công nhận về tổ chức cho một số tổ chức tôn giáo đủ điều kiện theo quy định pháp luật. 

Trước năm 2006 có 16 tổ chức tôn giáo (thuộc 6 tôn giáo) được Nhà nước công nhận tư cách pháp nhân, hoạt động trong khuôn khổ pháp luật của Nhà nước, đến nay đã có 38 tổ chức tôn giáo được đăng ký hoạt động hoặc công nhận về tổ chức. Điều đó đã làm lành mạnh hoá các quan hệ tôn giáo và hoạt động tôn giáo vì lợi ích chính đáng của tín đồ và tổ chức tôn giáo, vì lợi ích chung của toàn xã hội trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh hội nhập và giao lưu quốc tế. So với các văn bản quy phạm pháp luật trước đây, dự luật lần này thể hiện tinh thần cởi mở, thông thoáng của Nhà nước trong cách ứng xử với các tôn giáo. Đó là minh chứng sống động, thuyết phục, phản bác các quan điểm sai trái vu cáo Nhà nước ta “o ép” hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, cho rằng ra luật để “siết” quyền tự do tôn giáo…

TS Lê Trung Kiên

Các tin khác

Sức mạnh của nhân dân- từ Điện Biên Phủ đến khát vọng vươn mình của dân tộc

Sức mạnh của nhân dân- từ Điện Biên Phủ đến khát vọng vươn mình của dân tộc

72 năm sau chiến thắng Điện Biên Phủ, lịch sử không chỉ nhắc nhớ về một chiến công quân sự “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, mà còn gợi mở một chân lý có giá trị xuyên thời đại: sức mạnh quyết định vận mệnh của dân tộc Việt Nam chưa bao giờ chỉ nằm ở vũ khí hay tiềm lực vật chất, mà nằm ở lòng dân, ở khối đại đoàn kết toàn dân tộc và ở ý chí độc lập, tự cường được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử.

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nhanh hơn, "xanh" hơn và bền vững hơn

Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nhanh hơn, "xanh" hơn và bền vững hơn

Kinh tế Việt Nam được đánh giá là điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và tăng trưởng toàn cầu chậm lại. Kinh tế Việt Nam sau hơn nửa thế kỷ đất nước thống nhất đã đạt những thành tựu vượt bậc, mang lại nhiều lợi ích cho người dân thụ hưởng, cũng như khẳng định vị thế, tầm vóc đất nước trên trường quốc tế.

Bước chuyển mạnh của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Bước chuyển mạnh của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của quốc gia ngày càng trở nên cấp thiết. Một trong những điểm nhấn nổi bật thời gian qua là việc Quốc hội từng bước chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế.

Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Giữ cho “trong ấm, ngoài êm”

Thắng lợi của sự nghiệp kháng chiến chống xâm lược, thống nhất đất nước (1945-1975) là một trong những chiến công chói lọi nhất của dân tộc Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử ngàn năm dựng nước và giữ nước. Giành được những thành tựu, thắng lợi to lớn đó là sức mạnh của toàn dân tộc, trong đó lực lượng CAND có sự đóng góp xứng đáng.

Tiếp nối ngọn lửa ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ

Tiếp nối ngọn lửa ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ

Đại thắng ngày 30/4/1975 không chỉ khép lại cuộc chiến tranh trường kỳ, mà còn mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập, thống nhất và đi lên CNXH của dân tộc Việt Nam. Đó là dấu mốc lịch sử không thể thay thế, là điểm tựa tinh thần để cả dân tộc bước vào hành trình kiến thiết, dựng xây đất nước trong hòa bình. Nhưng lịch sử chưa bao giờ dừng lại.

Nghị quyết của Quốc hội giải quyết hàng nghìn dự án đất đai khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài

Nghị quyết của Quốc hội giải quyết hàng nghìn dự án đất đai khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài

Hiện có 4.489 dự án, đất đai gặp khó khăn, vướng mắc với tổng quy mô diện tích sử dụng đất hơn 198.428,1 ha và tổng giá trị mức đầu tư là 3,3 triệu tỷ đồng đã được các bộ, ngành, địa phương trong cả nước thống kê tính đến ngày 30/3/2025, nếu sớm được vận hành thì đây sẽ là nguồn lực rất lớn của nền kinh tế.

Nhiều nước trên thế giới đã thống nhất về giới hạn của bí mật nghề nghiệp

Nhiều nước trên thế giới đã thống nhất về giới hạn của bí mật nghề nghiệp

Bí mật nghề nghiệp của luật sư là một nguyên tắc cốt lõi của tư pháp hiện đại, nhưng không phải là giới hạn tuyệt đối. Khi tội phạm ngày càng được chuẩn bị tinh vi và có tổ chức, nhiều quốc gia đã thiết lập ranh giới rõ ràng: bảo vệ quyền bào chữa, nhưng không để nguyên tắc này bị lợi dụng để che chắn cho hành vi phạm tội. Đề xuất sửa đổi Bộ luật Hình sự của Việt Nam vì thế không nằm ngoài xu hướng chung đó.

Tăng cường trách nhiệm người bào chữa nhằm phòng ngừa tội phạm

Tăng cường trách nhiệm người bào chữa nhằm phòng ngừa tội phạm

Cơ quan soạn thảo đã đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng thu hẹp phạm vi miễn trừ trách nhiệm hình sự đối với luật sư, người bào chữa nhằm cân bằng giữa đạo đức nghề nghiệp, nghĩa vụ bảo mật thông tin của luật sư với trách nhiệm bảo vệ an toàn xã hội và ngăn chặn tội phạm từ sớm, từ xa. 

Đảm nhiệm đồng thời hai chức danh – một bước đi tất yếu

Đảm nhiệm đồng thời hai chức danh – một bước đi tất yếu

Trong tiến trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, mọi điều chỉnh về tổ chức bộ máy đều nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả các cơ quan quyền lực nhà nước. Chỉ những thay đổi phản ánh đúng yêu cầu khách quan của việc tổ chức và vận hành quyền lực nhà nước mới có ý nghĩa bền vững.

Phát triển "kinh tế bạc" là mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị quốc gia

Phát triển "kinh tế bạc" là mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị quốc gia

Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, phát triển "kinh tế bạc" càng trở nên cấp thiết. Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh ở châu Á. Theo dự báo, đến khoảng năm 2036, nước ta sẽ chính thức bước vào giai đoạn “xã hội già”, khi tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên chiếm trên 20% dân số.

Kiện toàn tổ chức bộ máy và kỳ vọng chương mới rực rỡ của đất nước

Kiện toàn tổ chức bộ máy và kỳ vọng chương mới rực rỡ của đất nước

Kiện toàn tổ chức bộ máy hôm nay mới là bước khởi đầu. Hành động quyết liệt, hiệu quả vì mục tiêu vừa kể mới là thước đo cuối cùng. Một khi lời nói đi đôi với việc làm, khi cam kết được hiện thực hóa bằng kết quả, thì niềm tin chắc chắn sẽ được củng cố, động lực chắc chắn sẽ được nhân lên; và con đường phía trước - dù còn nhiều thách thức, vẫn sẽ rộng mở để đất nước vững bước tiến lên, kiến tạo và viết tiếp những trang sử vẻ vang trong hành trình phát triển.

Thống nhất vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo sự thông suốt trong tư duy lãnh đạo

Thống nhất vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước tạo sự thông suốt trong tư duy lãnh đạo

Chiều 7/4, bên hành lang Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Quốc hội đoàn TP Hà Nội Bùi Hoài Sơn đã trao đổi với Báo Tin tức và Dân tộc về việc Quốc hội bầu Tổng Bí thư Tô Lâm giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026 - 2031 và những kỳ vọng đối với việc nâng cao hiệu lực lãnh đạo, điều hành trong giai đoạn mới.

Kiên định “bốn nguyên tắc” góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững

Kiên định “bốn nguyên tắc” góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững

Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 2 khóa XIV diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đang ra sức thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV, hướng tới thực hiện thành công mục tiêu chiến lược gắn với hai cột mốc lịch sử 2030 và 2045. Tại phiên bế mạc hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, mang tính định hướng chiến lược, nhấn mạnh thực hiện tăng trưởng hai con số để “không lỡ nhịp với thời đại”: “Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng thấp. Phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất”.

Phải truy xuất được nguồn gốc của miếng thịt là yêu cầu cấp bách

Phải truy xuất được nguồn gốc của miếng thịt là yêu cầu cấp bách

Vụ việc 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi được tuồn ra thị trường, thậm chí vào các trường học đã gây bức xúc trong dư luận. Sự việc xảy ra cho thấy, đã có sự buông lỏng quản lý, “đứt gãy” trong cơ chế giám sát theo chuỗi, từ khâu kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và giám sát lưu thông.

Kiên định “bốn nguyên tắc” – Chìa khóa hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Kiên định “bốn nguyên tắc” – Chìa khóa hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số”

Khi “Bốn nguyên tắc” được triển khai đồng bộ trong giáo dục và đào tạo, các nhà trường sẽ góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho lực lượng CAND, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế nhanh, bền vững, hướng tới mục tiêu tăng trưởng “hai con số” trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Kiểm soát quyền lực - “then chốt của then chốt” trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Kiểm soát quyền lực - “then chốt của then chốt” trong phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Lịch sử phát triển của mọi Nhà nước đều cho thấy: quyền lực nếu không được kiểm soát sẽ có xu hướng bị tha hóa, và một khi quyền lực đã bị tha hóa thì hậu quả không chỉ dừng lại ở tham nhũng, tiêu cực, mà còn làm xói mòn niềm tin của nhân dân, suy giảm hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.

Bài 2: Xăng sinh học - Đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh

Bài 2: Xăng sinh học - Đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh

Thay vì kế hoạch sẽ triển khai xăng sinh học E10 (pha trộn 10% ethanol) vào tháng 6/2026, Chính phủ đã quyết định đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng E10 ngay từ tháng 4/2026. Theo các chuyên gia, đây không chỉ là giải pháp tình thế trước những biến động của thị trường năng lượng thế giới, mà còn là một bước đột phá chiến lược trong chuyển đổi xanh. 

Giữ nghiêm kỷ cương để bảo vệ niềm tin và mở đường phát triển

Giữ nghiêm kỷ cương để bảo vệ niềm tin và mở đường phát triển

Công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, mà còn là điều kiện nền tảng để giữ vững ổn định, củng cố niềm tin xã hội và tạo lập môi trường lành mạnh cho phát triển đất nước.