LỜI TÒA SOẠN: Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, sau hơn một năm triển khai mô hình Công an địa phương 2 cấp, bộ máy đã trở nên tinh gọn hơn, chỉ huy thông suốt, phân công rõ ràng, cán bộ, chiến sĩ ngày càng gần dân, sát dân hơn. Phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đã có mặt tại nhiều đô thị, vùng nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo để ghi nhận kết quả thực tiễn, qua đó khẳng định vai trò tiên phong của lực lượng CAND, góp phần cung cấp những kinh nghiệm quan trọng cho việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trên phạm vi cả nước, hướng tới nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.
Phú Quốc là một trong ba đặc khu của tỉnh An Giang được thành lập và đi vào hoạt động vào ngày 1/7/2025, trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của 8/9 xã, phường (thuộc TP Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang cũ), nằm trong vùng biển Tây Nam của Tổ quốc. Đặc khu Phú Quốc có diện tích tự nhiên 575,29 km2, với 54.148 hộ 162.844 khẩu, tiếp giáp với vùng biển của nhiều nước trong khu vực.
Sau 1 năm vận hành chính quyền, Công an 2 cấp, PV Báo CAND đã trở lại Phú Quốc để ghi nhận những đổi thay nơi đây. Dẫn chúng tôi đi một vòng địa bàn, Thượng tá Đinh Xuân Trường, Trưởng Công an đặc khu Phú Quốc chia sẻ: “Đặc khu Phú Quốc được thành lập trên cơ sở sáp nhập từ Công an 8 xã, phường. Với quyết tâm chính trị cao nhất, không để gián đoạn, bỏ trống, chậm trễ công việc, Công an đặc khu Phú Quốc đã nhanh chóng thành lập 5 Tổ công tác và khẩn trương ổn định, đi vào hoạt động hiệu quả, lấy người dân làm trung tâm phục vụ…”.
Anh Võ Thành Được (SN 1981, trú tại khu phố 6 Dương Đông, đặc khu Phú Quốc) cho biết, việc thực hiện các thủ tục về đất đai, đăng ký phương tiện…người dân đã không còn phải đi từ đảo vào đất liền, đến trung tâm hành chính của tỉnh để thực hiện như trước. Điều này giúp giảm chi phí, vừa đỡ tốn công đi lại nên chúng tôi rất phấn khởi khi chính quyền đặc khu đi vào vận hành.
Với phương châm ổn định để phát triển, từ tháng 7/2025 đến nay, tình hình an ninh, trật tự (ANTT) trên địa bàn đặc khu Phú Quốc được giữ vững về ANTT. Tội phạm về trật tự xã hội xảy ra 157 vụ, giảm 46 vụ so với cùng kỳ. Tội phạm và vi phạm pháp luật về trật tự quản lý kinh tế, tham nhũng và chức vụ 22 vụ (ít hơn 9 vụ so với cùng kỳ). Công tác đấu tranh tội phạm về ma túy, tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường, tội phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông được triển khai quyết liệt, số vụ phát hiện nhiều hơn so với cùng kỳ…
Phú Quốc có tiềm năng lợi thế để phát triển dịch vụ, du lịch và được định hướng phát triển trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch sinh thái chất lượng cao, du lịch biển, đảo tầm cỡ quốc gia và quốc tế. Đặc biệt, Phú Quốc được Trung ương lựa chọn là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027, hiện đang vào giai đoạn tăng tốc thực hiện 21 dự án trọng điểm…
Với kim chỉ nam “Gần dân là thước đo phục vụ”, Công an đặc khu đã chủ động, tham mưu thành lập Đội phản ứng nhanh du lịch Phú Quốc, tham gia hỗ trợ du khách với 100 ngôn ngữ qua mã QR. Từ đó, du khách có thể kết nối kịp thời trong các tình huống khẩn cấp hoặc cần sự hỗ trợ, giúp đỡ cũng như có những phản hồi thực tế để nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch trên địa bàn Phú Quốc.
Tháng 1/2026, Công an đặc khu Phú Quốc phối hợp với Đội phản ứng nhanh du lịch Phú Quốc hỗ trợ hai khách lưu trú tại địa bàn là ông Terry Wayne Furssedonn và bà Debra Churchill (quốc tịch Anh), gặp sự cố tài chính do sai sót trong quá trình thanh toán. Sau khi nhận lại tiền, ông Terry Wayne Furssedonn bày tỏ sự cảm kích: “Chúng tôi rất ấn tượng với sự tận tâm của chính quyền và Đội phản ứng nhanh du lịch tại Phú Quốc. Các cán bộ Công an không chỉ giao tiếp tiếng Anh tốt mà còn rất nhiệt tình, thấu hiểu và hỗ trợ chúng tôi như những người bạn. Sau sự cố này, tôi cảm thấy an tâm hơn khi biết rằng tại Phú Quốc luôn có một lực lượng sẵn sàng bảo vệ du khách trong mọi tình huống khẩn cấp”.
Công an đặc khu Phú Quốc cũng xây dựng và triển khai các mô hình phát huy hiệu quả trong thực tiễn cuộc sống như: "Công an đặc khu Phú Quốc đồng hành cùng công dân sử dụng thành thạo tiện ích trên VNeID", "Không gian mạng sạch - đặc khu Phú Quốc văn minh, an toàn", "Tuyến đường văn minh, an toàn về trật tự công cộng, an toàn giao thông", "Cổng trường an toàn giao thông", "Đội tàu, thuyền bảo vệ an ninh, trật tự", "Nhà trọ không tội phạm, không ma túy", "Tổ liên gia phòng cháy, chữa cháy", "Nhà tôi có bình chữa cháy", "Nhà tôi có vòi chữa cháy"…
Từ Thủ đô Hà Nội, đi theo cao tốc Hà Nội, Hải Phòng chỉ hơn 3h đồng hồ chúng tôi đã có mặt tại đặc khu Vân Đồn. Nơi đây hội tụ nhiều lợi thế để phát triển kinh tế với tuyến đường cao tốc, sân bay quốc tế, cảng biển và hơn 600 hòn đảo lớn nhỏ, trong đó có những điểm du lịch nổi tiếng như: vịnh Bái Tử Long, đảo Quan Lạn, Minh Châu…
Từ ngày 1/7/2025 Công an đặc khu Vân Đồn được thành lập trên cơ sở sáp nhập của Công an 12 xã, thị trấn với địa giới hành chính giữ nguyên của huyện Vân Đồn cũ. Tổng diện tích tự nhiên của đặc khu là 217.133 ha; dân số có 13.778 hộ với 53.863 nhân khẩu, có 19 dân tộc anh em sinh sống trên 72 thôn, khu…
Xây dựng Vân Đồn trở thành một đặc khu thế hệ mới đã và đang nhận được sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền trong vai trò kiến tạo; sự đồng tình, nỗ lực, ủng hộ từ các cấp, các ngành và quyết tâm rất cao của chính người dân, doanh nghiệp nơi đây.
Là cư dân thế hệ mới vừa làm chủ, vừa là người được thụ hưởng chính sách, ông Phạm Văn Cư, khu 7, đặc khu Vân Đồn hồ hởi chia sẻ: "Sau 1 năm mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Công an đặc khu đi vào hoạt động, điều tôi cảm nhận rõ nhất là chính quyền, Công an đã gần dân và sát dân hơn. Chúng tôi luôn ủng hộ mọi chủ trương, chính sách của Đảng Nhà nước cũng như những mục tiêu mà tỉnh Quảng Ninh đã đề ra trong nhiệm kỳ Đại hội Đảng mới... ”.
Ông Nguyễn Văn Dũng, thuyền trưởng tàu cá QN 90299 TS bày tỏ: "Tôi tin rằng với cách làm quyết liệt, gần dân và lấy người dân làm trung tâm phục vụ như hiện nay, mô hình chính quyền mới nói chung, Công an đặc khu nói riêng sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng đặc khu Vân Đồn ngày càng phát triển, đời sống người dân ngày càng ổn định và tốt hơn...”.
Chúng tôi có mặt tại Đồn Biên phòng Hạ Long khi Trung tá Đào Việt Hà, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Hạ Long (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh) đang trao đổi công tác nghiệp vụ với tổ công tác do Thiếu tá Đào Văn Nguyện, Phó trưởng Công an đặc khu Vân Đồn làm tổ trưởng. Công tác hiệp đồng tác chiến, phối hợp giữa các lực lượng đóng quân trên địa bàn Vân Đồn luôn diễn ra thường xuyên.
Tranh thủ thời gian giải lao, Trung tá Đào Việt Hà chia sẻ về kết quả công tác phối hợp giữa hai đơn vị, khẳng định: “Những kết quả đạt được là minh chứng cho sự phối hợp ngày càng chặt chẽ, hiệu quả giữa Bộ đội Biên phòng và Công an đặc khu. Mục tiêu chung của chúng tôi là giữ vững chủ quyền biển đảo quốc gia, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường an toàn để người dân yên tâm bám biển, doanh nghiệp ổn định sản xuất, kinh doanh và góp phần xây dựng đặc khu Vân Đồn phát triển nhanh, bền vững…".
Tiếp tục chuyến thâm nhập cơ sở, Trung tá Từ Hải Toàn, Phó trưởng Công an đặc khu Vân Đồn đưa chúng tôi đi thực tế tại Cảng Cái Rồng. Đang trong ca trực tại cảng, Trung tá Đặng Trung Dũng, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Hạ Long thông tin thêm, thực hiện nhiệm vụ cấp trên giao, lực lượng Biên phòng - Công an đặc khu cũng như các lực lượng liên quan khác đã luôn duy trì cơ chế trao đổi thông tin, phối hợp nắm chắc tình hình, tuần tra, kiểm soát địa bàn, xử lý kịp thời các vụ việc phát sinh, không để bị động, bất ngờ…Việc chia sẻ thông tin không chỉ tại các hội nghị giao ban mà chính ngay tại địa bàn như thế này cũng là một kênh quan trọng, đảm bảo ANTT ngay từ cơ sở.
Phát huy vai trò là "lá chắn", bảo đảm môi trường an ninh, an toàn, phục vụ đắc lực cho phát triển kinh tế, với phương châm: “Mỗi ngày làm một việc tốt cho Nhân dân”, cán bộ, chiến sỹ (CBCS) Công an đặc khu Vân Đồn đã “đi từng ngõ, gõ từng nhà” hỗ trợ người dân làm căn cước, kích hoạt tài khoản định danh điện tử, hỗ trợ 256 công dân thuộc diện người yếu thế thực hiện hồ sơ cấp căn cước qua dịch vụ công.
Bên cạnh đó, CBCS Công an đặc khu Vân Đồn còn thăm hỏi tặng quà 3 hộ gia đình khó khăn số tiền 12 triệu đồng; góp trên 20 công lao động giúp sửa chữa bếp cho 1 hộ khó khăn. Lực lượng thanh niên, phụ nữ Công an đặc khu nhận đỡ đầu 1 cháu có hoàn cảnh khó khăn. Công an đặc khu cũng hỗ trợ 1 cháu bị tai nạn ngoài đảo vào bờ cấp cứu; hỗ trợ tìm tài sản bị rơi của 5 du khách gần 600 triệu và nhiều giấy tờ quan trọng khác…
Qua nắm chắc địa bàn, 6 tháng đầu năm 2026, Công an đặc khu đã phát hiện, bắt 1 vụ 2 đối tượng người Việt Nam vận chuyển 18 người Trung Quốc nhập cảnh trái phép, bàn giao phòng Quản lý xuất nhập cảnh giải quyết theo thẩm quyền. Ngoài ra, đã phát hiện, xử phạt vi phạm hành chính với 4 trường hợp cho người nước ngoài nghỉ qua đêm không khai báo tạm trú, phạt tiền 15 triệu đồng; bắt xử lý hình sự 13 vụ 30 đối tượng về ma tuý…
Đánh giá rất cao những chuyển biến tích cực của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Công an 2 cấp tại đặc khu Vân Đồn, ông Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công ty Hải sản Thanh Tùng Vân Đồn; ông Nguyễn Trung Kiên, Giám đốc HTX nuôi trồng thủy sản Kiên Cường cùng chia sẻ: Điều chúng tôi cảm nhận rõ nhất là bộ máy chính quyền, Công an đặc khu hoạt động gần doanh nghiệp, gần dân hơn, việc trao đổi thông tin, giải quyết các thủ tục hành chính cũng nhanh chóng và thuận tiện hơn trước. Khi doanh nghiệp gặp khó khăn hoặc có kiến nghị, các cơ quan chức năng đều chủ động lắng nghe, hướng dẫn và phối hợp tháo gỡ kịp thời. Điều đó giúp doanh nghiệp yên tâm tập trung cho hoạt động sản xuất, kinh doanh…
Từ thực tiễn tại đặc khu Vân Đồn cho thấy, sau một năm vận hành, mô hình tổ chức chính quyền và Công an địa phương 2 cấp bước đầu đã phát huy hiệu quả, nâng cao tính chủ động, trực tiếp cho Công an cấp xã trong công tác bảo đảm ANTT, góp phần giữ vững ổn định tình hình ngay từ địa bàn cơ sở, là minh chứng rõ nét về vai trò quan trọng của một lá chắn vững chắc bảo vệ bình yên trên tuyến biển của đất nước.
