Kỳ 3: Để văn học nghệ thuật kể những câu chuyện lớn về người chiến sĩ Công an

1.jpg
2-2.jpg
3-2003.png

Văn học nghệ thuật có một năng lực đặc biệt mà các hình thức truyền đạt khác khó thay thế: làm cho con người không chỉ biết một giá trị mà còn cảm thấy giá trị ấy. Lòng trung thành, sự hy sinh, tinh thần trách nhiệm, tình đồng đội hay tình yêu Nhân dân nếu chỉ tồn tại như những khái niệm sẽ khó chạm đến công chúng sâu sắc bằng một nhân vật, một tình huống, một giai điệu hay một hình ảnh nghệ thuật. Bởi vậy, nếu coi sức mạnh mềm là sức hấp dẫn của giá trị, thì văn học nghệ thuật chính là một trong những con đường quan trọng nhất để giá trị của CAND đi vào trái tim xã hội.

3-1-2795.png

Hơn tám thập niên lịch sử của lực lượng CAND là một kho chất liệu vô cùng phong phú. Ở đó có những chiến công lớn gắn với vận mệnh đất nước, những cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia, những cuộc đấu trí với các loại tội phạm nguy hiểm; nhưng cũng có vô số câu chuyện đời thường: một người chiến sĩ xa gia đình nhiều tháng, một cán bộ đứng trước lựa chọn giữa trách nhiệm và tình riêng, những đồng đội vào sinh ra tử, những người mẹ, người vợ lặng thầm làm hậu phương, những cán bộ ở vùng sâu, vùng xa, biên giới bám địa bàn nhiều năm. Những chất liệu ấy chứa đựng đầy đủ bi kịch, xung đột, hy sinh, tình yêu và vẻ đẹp con người - những yếu tố căn bản của nghệ thuật.

Tinh thần này rất phù hợp với Nghị quyết 80-NQ/TW. Tại Phiên họp Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa ngày 13/7/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra khoảng trống giữa vốn văn hóa phong phú của đất nước với năng lực tạo ra các tác phẩm, sản phẩm văn học, điện ảnh, âm nhạc, nghệ thuật, trò chơi và nội dung số có khả năng trở thành biểu tượng văn hóa. Đồng chí yêu cầu chuyển từ tư duy bảo tồn là chủ yếu sang kết hợp chặt chẽ giữa bảo tồn và sáng tạo, để văn hóa tạo ra tri thức mới, tài sản trí tuệ, sản phẩm, thị trường và sức mạnh mềm quốc gia. Đối với văn hóa CAND, đây cũng là một yêu cầu mang tính phương pháp.

3-4-8488.jpg
Hình tượng chiến sĩ Công an nhân dân trên sân khấu kịch.

Chúng ta đã có rất nhiều tư liệu, câu chuyện và ký ức; nhưng có tư liệu không đồng nghĩa với có tác phẩm hay. Khoảng cách từ sự kiện thật đến tác phẩm nghệ thuật là khoảng cách của tài năng, tự do sáng tạo có trách nhiệm, ngôn ngữ nghệ thuật và cách tiếp cận con người. Nếu chỉ kể lại chiến công theo trình tự sự kiện, tác phẩm dễ dừng ở minh họa. Muốn đi xa hơn, nghệ thuật phải khám phá được chiều sâu con người phía sau chiến công: nỗi sợ nhưng vẫn tiến lên, những giằng xé trước lựa chọn khó khăn, những tổn thương không dễ nói, cảm giác cô đơn của người làm nhiệm vụ đặc biệt, niềm hạnh phúc rất nhỏ sau những ngày căng thẳng. Chính những chi tiết ấy làm nhân vật sống và khiến công chúng đồng cảm.

3-6.jpg
Những tác phẩm điện ảnh về đề tài Công an nhân dân.
4.png
4-1-1.jpg
Những tác phẩm văn học về Công an nhân dân ngày càng hút độc giả.

Theo tôi, một tác phẩm hay về người chiến sĩ Công an trước hết phải là một tác phẩm nghệ thuật hay. Điều này nghe đơn giản nhưng lại là yêu cầu khó nhất. Nhân vật Công an không cần phải được khắc họa như một con người hoàn toàn không có khuyết điểm, không có giằng co hay đời sống riêng. Nếu nhân vật chỉ nói những lời đúng và luôn có sẵn mọi câu trả lời, công chúng rất khó nhận ra mình trong đó. Trái lại, một người chiến sĩ có tình cảm, có nỗi đau, có lúc phải lựa chọn giữa cái chung và cái riêng nhưng cuối cùng biết vượt lên bằng trách nhiệm và lý tưởng sẽ có sức thuyết phục lớn hơn nhiều.

Sức mạnh mềm không hình thành khi chúng ta nói với công chúng rằng người chiến sĩ Công an đáng quý như thế nào; nó hình thành khi một tác phẩm đủ hay để công chúng tự cảm nhận, tự xúc động và tự yêu quý người chiến sĩ ấy. Bởi thế, đổi mới văn học nghệ thuật CAND trước hết cần chuyển từ tư duy “tuyên truyền bằng nghệ thuật” sang tư duy “sáng tạo nghệ thuật mang giá trị”. Giá trị chính trị, đạo đức và xã hội không bị giảm đi khi nghệ thuật chân thực hơn; trái lại, càng chân thực, giá trị càng có cơ hội đi sâu hơn vào đời sống tinh thần.

Cùng với đổi mới tư duy sáng tạo, cần xây dựng một hệ sinh thái rộng mở. Văn nghệ sĩ trong CAND có lợi thế đặc biệt về trải nghiệm, hiểu biết nghiệp vụ và tiếp cận thực tiễn, nhưng để tạo ra những sản phẩm lớn cần sự gặp gỡ với hệ sinh thái sáng tạo bên ngoài: nhà văn, đạo diễn, biên kịch, nhạc sĩ, nhà thiết kế, nhà sản xuất, doanh nghiệp công nghệ, nền tảng phân phối. Vấn đề là xây dựng cơ chế để các chủ thể sáng tạo có thể tiếp cận chất liệu, nhân vật và không gian của CAND trong giới hạn bảo đảm bí mật nhà nước, an ninh và yêu cầu nghiệp vụ. Khi “cánh cửa chất liệu” mở đúng mức, những câu chuyện hay mới có cơ hội tìm được hình thức nghệ thuật phù hợp.

Thứ hai, cần chuyển từ đầu tư dàn trải sang kiến tạo một số tác phẩm, dự án dẫn dắt. Một bộ phim điện ảnh thực sự có chất lượng, một series truyền hình dài hơi, một tiểu thuyết có sức sống, một phim tài liệu đạt chuẩn quốc tế hay một dự án âm nhạc có khả năng chạm tới thế hệ trẻ có thể tạo ảnh hưởng lớn hơn nhiều sản phẩm trung bình. Cơ chế đặt hàng vì vậy phải đánh giá bằng chất lượng nghệ thuật, khả năng tiếp cận công chúng và sức sống lâu dài, không chỉ bằng việc hoàn thành kế hoạch hay số lượng đầu sản phẩm.

4-2.jpg
Những cuộc thi ảnh tôn vinh và lan tỏa những hình ảnh chân thực, sinh động về người chiến sĩ Công an nhân dân.

Thứ ba, phải đi mạnh vào không gian số. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ không gian văn hóa truyền thống sang phát triển văn hóa trong cả không gian thực và không gian số, coi năng lực tự chủ về dữ liệu, nền tảng và nội dung là một bộ phận quan trọng của chủ quyền quốc gia trong thời đại số. Với văn hóa CAND, điều đó có nghĩa là bên cạnh sách, sân khấu, điện ảnh, truyền hình, cần phát triển podcast, phim tài liệu số, animation, video ngắn, bảo tàng số, trải nghiệm tương tác và thậm chí trò chơi điện tử phù hợp. Nếu công chúng trẻ đang ở đâu, văn hóa phải biết hiện diện ở đó bằng ngôn ngữ mà họ có thể tiếp nhận.

Thứ tư, phải đặt công chúng, đặc biệt là người trẻ, vào trung tâm của chiến lược lan tỏa. Người trẻ hôm nay không thiếu nội dung để xem; họ đang sống trong một thị trường chú ý toàn cầu, nơi mỗi sản phẩm Việt Nam phải cạnh tranh với hàng nghìn sản phẩm quốc tế. Vì vậy, chỉ có ý nghĩa giáo dục thôi chưa đủ. Tác phẩm phải hấp dẫn, đẹp, mới, có tiết tấu, có nhân vật đáng nhớ và có ngôn ngữ phù hợp. Tôn trọng công chúng không có nghĩa là chạy theo thị hiếu dễ dãi, mà là nghiêm túc đầu tư để những giá trị tốt đẹp được kể bằng hình thức đủ sức cạnh tranh.

Kỷ nguyên mới đem đến những công nghệ mới, nền tảng mới và cách thức tiếp nhận văn hóa mới, nhưng nhu cầu sâu xa của con người đối với những câu chuyện chân thật, xúc động và giàu ý nghĩa thì không thay đổi. CAND có một kho câu chuyện lớn; điều cần thiết bây giờ là một khát vọng sáng tạo tương xứng, những cơ chế đủ mở và những tài năng đủ sức biến chất liệu ấy thành tác phẩm.

4-4-107.jpg
5.jpg
Ảnh: Khổng Hà
tg3.png

Các tin khác

Đại sứ EU Julien Guerrier: Chuyển tầm nhìn chiến lược Việt Nam – EU thành kết quả thực chất

Đại sứ EU Julien Guerrier: Chuyển tầm nhìn chiến lược Việt Nam – EU thành kết quả thực chất

Nhấn mạnh ý nghĩa của chuyến thăm, Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Guerrier đánh giá đây là cơ hội quan trọng để củng cố quan hệ song phương, thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực trọng điểm và chuyển hóa những mục tiêu, kỳ vọng chung thành các kết quả hợp tác cụ thể, thiết thực.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Hà Nội tìm động lực tăng trưởng từ những dư địa lớn

Hà Nội tìm động lực tăng trưởng từ những dư địa lớn

GRDP quý III/2026 của Hà Nội tăng 10,02%, lần đầu đạt mức tăng hai con số, đưa tăng trưởng 9 tháng lên 8,85%. Kết quả này tạo thêm dư địa để Thủ đô hướng tới mục tiêu tăng trưởng từ 11% trở lên trong năm 2026, song cũng đặt ra yêu cầu phải nhanh chóng chuyển hóa các nguồn lực, nhất là đầu tư, xây dựng và các dự án ngoài ngân sách, thành giá trị tăng trưởng thực tế trong quý IV/2026.

JICA mở rộng hỗ trợ Việt Nam từ “tuần hoàn chất xám” tới an ninh kinh tế

JICA mở rộng hỗ trợ Việt Nam từ “tuần hoàn chất xám” tới an ninh kinh tế

Trong gói hỗ trợ mới với quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Việt Nam, JICA xác định bốn trụ cột trọng tâm. Đáng chú ý, cơ quan này muốn thúc đẩy “tuần hoàn chất xám” giữa Việt Nam và Nhật Bản, đồng thời tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực liên quan tới an ninh kinh tế và phát triển bền vững. 

Việt Nam và Panama có thể trở thành cửa ngõ kết nối hai khu vực

Việt Nam và Panama có thể trở thành cửa ngõ kết nối hai khu vực

"Panama có thể đóng vai trò là cửa ngõ chiến lược cho các doanh nghiệp Việt Nam muốn tiếp cận sâu hơn vào thị trường Mỹ Latinh và khu vực Caribe. Ở chiều ngược lại, Việt Nam là cầu nối quan trọng giúp Panama tăng cường hiện diện và gắn kết với khu vực Đông Nam Á", Đại sứ Panama tại Việt Nam Nubiela Ayala Modes nhấn mạnh.

65 năm một mệnh lệnh: Vì sự an toàn và bình yên của nhân dân

65 năm một mệnh lệnh: Vì sự an toàn và bình yên của nhân dân

“Thước đo cao nhất của sự trưởng thành không chỉ là chúng ta đã cứu được bao nhiêu người, mà là bao nhiêu người nhờ phòng ngừa tốt đã không bao giờ phải rơi vào cảnh cần được cứu” - thông điệp ấy được Thiếu tướng Dương Đức Hải (Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC và CNCH) chia sẻ khi nói về sự trưởng thành của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH sau 65 năm.

Đại sứ Ito Naoki: “Những giấc mơ chung” nối dài hành trình gắn kết Việt – Nhật

Đại sứ Ito Naoki: “Những giấc mơ chung” nối dài hành trình gắn kết Việt – Nhật

Sự tin cậy chính trị và thấu hiểu lẫn nhau là “tài sản vô hình” quan trọng mà Việt Nam và Nhật Bản đã cùng vun đắp trong hơn nửa thế kỷ qua. Từ nền tảng ấy, Đại sứ Ito Naoki kỳ vọng thế hệ trẻ sẽ tìm thấy những “giấc mơ chung”, đưa quan hệ hai nước phát triển rực rỡ hơn nữa trong 50 năm kế tiếp.

Bài cuối: Chung tay xây dựng hậu phương vững chắc

Bài cuối: Chung tay xây dựng hậu phương vững chắc

LỜI TÒA SOẠN: An cư là nền tảng để mỗi cán bộ, chiến sĩ (CBCS) Công an nhân dân (CAND) yên tâm công tác, cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự. Tuy nhiên, phía sau những ca trực, những nhiệm vụ đầy áp lực vẫn còn không ít CBCS đang đối mặt với nỗi lo về nhà ở. Phóng viên Báo CAND đã ghi nhận thực tế với loạt bài 3 kỳ, phản ánh toàn diện bức tranh nhà ở đối với lực lượng CAND. Qua đó, khẳng định vai trò tiên phong, gương mẫu của Bộ Công an triển khai có hiệu quả chủ trương của Đảng, Nhà nước, hiện thực hóa giấc mơ an cư cho những người đang ngày đêm giữ gìn cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Bài 2: Từ quyết tâm chính trị đến 22 dự án nhà ở được khởi công

Bài 2: Từ quyết tâm chính trị đến 22 dự án nhà ở được khởi công

LỜI TÒA SOẠN: An cư là nền tảng để mỗi cán bộ, chiến sĩ (CBCS) Công an nhân dân (CAND) yên tâm công tác, cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự. Tuy nhiên, phía sau những ca trực, những nhiệm vụ đầy áp lực vẫn còn không ít CBCS đang đối mặt với nỗi lo về nhà ở. Phóng viên Báo CAND đã ghi nhận thực tế với loạt bài 3 kỳ, phản ánh toàn diện bức tranh nhà ở đối với lực lượng CAND. Qua đó, khẳng định vai trò tiên phong, gương mẫu của Bộ Công an triển khai có hiệu quả chủ trương của Đảng, Nhà nước, hiện thực hóa giấc mơ an cư cho những người đang ngày đêm giữ gìn cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Kỳ tích giảm nghèo của Việt Nam – Hành trình vì người dân

Kỳ tích giảm nghèo của Việt Nam – Hành trình vì người dân

Từ một quốc gia có hơn 50% dân số sống dưới chuẩn nghèo vào đầu thập niên 1990, đến nay Việt Nam chỉ còn 2,95% hộ nghèo. Điều này không chỉ phản ánh hiệu quả của các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, mà còn cho thấy cách Việt Nam chuyển hóa thành quả tăng trưởng thành cơ hội phát triển cho người dân, từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển bao trùm và không để ai bị bỏ lại phía sau.

Bài 1: Giấc mơ an cư và khoảng lặng phía sau người chiến sĩ

Bài 1: Giấc mơ an cư và khoảng lặng phía sau người chiến sĩ

Phóng viên Báo CAND đã ghi nhận thực tế với loạt bài 3 kỳ, phản ánh toàn diện bức tranh nhà ở đối với lực lượng CAND. Qua đó, khẳng định vai trò tiên phong, gương mẫu của Bộ Công an triển khai có hiệu quả chủ trương của Đảng, Nhà nước, hiện thực hóa giấc mơ an cư cho những người đang ngày đêm giữ gìn cuộc sống bình yên cho Nhân dân.

Mọi chiến lược phát triển phải góp phần tăng cường năng lực bảo vệ quốc gia

Mọi chiến lược phát triển phải góp phần tăng cường năng lực bảo vệ quốc gia

An ninh quốc gia và bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên mới không chỉ bảo vệ và bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc; nhận diện đầy đủ, xử lý hiệu quả mọi nguy cơ, thách thức từ các lĩnh vực, không gian, từ sớm, từ xa, mà phải kiến tạo phát triển, tạo nền tảng cho thành công của phát triển...

Không chỉ khám chữa bệnh tốt, cần xây dựng niềm tin và sự hài lòng của người bệnh

Không chỉ khám chữa bệnh tốt, cần xây dựng niềm tin và sự hài lòng của người bệnh

Thực hiện những chỉ đạo chiến lược của Đảng và Nhà nước về công tác y tế, đặc biệt là quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về xây dựng nền y tế hiện đại, nhân văn, lấy người dân làm trung tâm phục vụ; các chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an, thời gian qua, Y tế CAND đã có nhiều khởi sắc với những kết quả đáng ghi nhận.

Con người - tâm điểm trên hành trình phát triển của Việt Nam

Con người - tâm điểm trên hành trình phát triển của Việt Nam

Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 không chỉ khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc mà còn khẳng định những quyền thiêng liêng của mỗi con người: quyền bình đẳng, quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.