Các tỉnh biên giới phía Bắc luôn là những "điểm nóng" mà tội phạm ma túy xuyên quốc gia lợi dụng địa hình hiểm trở, đường mòn, lối mở để trung chuyển "hàng cấm" vào nội địa. Để chặn đứng những vòi bạch tuộc có sự cấu kết tinh vi giữa các đối tượng trong và ngoài nước, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy luôn phải căng mình chiến đấu trong cuộc chiến đầy cam go, cận kề nguy hiểm.
Trước thực tiễn khốc liệt nơi tuyến đầu, công tác phòng, chống ma túy càng khẳng định rõ tầm quan trọng chiến lược. Chỉ thị 36 và Kết luận 132 của Bộ Chính trị xác định rõ công tác phòng, chống ma túy là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, quan trọng, vừa cấp bách, vừa lâu dài của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, trong đó lực lượng CAND là nòng cốt.
Quan điểm xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an là phải triển khai đồng bộ các giải pháp với phương châm chiến lược: “Ngăn cung, giảm cầu, giảm tác hại”, quyết tâm bài trừ thứ tệ nạn này tận gốc.
Ngay từ đầu tháng 6/2026, Hội nghị triển khai Cao điểm tuyên truyền, phối hợp tấn công trấn áp tội phạm ma túy giữa Việt Nam, Trung Quốc, Lào, Myanmar diễn ra không chỉ có ý nghĩa về mặt nghiệp vụ mà còn thể hiện thông điệp cam kết chính trị mạnh mẽ của các nước trong giải quyết vấn đề tội phạm và ma túy toàn cầu.
Với tinh thần thép và lòng dũng cảm, thời gian qua, lực lượng Công an các tỉnh, thành phố trong cả nước đồng loạt ra quân, thể hiện vai trò chủ công, nòng cốt dựng lên những "pháo đài thép" trước hiểm họa ma túy ngày càng tinh vi và manh động.
Đầu tháng 3/2026, Phòng Cảnh sát ĐTTP về ma túy Công an tỉnh Sơn La chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng đấu tranh thành công một chuyên án lớn về ma túy. Sau thời gian theo dõi, xác minh, lực lượng chức năng đã bắt giữ 3 đối tượng Lý A Dơ, Lý A Lù và Lý A Cang, cùng trú tại xã Chiềng Sơn, tỉnh Sơn La về hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy. Tang vật thu giữ gồm 34kg ma túy tổng hợp dạng đá, 665g heroin, 1 khẩu súng quân dụng, 2 hộp tiếp đạn và 11 viên đạn.
Nhờ sự hy sinh thầm lặng và những nỗ lực không mệt mỏi của lực lượng Công an, cục diện cuộc chiến chống ma túy đang có những chuyển biến hết sức tích cực. Những con số, những vụ án cụ thể được triệt phá liên tiếp trong thời gian ngắn vừa qua là minh chứng rõ nét cho tinh thần kiên quyết tấn công tội phạm của lực lượng Công an.
Để chặt đứt nguồn cầu, lực lượng Công an đã chủ động bóc gỡ tận gốc các tụ điểm sản xuất tinh vi. Công an phường Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên vừa qua đã bắt quả tang Hoàng Quý Nhân (31 tuổi) biến phòng ngủ thành "công xưởng" với hệ thống khung, đèn, máy đo nhiệt độ điện tử và quạt để trồng cần sa. Sau đó, đối tượng Nhân đóng gói bán trên mạng xã hội. Cơ quan chức năng thu giữ 35 chậu cây cần sa cùng toàn bộ công cụ chế biến.
Mới đây, tại TP Hồ Chí Minh, từ việc bắt giữ một con nghiện lẻ trên địa bàn, lực lượng Công an phường Khánh Hội đã kiên trì đấu tranh, phối hợp cùng Phòng Cảnh sát ĐTTP về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh bóc trần đường dây trồng, mua bán cây cần sa quy mô lớn do Dương Văn Luyến (trú tại Đắk Lắk) cầm đầu.
Luyến trồng cần sa trên rẫy vắng, sấy khô, đóng gói hút chân không dán nhãn mác trà hay thực phẩm sấy khô rồi gửi qua bưu điện đi tiêu thụ. Tại thời điểm triệt phá, lực lượng chức năng thu giữ khoảng 500kg cần sa khô (trị giá thị trường hơn 3 tỷ đồng) cùng hàng trăm cây tươi. Tính đến nay, cơ quan Công an đã bắt giữ tổng cộng 27 đối tượng thuộc đường dây này .
“Quá trình đấu tranh chuyên án phải thực hiện đúng phương châm đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm, kiên quyết đấu tranh không khoan nhượng với tội phạm ma túy”, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long nhấn mạnh.
Những ngày tháng 6, khi cả nước đồng loạt ra quân thực hiện tháng cao điểm phòng, chống ma túy với tinh thần “chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy”, chúng tôi về thăm xã Phong Quang, tỉnh Thái Nguyên. Đây là địa bàn vùng núi cao điển hình khi có diện tích rộng, địa hình chia cắt, điều kiện phát triển kinh tế xã hội rất khó khăn. Và bởi thế, công tác phòng, chống ma tuý ở địa bàn cũng vô cùng gian nan, vất vả.
Trao đổi với chúng tôi, Trung tá Lương Thanh Luân, Trưởng Công an xã Phong Quang chia sẻ: “Từ đầu năm 2026 đến nay, Công an xã đã xử lý vi phạm hành chính 9 đối tượng về các hành vi liên quan đến ma túy; lập hồ sơ đưa 1 người đi cơ sở cai nghiện bắt buộc. Xã đã chuyển hoá được 11/18 thôn không ma tuý, không có điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy. Chúng tôi phấn đấu xây dựng xã Phong Quang trở thành “xã không ma túy” vào năm 2027”.
Sau hơn 1 năm thực hiện theo mô hình Công an địa phương 2 cấp, đến nay, lực lượng Công an xã Phong Quang đã ổn định tổ chức, chủ động nắm chắc tình hình, triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ đảm bảo ANTT và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân.
Ở Phong Quang, phần lớn là đồng bào Tày, Dao sinh sống phân tán trên địa bàn rộng hơn 153 km² , đời sống còn nhiều khó khăn, thiếu thốn. Đặc biệt, trong xã vẫn còn 1 thôn chưa có điện, nhiều điểm vẫn là những “điểm lõm” thông tin khi không có sóng điện thoại. Bởi thế, công tác nắm tình hình, quản lý địa bàn, các biện pháp nghiệp vụ và tiếp nhận thông tin từ nhân dân gặp nhiều khó khăn.
Thời gian qua, cùng với sự đồng thuận của người dân, lực lượng Công an và chính quyền địa phương đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như tăng cường quản lý địa bàn, rà soát và đấu tranh mạnh với các đối tượng mua bán, tàng trữ trái phép chất ma túy. Bên cạnh các giải pháp mang tính nghiệp vụ, việc huy động sức mạnh tổng lực của quần chúng nhân dân có ý nghĩa lớn để mỗi gia đình trở thành một "pháo đài" bất khả xâm phạm trước hiểm họa ma túy.
Lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma tuý đang đẩy mạnh đổi mới toàn diện công tác tuyên truyền cả về nội dung, phương thức và hình thức triển khai. Xây dựng phong trào “Toàn dân tham gia phòng, chống ma túy” đi vào chiều sâu với phương châm: “Mỗi người dân là một chiến sỹ, mỗi gia đình là một pháo đài, mỗi địa phương là một trận địa phòng, chống ma túy”.
Lực lượng Công an các địa phương đã gắn công tác vận động quần chúng với phong trào thi đua "Ba nhất" để xây dựng đội ngũ cán bộ tận tụy, gần dân, dựa vào nhân dân để tội phạm không còn nơi ẩn náu. Sự đồng lòng phối hợp giữa người dân và lực lượng Công an cơ sở đã mang lại hiệu quả.
Điển hình tại xã Y Tý (Lào Cai) ngày 17/4, Tổ công tác Công an xã phối hợp cùng Công an tỉnh và Đồn biên phòng Y Tý phát hiện, bắt quả tang đối tượng Có Mờ Giá (SN 1968) về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy. Tang vật thu giữ gồm 1 gói nilon chứa chất bột khô màu trắng, nghi là heroin.
Có Mờ Giá khai nhận số ma túy trên mua của Thào Thị Váng (SN 1967) với giá 300.000 đồng để sử dụng. Căn cứ lời khai, Công an xã Y Tý đã triệu tập Thào Thị Váng để làm việc. Đến 11h15 cùng ngày, Thào Thị Váng đã đến trụ sở Công an xã Y Tý đầu thú và khai nhận hành vi mua bán trái phép chất ma túy cho Có Mờ Giá. Đối tượng Váng tự nguyện giao nộp số tiền 300.000 đồng thu được từ việc bán ma túy.
Đặc biệt, công tác rà soát, vận động, cưỡng chế các đối tượng nghiện đi cai nghiện bắt buộc được thực hiện quyết liệt; đồng thời chú trọng hỗ trợ người sau cai tái hòa nhập cộng đồng, góp phần giảm nguy cơ tái nghiện.
Thực tế cho thấy, ở đâu người dân đồng lòng thì ở đó tệ nạn ma túy sẽ từng bước được đẩy lùi. Khi mỗi gia đình trở thành một “pháo đài”, mỗi người dân là một “chiến sĩ”, thì cuộc chiến phòng, chống ma túy sẽ đạt hiệu quả bền vững. Từ việc quản lý con em, xây dựng lối sống lành mạnh, đến việc mạnh dạn tố giác tội phạm – tất cả đều góp phần quan trọng trong việc giữ gìn sự bình yên cho mỗi khu dân cư.
Cả nước hiện đã xây dựng và duy trì 1.321 xã, phường, đặc khu không ma túy, trong đó các tỉnh Hưng Yên, Lào Cai, An Giang, Lâm Đồng có tỷ lệ xã không ma túy đạt trên 55%.
Trong Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 xác định phải kết hợp chặt chẽ, nhuần nhuyễn giữa "phòng" và "chống". Chiến lược này được khái quát hóa bằng công thức: Gắn "3 giảm" (giảm cung, giảm cầu, giảm tác hại) với "3 tăng" (tăng hiệu lực pháp lý, tăng nguồn lực và tăng quản lý thông minh, chuyển đổi số trong phòng, chống ma túy). Đây là cơ sở khoa học đặt mục tiêu toàn quốc phấn đấu đến năm 2030 sẽ có ít nhất 50% số xã, phường, thị trấn đạt tiêu chuẩn không ma túy.
Nhiều mô hình sáng tạo liên tiếp được Công an các xã ra mắt trong tháng 6/2026. Tại Lào Cai, Công an xã Ngũ Chỉ Sơn ra mắt mô hình “Nói không với ma túy” tại thôn Yên Sơn. Công an xã Chiềng Ken ra mắt mô hình “Điểm nhóm đạo không ma túy”. Tại xã Xuân Quang, ở các thôn Nhò Trong và Cốc Phục đã lồng ghép khéo léo với chương trình đối thoại “Công an xã lắng nghe ý kiến nhân dân” để tạo thế trận lòng dân vững chắc.
Đấu tranh với tội phạm ma túy là một trong những lĩnh vực công tác đặc biệt khó khăn, phức tạp và nguy hiểm. Các đối tượng phạm tội ma túy hiện nay thường hoạt động theo đường dây khép kín, có sự câu kết xuyên quốc gia, sử dụng vũ khí nóng, công nghệ cao và sẵn sàng chống trả quyết liệt khi bị phát hiện, bắt giữ.
Mỗi chuyên án ma túy thành công đều là kết quả của hàng tháng, thậm chí hàng năm bền bỉ đấu tranh của các cán bộ, chiến sĩ. Phía sau những con số chiến công là rất nhiều mồ hôi, công sức, sự hy sinh thầm lặng và cả những hiểm nguy luôn thường trực.
Thực tiễn đã có nhiều cán bộ, chiến sĩ bị thương, phơi nhiễm nguy hiểm, thậm chí hy sinh trong khi thực hiện nhiệm vụ. Đó là những mất mát không thể bù đắp nhưng cũng là minh chứng rõ nét nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, quyết tâm đấu tranh, ngăn chặn nguồn cung ma túy, góp phần bảo vệ cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân.
Cuộc chiến chống ma túy không chỉ kết thúc bằng những bản án nghiêm khắc, mà còn là hành trình nhân văn, giúp đỡ những người lầm lỡ có điều kiện hoàn lương.
Kể từ khi các cơ sở cai nghiện bắt buộc được bàn giao cho lực lượng Công an quản lý, một bước chuyển biến toàn diện từ gốc rễ đã được hình thành. Tại cơ sở cai nghiện, các học viên không chỉ được cắt cơn, điều trị y tế mà còn được giáo dục nhân cách, đào tạo nghề và tạo sinh kế vững chắc cho tương lai sau khi tái hòa nhập cộng đồng .
Năm 2025, lực lượng Cảnh sát ĐTTP về ma túy toàn quốc đã đấu tranh thành công 21.998 vụ, bắt giữ 44.354 đối tượng phạm tội về ma túy, thu giữ 276 kg heroin, 1.280 kg cần sa, 4.396 kg + 2.096.259 viên ma túy tổng hợp. So với cùng kỳ năm 2024, giảm 15,79% số vụ, giảm 3,16% số đối tượng. Liên quan đến người nước ngoài, trong năm 2025, đã bắt giữ 77 vụ, 98 đối tượng người nước ngoài phạm tội về ma túy tại Việt Nam.
