ANTT ở cơ sở tuy là "vi mô" nhưng phải đánh giá ở tầm "vĩ mô"

Trung tướng, TS Lê Quốc Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an chủ trì và điều hành hội thảo.

Về phía đơn vị Thường trực tổ chức hội thảo có Trung tướng, PGS.TS Trần Vi Dân, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Giám đốc Học viện Chính trị CAND tham gia điều hành thảo luận cùng đồng chí Thứ trưởng. Tham dự hội thảo có hơn 6100 đại biểu trực tiếp và trực tuyến tại 64 điểm cầu.

Giáo sư Hoàng Chí Bảo, chuyên gia cao cấp, nguyên Uỷ viên Hội đồng Lý luận Trung ương: ANTT ở cơ sở tuy là "vi mô" nhưng phải đánh giá ở tầm "vĩ mô"

Là đại biểu đầu tiên tham luận tại hội thảo, GS Hoàng Chí Bảo đã nhắc lại tinh thần Đại hội XIII của Đảng đã nêu và Văn kiện Đại hội Đảng XIII nhấn mạnh, trong đó xác định "chủ động phòng ngừa" là chính, ứng phó kịp thời, hiệu quả với các đe doạ an ninh phi truyền thống, nhất là nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ, phòng chống thiên tai, dịch bệnh.

Từ đó, GS Hoàng Chí Bảo cho rằng, trên quan điểm chính trị - pháp lý cũng như ý nghĩa, giá trị nhân văn, cần nhấn mạnh rằng, việc bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ, thực chất là bảo vệ dân. Mục tiêu phát triển bền vững phải luôn định hướng vào phát triển bền vững cuộc sống của con người, hạnh phúc của người dân là chỉ số quan trọng nhất của phát triển xã hội, kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội và môi trường.

"Do đó, việc xây dựng dự án Luật, tiến tới ban hành và thực hiện "Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở" là thể chế hoá, cụ thể hoá quan điểm của Đảng ta nhằm phục vụ và bảo vệ dân, thấm nhuần quan điểm quần chúng, quan điểm Nhân dân của Đảng, của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đặc biệt là trong bối cảnh, tình hình hiện nay" – GS Hoàng Chí Bảo nhấn mạnh.

GS Hoàng Chí Bảo đặt vấn đề, từ góc độ pháp lý và thực tiễn có cần thiết ban hành đạo luật về lực lượng bảo vệ ANTT ở cơ sở hay không? GS đã dẫn chứng các đạo luật mà chúng ta đã ban hành để bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, sự an toàn của người dân và nhấn mạnh, Bộ Công an đã đi đầu với nỗ lực đặc biệt to lớn, chỉ trong một thời gian ngắn đã đưa CBCS Công an chính quy về tất cả các xã trong cả nước. Nhờ đó, ở cơ sở đã hình thành ổn định mô hình "Công an huyện chuyên nghiệp, chuyên trách trên địa bàn xã". Tình hình ANTT, đảm bảo an ninh, an toàn cho người dân đã chuyển biến tích cực, được dư luận đánh giá cao và khẳng định, rất cần thiết, cấp thiết để xây dựng, ban hành và thực hiện luật, cần các điều kiện để xây dựng, thực hiện luật trong thực tế.

GS Hoàng Chí Bảo cũng phân tích nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của cơ sở và bảo vệ ANTT theo tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng; nhấn mạnh vai trò của cấp cơ sở trong hệ thống 4 cấp của chính quyền và nền hành chính của nước ta, khẳng định tuy cơ sở là cấp thấp nhất nhưng lại rất quan trọng, có ý nghĩa quyết định.

"Mọi sự mất ổn định đều từ mất ổn định cơ sở, nhất là ở nông thôn và nông dân. Cho nên tuy là "vi mô" nhưng phải nhìn nhận, đánh giá ở tầm "vĩ mô" – GS Hoàng Chí Bảo nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, GS Hoàng Chí Bảo đã viện dẫn những lời dạy của Bác Hồ đối với CAND, khuyến nghị phải làm tốt công tác giáo dục, tuyên truyền trong lực lượng CAND, làm thường xuyên, có hiệu quả. Đề nghị Bộ Công an tham mưu với Đảng, Nhà nước trong quy định chế độ chính sách để luật được thực hiện trong cuộc sống tốt nhất; chú trọng công tác huấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; tuyên truyền sâu rộng đến toàn thế Nhân dân…

Đồng chí Nguyễn Thanh Ngọc, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh: Chuẩn hoá lại bằng luật, nhận diện chính xác các lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở

Phát biểu tại hội thảo, đồng chí Nguyễn Thanh Ngọc đã nêu 7 thách thức về bảo vệ ANTT ở cơ sở, đó là mâu thuẫn bất đồng Nhân dân, nhất là mâu thuẫn về đất đai; xung đột do giải phóng mặt bằng phát triển kinh tế; đình công, lãn công ở các địa phương có khu công nghiệp; các yếu tố phức tạp liên quan đến tôn giáo, dân tộc; khiếu kiện, tố cáo kéo dài… và cho biết những thách thức trên nếu không giải quyết kịp thời, thoả đáng thì sẽ xảy ra phức tạp, thậm chí có thể xảy ra các vụ án nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng.

Đồng chí Nguyễn Thanh Ngọc nêu quan điểm, với những thách thức trên đòi hỏi phải có lực lượng bảo đảm ANTT ở cơ sở, kết nối người dân và chính quyền ở cơ sở. "Việc bảo đảm ANTT ở cơ sở không chỉ dựa vào lực lượng chính quy hay bán chuyên trách mà là tổng hoà các yếu tố nhằm nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục, tạo kết nối giữa người dân và chính quyền" – đồng chí nhấn mạnh và cho rằng, giải pháp kết nối giữa Nhân dân và chính quyền đó là xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở thật sự trong sạch, vững mạnh để giải quyết các vấn đề phát sinh ở cơ sở; huy động sức mạnh của hệ thống chính trị vào bảo đảm ANTT ở cơ sở. Nâng cao vai trò, trách nhiệm của các đoàn thể, hội viên tổ chức chính trị xã hội để lực lượng này là hạt nhân hoá giải nguyên nhân, mâu thuẫn trong Nhân dân, đồng thời huy động sự tham gia của các tầng lớp Nhân dân vào bảo đảm ANTT; sử dụng và tận dụng chính sách tôn giáo, tranh thủ các già làng, trưởng bản, tạo gắn bó giữa hệ thống chính trị và các tôn giáo.

"Các lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở đã tồn tại mấy chục năm nay, phát huy rất tốt vai trò của hỗ trợ lực lượng chuyên trách trong bảo đảm an ninh, an toàn cho người dân, hoá giải các mâu thuẫn, phòng ngừa tội phạm. Chính vì vậy, đã đến lúc chúng ta phải chuẩn hoá lại bằng luật, nhận diện rõ lại các lực lượng không chuyên trách hỗ trợ lực lượng chuyên trách đúng bằng tên gọi, chức năng, nhiệm vụ và có chính sách hỗ trợ, đồng thời tích hợp với các dự án luật khác thành một thể thống nhất, xuyên suốt"  - đồng chí Nguyễn Thanh Ngọc đề nghị.

Thiếu tướng, GS.TS Nguyễn Văn Tài, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị - Bộ Quốc phòng: Bảo vệ ANTT ở cơ sở là nhiệm vụ của nhiều lực lượng, mỗi lực lượng có vị trí, vai trò khác nhau

Thiếu tướng, GS.TS Nguyễn Văn Tài khẳng định, bảo vệ ANTT thuộc nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh của quốc gia - là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của cách mạng Việt Nam. Đây là sự nghiệp của quần chúng nhân dân, cần phải dựa vào dân, do dân và vì chính cuộc sống bình yên của Nhân dân.

Cơ sở (tức là cấp xã, phường, thị trấn) là nơi trực tiếp với mỗi người dân, nơi phát sinh và giải quyết các vấn đề ANTT. Bảo vệ ANTT ở cơ sở là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong bảo đảm ANTT của quốc gia. Bảo vệ ANTT ở cơ sở chính là chủ động giải quyết, xử lý những vấn đề an ninh ngay từ lúc mới phát sinh, còn là mầm mống để góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Để bảo vệ ANTT ở cơ sở, ngoài lực lượng Công an chính quy làm nòng cốt, cần phải có sự tham gia rộng rãi của lực lượng toàn dân.

Theo Thiếu tướng, GS.TS Nguyễn Văn Tài, trong thực tiễn từ khi thiết lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa đến nay, lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở đã hình thành, phát triển và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, trở thành lực lượng nòng cốt trong phong trào toàn dân tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc. Hiện nay, đất nước bước vào thời kỳ mới, hội nhập ngày càng sâu rộng, kinh tế - xã hội phát triển cùng các quan hệ xã hội ngày càng phong phú. Nhiều vấn đề an ninh phi truyền thống như an ninh con người, an ninh môi trường cũng nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp. Do đó, nhiệm vụ bảo vệ ANTT ở cơ sở ngày càng trở nên cấp thiết hơn.

Nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị - Bộ Quốc phòng cũng cho rằng, mặc dù hiện nay đã bố trí Công an xã chính quy, chuyên trách nhưng số lượng cán bộ Công an ở mỗi xã còn hạn chế, trong khi khối lượng công việc nhiều, đảm nhiệm cả công tác quản lý nhà nước về ANTT. Đồng thời, bảo vệ ANTT ở cơ sở là nhiệm vụ của nhiều lực lượng, mỗi lực lượng có vị trí, vai trò khác nhau.

"Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở là một công cụ của Nhà nước pháp quyền Việt Nam XHCN, do vậy, cần phải được tổ chức và hoạt động theo quy định của pháp luật. Cần phải pháp điển hóa tất cả các quy định của pháp luật đã có từ trước, có sự điều chỉnh, bổ sung, phát triển để phù hợp với yêu cầu xây dựng của lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở trong thời kỳ mới", Thiếu tướng, GS.TS Nguyễn Văn Tài nhấn mạnh.

Đồng chí Nguyễn Ngọc Hiển, Phó Bí thư Đảng ủy phường Quán Toan, quận Hồng Bàng, TP Hải Phòng: Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở đã có những đóng góp xứng đáng cho địa phương.

Đại diện cho chính quyền cơ sở, đồng chí Nguyễn Ngọc Hiển, Phó Bí thư Đảng ủy phường Quán Toan, quận Hồng Bàng, TP Hải Phòng đã nêu đặc điểm tình hình địa bàn phường: là cửa ngõ Tây Bắc của quận và thành phố, đầu mối giao thông có tầm chiến lược quan trọng về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh; là địa bàn đông dân cư với 2.587 hộ, 11.241 nhân khẩu; có hơn 90 cơ quan, doanh nghiệp, nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ; tình hình tội phạm tiềm ẩn phức tạp...

Bằng sự quan tâm chỉ đạo sát mọi mặt, các lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở tại đây luôn làm tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, tích cực tham gia phối hợp với lực lượng Công an phường trong công tác bảo đảm ANTT địa bàn. Lực lượng Bảo vệ dân phố, Dân phòng đã chủ động tham mưu tốt cho Đảng ủy, UBND phường thực hiện các phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật, phòng, chống dịch bệnh. Đồng thời, thường xuyên kết hợp với Công an phường tuần tra, kiểm soát bảo đảm ANTT từ 0h đến 5h hàng ngày (trong 12 năm đã tổ chức 4.527 ca tuần tra với 10.024 lượt tham gia); trong 2 năm qua tham gia 2.926 chốt phòng, chống dịch bệnh COVID-19 với tổng số 8.778 lượt Bảo vệ dân phố, Dân phòng.

Từ khi thành lập, lực lượng này thường xuyên phối hợp cán bộ Tổ dân phố nắm tình hình địa bàn, tình hình Nhân dân, đã cung cấp cho Công an phường 1.785 tin có giá trị phục vụ công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội, qua đó, góp phần khám phá các vụ phạm pháp hình sự, kinh tế, ma túy trên địa bàn đạt hiệu quả cao.

"Có thể nói, lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở đã có những đóng góp xứng đáng trong công tác bảo đảm ANTT của địa phương, góp phần giảm áp lực công việc cho lực lượng Công an phường khi phải thực hiện nhiều nhiệm vụ chuyên môn và chính trị của địa phương. Do vậy, công tác bảo đảm ANTT ở cơ sở không thể thiếu lực lượng này", Phó Bí thư Đảng ủy phường Quán Toan nhấn mạnh và đề xuất xây dựng, ban hành Luật Lực lượng tham gia bảo đảm ANTT tại cơ sở để có cơ sở pháp lý điều chỉnh cụ thể, thống nhất hoạt động đối với lực lượng Bảo vệ dân phố, Dân phòng.