Kỷ niệm 132 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890-2022)
Ký ức không quên về hai lần được gặp Bác
Nhà báo, dịch giả Trần Đương là người đã sáng tác và biên soạn gần 40 đầu sách về Hồ Chủ Tịch. Ông cũng là người vinh dự được gặp Bác Hồ ở Hà Nội từ khi mới là cậu bé 12 tuổi và ở Đức khi Người có chuyến thăm hữu nghị nước này (năm 1957). Đã hơn 60 năm trôi qua, nhưng nhắc đến kỷ niệm những lần được gặp Bác, ông lại trào dâng bao niềm cảm xúc.
Trong ký ức của nhà báo, dịch giả Trần Đương, ngày ông được gặp Bác Hồ lần đầu tiên, đó cũng là ngày đẹp nhất của tuổi thơ. Rời ngôi làng nhỏ bên bờ biển ở Quảng Thái, Quảng Xương, Thanh Hóa lên tập trung tại trường Chu Văn An (Hà Nội) để chuẩn bị cho hành trình sang Đức học tập theo diện con em của các gia đình cán bộ cách mạng, Trần Đương chẳng thể ngờ niềm ao ước tuổi thơ được gặp Bác của ông bấy lâu đã thành hiện thực.
Bác Hồ nói chuyện với các cháu học sinh Việt Nam trước khi sang Cộng hòa dân chủ Đức tại Phủ Chủ tịch ngày 28-8-1955 (Trần Đương mặc áo màu tối – thứ 3, từ phải qua).
Ông kể, buổi tối hôm trước ngày gặp Bác, bác Hoàng Quốc Việt lúc đó là Ủy viên Bộ Chính trị có đến thăm và hỏi cả đoàn: “Trước khi lên đường, các cháu có nguyện vọng gì không” thì tất cả mọi người đều bày tỏ muốn được đi thăm Bác Hồ. Bác Việt tươi cười nói: “Tôi sẽ báo cáo với Bác Hồ. Có điều là, Bác vừa đi thăm nước bạn về, công việc rất bận, không biết Bác có thu xếp được thời gian cho các cháu không”. Tuy nhiên, thật may mắn, ngay tối hôm sau, một cán bộ của Bộ Giáo dục báo tin là 7 giờ sáng mai đoàn được vào Phủ Chủ tịch thăm Bác. Biết tin này ai nấy đều vui sướng, hân hoan. Sáng hôm sau, từ trường Chu Văn An, cả đoàn đi tắt qua vườn bách thảo sang Phủ Chủ tịch. Thầy trò được đưa vào phòng lớn ngồi đợi Bác.
“Chỉ 5 phút sau, cửa chính mở, Bác xuất hiện, tất cả sung sướng đứng dậy reo to: “Bác Hồ muôn năm! Bác Hồ muôn năm!”. Bác vẫy tay rồi ra hiệu cho phép ngồi xuống nhưng chúng tôi vẫn vỗ tay không ngớt và hát vang lời ca “Bác Hồ ơi, Bác Hồ ơi, chúng cháu mừng vui...”. Một lúc sau, gian phòng mới yên lặng trở lại. Bác ngồi bên một bàn lớn ở giữa phòng trong bộ quần áo ta màu gụ đã nhạt, trìu mến nhìn chúng tôi rồi thong thả nói: “Chú Hoàng Quốc Việt đã đến thăm và căn dặn các cháu nhiều rồi. Bây giờ các cháu sắp lên đường sang nước bạn học tập, Bác muốn nhắc các cháu một điều: Các cháu phải nhớ rằng, các cháu được đi học như thế này là một dịp may mắn, một vinh dự đặc biệt”. Rồi Bác căn dặn chúng tôi sang nước bạn phải luôn nghĩ đến quê hương, đến miền Nam ruột thịt mà học cho giỏi để mai kia trở về xây dựng quê hương; dặn chúng tôi tỉ mỉ cả việc ăn, mặc đến việc tiếp xúc với người nước bạn; Bác nói về những đức tính tốt của nhân dân Đức mà chúng tôi cần học tập, đó là tính kỷ luật, tính kế hoạch và sự cần cù, sáng tạo, tiết kiệm trong lao động sản xuất và đời sống... Bác động viên chúng tôi: “Các cháu hãy thi đua với nhau, thi đua giữa tổ này với tổ khác, giữa lớp này với lớp khác, giữa cháu này với cháu khác. Bác gửi cho đoàn 20 huy hiệu của Bác. Cháu nào gương mẫu nhất trên suốt chuyến đi sẽ được thưởng huy hiệu của Bác...”.
Trường Kathe-Kollwitz, nơi 149 học sinh Việt Nam sống và học tập từ 1955 đến 1959
Nghe Bác nói, cả hội trường vỗ tay sung sướng. Rồi Bác đứng dậy, bước đến hàng ghế thứ nhất, xoa đầu, trò chuyện với những bạn nhỏ nhất. Đào Châu Thu, người đã mạnh dạn thưa với bác Hoàng Quốc Việt về nguyện vọng gặp Bác Hồ, không ngờ lại được Bác hỏi thăm về gia đình, tuổi tác. Châu Thu nói nhỏ, Bác cúi sát xuống Thu để nghe cháu trả lời. Một bạn khác là Đặng Vinh Huề chừng 9 tuổi, người miền Nam, cũng được Bác ân cần hỏi han. Còn tôi, tuy không được Bác hỏi chuyện nhưng rất sung sướng vì khi đoàn chụp ảnh kỷ niệm, tôi lại được ngồi gần Bác. Trước khi chia tay, Bác còn cho chúng tôi mỗi người một khăn quàng len (các bạn nữ được khăn vuông) và gói kẹo. Thật sung sướng được nhận quà của Bác. Nhiều bạn ăn kẹo nhưng vẫn giữ lại giấy gói, ép vào sổ sinh hoạt Đội”. Đó là ngày 28-8-1955, cũng là ngày sinh nhật lần thứ 12 của Trần Đương.
Trọn một ngày bên Bác kính yêu
Hai năm sau kể từ lần gặp Bác đầu tiên ấy, ngày 29-7-1957, khi đã sang Đức học tập tại trường Kathe-Kollwitz-Heim, Trần Đương lại có niềm vui lớn khi được trọn một ngày bên Bác kính yêu ở thị trấn Moritzburg trong dịp Người sang thăm hữu nghị chính thức nước CHDC Đức.
Nhà báo Trần Đương kể, mùa hè năm đó nhà trường tổ chức cho các học sinh đi nghỉ mát ở Zwota, miền Nam nước Đức, nhưng ông và các bạn đã sống trong một tâm trạng thật khó tả khi biết tin Bác sẽ đến Moritzburg. Nhà trường có lẽ vì biết điều đó nên đã cho học sinh kết thúc cuộc nghỉ hè sớm hơn một tuần. Để đón Bác, mọi người phân công nhau dọn dẹp trường sở, các ngả đường, sân bãi, chuẩn bị các tiết mục văn nghệ và cùng nhau làm biểu ngữ với đủ sắc màu để đón Bác. Trường còn cho xây dựng một lễ đài trên sân, treo bức chân dung rất lớn của Bác ở giữa Quốc kỳ và Quốc huy hai nước.
Bác Hồ chụp ảnh kỷ niệm cùng với các thầy cô và học sinh trường Kathe-Kollwitz-Heim trong lần sang thăm Đức ngày 29-7-1957
Rồi ngày mong đợi cũng đến, khi thấy đoàn xe dài của phái đoàn nhà nước Việt Nam từ từ tiến vào cổng trường, mấy trăm con người sung sướng reo vang, tay tung cờ hoa và bóng bay đủ màu sắc chào mừng Bác. Người khoác tay cụ Otto Buchwits (một lãnh tụ cao cấp của giai cấp công nhân Đức) cùng bước vào sân trường.
Nhà báo, dịch giả Trần Đương sinh năm 1943, tại Quảng Thái, Quảng Xương, Thanh Hóa. Ông từng học phổ thông và đào tạo nghề tại CHDC Đức (1955 – 1962). Từ năm 1964 - 1968, ông theo học khoa Ngữ văn Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội.
Tốt nghiệp đại học, ông vào làm phóng viên Thông tấn xã Việt Nam, sau đó trải qua nhiều cương vị: Trưởng Phân xã Thông tấn xã Việt Nam tại Berlin (Đức); Trưởng Tiểu ban biên tập tin Đức và Bắc Âu của Thông tấn xã Việt Nam; Phó Chánh văn phòng Ban Tôn giáo Chính phủ; Phó Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt – Đức. Ngoài viết báo, Trần Đương còn là tác giả của hơn 100 đầu sách, trong đó chủ yếu là sách viết về Bác Hồ và văn hóa Đức”.
“Trên lễ đài có một chiếc ghế danh dự dành cho Bác nhưng Người đã trân trọng mời bằng được cụ Otto Buchwits ngồi vào đó, còn mình ngồi ghế bên cạnh. Khi đã giới thiệu xong các thành viên trong đoàn, Bác thân mật thăm hỏi và cảm ơn các thầy cô giáo, các nhân viên người Đức đã và đang hết lòng chăm sóc học sinh Việt Nam. Người ân cần nói với chúng tôi: “Hình như các cô chú người Đức cưng các cháu lắm đấy, phải không? Nhưng không vì được cưng mà không chăm học, không ngoan ngoãn. Các cháu phải nhớ rằng, các bạn của các cháu ở trong nước còn chật vật lắm, không được sung sướng như các cháu đâu. Các cháu phải biết kính trọng các thầy cô giáo, các bác công nhân viên, sống giản dị, cố gắng học tập để xứng đáng với công lao nuôi dạy của các bạn Đức, với tình cảm cao quý của Chủ tịch Wilhelm Pieck...”. Giọng Bác chậm rãi, ôn tồn, nhưng cũng rất trang nghiêm. Và Người tỏ ra hài lòng khi nghe đại diện học sinh và sinh viên báo cáo thành tích. Bác khuyến khích: “Các cháu phải cố gắng và tiến bộ nhiều hơn nữa. Các cháu có quyết tâm làm theo lời Bác không”. Tiếng học sinh đồng thanh đáp lại “Có ạ” và hô vang “Bác Hồ muôn năm”, ông Đương bồi hồi nhớ lại.
Sau cuộc gặp gỡ, Trần Đương và các bạn còn được chụp ảnh kỷ niệm với các nhóm học sinh. “Trong khi chụp ảnh, Bác còn hỏi một bạn tôi rằng “Cháu có hay nhận được thư nhà không?”. Thấy bạn kia trả lời “gần 6 tháng rồi cháu chưa nhận được thư nhà”, Bác nhìn bạn rồi nhìn chúng tôi an ủi: “Ở nhà bận lắm, rất nhiều việc phải làm, các cháu ạ! Bố mẹ và gia đình các cháu không có điều kiện gửi thư luôn đâu. Các cháu biết không, trong hơn 50 năm, từ ngày xa nhà đi hoạt động cách mạng, Bác chưa bao giờ nhận được một lá thư nào của gia đình cả. Các cháu xa nhà, nhưng được các thầy, cô giáo chăm sóc, dạy dỗ, như vậy là sung sướng lắm, các cháu cần đoàn kết, yêu thương nhau như anh em một nhà vậy…”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch cộng hòa dân chủ Đức Wlhelm Pieck tại nhà riêng ở Pankow (Berlin)
Chụp ảnh xong, Bác còn đi thăm một số lớp học, nhà bếp, bệnh xá, phòng nghỉ và cả những khu vườn mà chúng tôi thường ngày cuốc đất, trồng rau, trồng hoa… “Toàn bộ những lời Bác nói hôm đó đã được nhà trường ghi băng đầy đủ. Suốt mấy năm sau, hàng tuần, nhà trường lại phát lại cho chúng tôi nghe. Và chúng tôi luôn có cảm giác như Bác Hồ vẫn có mặt trong trường, ân cần dạy dỗ chúng tôi như một người ông kính yêu”, dịch giả Trần Đương chia sẻ.
Gần 70 năm kể từ ngày được gặp Bác đầu tiên, nhưng hình ảnh của Người, giọng nói ấm áp của Người vẫn tươi nguyên trong ký ức của ông Trần Đương. Ông bảo, sau này khi trở về nước học tập và làm việc ông còn được gặp Bác thêm một số lần nữa nhưng kỷ niệm về 2 lần gặp Bác khi còn là cậu bé thiếu niên lại là kỷ niệm đẹp nhất của cuộc đời. Chính sự động viên, khích lệ của Bác từ thuở ban đầu ấy đã tiếp thêm cho ông nghị lực, thôi thúc ông học tập và làm việc sau này...
Khi eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa trong cuộc xung đột Mỹ - Israel - Iran từ đầu năm 2026, giá năng lượng cơ bản toàn cầu liên tục nhảy múa theo từng diễn biến của cuộc xung đột. Đứt gãy chuỗi cung ứng buộc các quốc gia phải tìm kiếm giải pháp tự chủ nguồn năng lượng. Câu hỏi đặt ra là, "Mỗi quốc gia sẽ phải thay đổi ra sao?".
Từ những lớp học dưới lòng đất, ánh đèn dầu, trang vở giấy đen đến bữa cơm độn mỳ trong những năm sơ tán, những câu chuyện tưởng đã lùi xa nay trở lại trong buổi tọa đàm “Lớp học thời chiến - Ký ức vùng sơ tán” diễn ra tại Bảo tàng Hà Nội. Đó không chỉ là cuộc gặp gỡ giữa những người từng trải qua chiến tranh, mà còn là hành trình trở về quá khứ qua ký ức của những người trong cuộc, giúp chúng ta hình dung rõ hơn cuộc sống của người dân Hà Nội trong những năm tháng gian khó.
Bị kẻ khủng bố sát hại mà không xác định được danh tính. Bị hành hạ đến chết trong trại tập trung của phát xít Đức. Bị các tay súng Hamas sát hại dã man. Đó là những số phận mà họa sĩ pháp y Gil Jibli phải đối diện trong công việc của mình. Từ ký ức của các nhân chứng, người thân và những hình ảnh ít ỏi còn sót lại, ông từng bước tái hiện diện mạo những người đã khuất, giúp xác định danh tính của họ và lưu giữ ký ức về họ trước sự xóa nhòa của thời gian.
Lần lượt ra đời trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh bắt đầu định hình trật tự an ninh thế giới, Tupolev Tu-95 của Liên Xô và Boeing B-52 của Mỹ cùng được thiết kế cho một bài toán chiến lược là đưa vũ khí hạt nhân tới các mục tiêu liên lục địa. Hơn 70 năm sau, hai "cựu binh" vẫn hiện diện trên bầu trời, liên tục được nâng cấp để đáp ứng yêu cầu mới và duy trì vai trò trong lực lượng hàng không chiến lược.
Năm 1961, khi bắt đầu mở hai Chuyên án BK63 và PY27, có lẽ không ai nghĩ từ hai chuyên án gốc, đã mở ra hàng chục chuyên án khác. Suốt 10 năm, cuộc chiến âm thầm nhưng vô cùng khó khăn, gian khổ trên các địa bàn rừng núi, với những cán bộ tham gia từ ngày đầu là thời gian không thể nào quên. Còn với lực lượng CAND, thắng lợi của cuộc chiến chống gián điệp biệt kích đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý, góp phần tổng kết thành lý luận nghiệp vụ phản gián.
Kế hoạch về một cây cầu mới bắc qua sông Thames, giữa Westminster và Blackfriars, Anh đã được nhóm Strand Bridge Company đề xuất. Trước khi Cầu Strand được hoàn thành, một đạo luật của quốc hội Anh đã ra quyết định đổi tên thành cầu Waterloo như là "Một chứng tích ghi lại chiến thắng rực rỡ mà Lực lượng của Nữ hoàng Anh cùng các Lực lượng Đồng minh đã đạt được khi đánh bại quân Pháp".
Từ một trong những trung tâm công nghiệp lớn của Liên Xô, ngành công nghiệp Ukraine đã trải qua hơn 3 thập niên nhiều biến động. Giờ đây, khi tính đến ngày chiến sự kết thúc, Kiev không chỉ phải tính chuyện dựng lại những nhà máy đã mất, mà còn phải đưa ra quyết định mang tính chiến lược: khôi phục nền công nghiệp cũ hay xây dựng một nền công nghiệp khác.
Tháng 7/1996, John Joubert, 33 tuổi, đã bị tử hình vì giết hại 3 người. Y được mệnh danh là kẻ sát nhân hàng loạt trẻ nhất nước Mỹ - khuynh hướng tàn bạo đầu tiên của y đã bộc lộ từ năm 13 tuổi. Năm 20 tuổi, y đã gây ra ba vụ giết người. 12 năm sau khi bị bắt, y bị xử tử bằng ghế điện. Cái chết đau đớn của y đã trở thành nguyên nhân khiến nhiều tiểu bang của Mỹ bãi bỏ hình thức tử hình bằng ghế điện.
Voi luôn là biểu tượng của sức mạnh, sự hiền hòa và mối quan hệ gắn kết giữa con người với thiên nhiên. Sự nỗ lực bảo tồn của các cấp ngành và người dân suốt nhiều năm đang giúp hồi sinh biểu tượng của một vùng đất nhiều huyền thoại.
Kéo dài suốt 10 năm với rất nhiều công sức chuẩn bị, đầu tư con người, trang bị vũ khí tối tân nhất, tuy nhiên, CIA chỉ nhận được những bản báo cáo giả; chi viện lực lượng, vũ khí theo kế hoạch của an ninh miền Bắc.
Thắng lợi của Cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử là thắng lợi vĩ đại nhất, trọn vẹn nhất, kết thúc chặng đường 21 trường kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Góp phần đặc biệt quan trọng làm nên thành công đó phải kể đến những đóng góp thầm lặng của CBCS Đoàn 180 An ninh vũ trang miền Nam - Đơn vị tiền thân của Phòng Bảo vệ 180 (Phòng Cảnh vệ miền Nam), Bộ Tư lệnh Cảnh vệ ngày nay.
10 năm chịu đòn tra tấn trong ngục tù, 10 năm chờ đợi một tình yêu, đất nước được giải phóng, họ nên duyên vợ chồng. Đó là câu chuyện về một thế hệ yêu nhau thủy chung trong gian khó. Tình yêu của họ chưa bao giờ tách rời tình yêu Tổ quốc...
Phòng quản lý xuất, nhập cảnh Công an tỉnh Tây Ninh phối hợp chặt chẽ với Phòng An ninh điều tra và Công an các xã (đặc biệt là tuyến biên giới), đồn biên phòng siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu, phối hợp tuần tra, kiểm soát. Chỉ trong thời gian từ đầu tháng 5 đến nay, các đơn vị phối hợp đã kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật; khởi tố nhiều băng nhóm tổ chức cho người nước ngoài nhập cảnh và lưu trú trái phép…
Sau khi khuất phục được toán Castor và Phạm Chuyên, Ban Chuyên án quyết định triển khai “trò chơi nghiệp vụ” khi cho Phạm Chuyên và Lò Văn Piếng lên máy liên lạc vào Nam, một cuộc chiến qua sóng điện đài chính thức bắt đầu.
Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, nơi những con suối reo vang hòa cùng tiếng gió ngàn của xã biên giới Avương (Đà Nẵng), có một “ngọn núi lớn” trong lòng đồng bào Cơ Tu. Đó là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) Arất Blư. Ở tuổi 88, đôi chân ấy có thể đã chậm, mái đầu đã bạc trắng như sương sớm, nhưng ký ức về một thời hoa lửa và cái tâm sáng của một người Cộng sản vẫn rực cháy như ngọn lửa thiêng giữa nhà Gươl.
Trải qua những trận đánh giữa lòng Sài Gòn, nếm đủ đòn roi tra tấn thảm khốc trong lao tù, ông dường như đã chai sạn trước cái chết. Bản lĩnh của một cựu tù Côn Đảo trở về từ “địa ngục trần gian” giúp ông hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của một Trưởng Công an xã những ngày mới giải phóng.
Từ những hiện vật lặng lẽ trong bảo tàng đến các không gian văn hóa, di tích và mạng xã hội, cổ phục Việt đang có một hành trình trở lại đầy ấn tượng. Sự hồi sinh ấy đến từ những con người đang biến cổ phục thành chiếc cầu nối với quá khứ, để di sản không dừng lại ở ký ức mà tiếp tục sống trong hiện tại bằng những cách rất mới.
Phát động thi giới thiệu sách về Bác Hồ và ra mắt tủ sách “Thanh niên học và làm theo lời Bác” 
