Bên chứng tích bi hùng đường Hồ Chí Minh trên biển, nghe chuyện “đất chết hồi sinh”

Khi đặt chân tới vùng đất biển nằm cuối dãy cù lao Minh, tôi bị ám ảnh bởi những con số khi biết đây là một trong những nơi từng hứng chịu nhiều đau thương, mất mát của xứ dừa Bến Tre...

Điều đáng trân trọng chính là người dân vùng quê heo hút này, trong đó có thế hệ sinh ra sau thời khắc lịch sử 45 năm trước, luôn vị tha, vượt lên trên nỗi đau trong quá khứ, dốc sức cho cuộc hồi sinh mang tên “Đồng Khởi mới”, thực hiện di nguyện thiêng liêng của lớp cha anh đã đổ máu xương, anh dũng ngã xuống…

Vượt lên quá khứ đau thương

Hôm về xã Thạnh Hải, huyện Thạnh Phú, tôi gặp chị Trần Thị Minh Khoa, Phó Chủ tịch UBND xã thuộc thế hệ 8X. Từng sống với bà ngoại từ lúc 6 tuổi ngay tại vùng đất này nên chị hiểu rõ ngọn ngành câu chuyện. Hướng dẫn tôi vào thăm nơi yên nghỉ của 21 người, chị cho biết, tất cả đều là thường dân.

“Ngôi mộ tập thể này được đắp lên tại miệng hầm ngay hôm đó, 16/1/1964. Trong số các nạn nhân, có 2 phụ nữ đang mang thai. Sau trận càn đẫm máu 21 ngày xuống khu vực Cồn Rừng, bị quân ta chống trả quyết liệt, gây tiêu hao sinh lực, địch buộc phải rút lui khỏi bãi Thạnh Phong – Thạnh Hải. Và địch đã dùng máy bay ném bom oanh tạc bình địa toàn khu vực, gây nên tội ác này”, Khoa đỏ hoe mắt, kể.

Một góc Di tích lịch sử Quốc gia đường Hồ Chí Minh trên biển tại cồn Bửng, xã Thạnh Hải, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.
Một góc Di tích lịch sử Quốc gia đường Hồ Chí Minh trên biển tại cồn Bửng, xã Thạnh Hải, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.

Vùng đất biển này, gần như nơi đâu cũng có câu chuyện bi thương từ thời mưa bom, bão đạn. Hôm ghé qua Thạnh Phong, tôi được kể câu chuyện, lại cũng liên quan đến con số 21. “Người dân địa phương quen gọi là vụ thảm sát Khâu Băng ngày 25/2/1969. 21 thường dân là người già, phụ nữ và trẻ em, bị đội biệt kích SEAL do Đại úy Hải quân Bob Kerry (sau này là thượng nghị sĩ Mỹ) chỉ huy, ra lệnh nổ súng, giết chết. Chủ tịch UBND xã Hà Văn Doi kể. Đau lắm, người dân Thạnh Phong chẳng muốn khơi lại. Tấm lòng vị tha của người dân nơi đây cũng là tấm lòng của bao người dân Việt, gác lại nỗi đau nhưng không thể quên…

Thế hệ trẻ hôm nay có thể chưa hình dung hết những gì trong quá khứ nhưng vẫn luôn tự hào về sự thủy chung, một dạ, một lòng của người dân vùng quê biển này dành cho cách mạng. Khoa kể, dù giờ ngoại đã mất, vườn trầu trước nhà cũng không còn, nhưng chị luôn nhớ chuyện về căn hầm do ông bà ngoại đào phía dưới vườn trầu trước nhà.

“Ngoại kể, mỗi khi cậu hai cùng đồng đội hành quân ghé qua, dì tư tôi được ngoại giao nấu cơm, chuyển xuống hầm. Những hôm nửa đêm trời mưa, ngoại lọ mọ lấy mền, áo cũ đắp cho con và đồng đội của con”. Sau chiến tranh, Thạnh Hải – Thạnh Phong có gần 90 Mẹ Việt Nam Anh hùng, 155 liệt sĩ, hơn 120 thương bệnh binh, hàng trăm người và gia đình có công. Người bà của chị Khoa là Mẹ Việt Nam Anh hùng, ông nội và cậu hai là liệt sỹ…

Bừng lên cuộc hồi sinh

Trước đây, từ trung tâm huyện lỵ Thạnh Phú, muốn về các xã Thạnh Hải – Thạnh Phong, phải theo con đường đất, nắng bụi, mưa sình, phong cảnh làng quê xơ xác. Giờ thì rất khác. Thay thế những cánh đồng trước đây vốn là “vương quốc” của những con còng gió thụt ló, giờ là những cánh đồng tôm, cánh quạt guồng nước tung tóe.

Chỉ tay về hướng có nhiều căn biệt thự sang trọng, tân Bí thư Huyện ủy Thạnh Phú – anh Lê Văn Khê kể, với người dân vùng cuối dãy cù lao này, mốc ngoặt “đổi đời” trong thời kỳ dựng xây quê hương phải kể đến ngày chiếc phà cầu Ván hoàn thành sứ mệnh, để rồi quốc lộ 57 (nâng cấp từ TL 888) được đầu tư kéo dài, kết nối ra tận mé biển. Cuộc hồi sinh càng ấn tượng hơn khi người dân linh hoạt tận dụng yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” để thoát nghèo, vươn lên…

Trưa ngày cuối tháng tư, vừa qua Cầu Ván nối đôi bờ sông Eo Lói, tôi hỏi đường tìm nông dân trẻ, giỏi của xứ Dừa – anh Đặng Văn Bảy. Vừa nghe tôi hỏi, ông Quỳ, nhà gần UBND xã Giao Thạnh gặng hỏi thêm: “Vua tôm Bảy An đó phải không?”, rồi nhiệt tình: “Đi thêm cỡ 12 cây số nữa”.

Cũng đang nuôi cả chục ao tôm cạnh cửa sông Cổ Chiên, ông Quỳ kể: “Trước, Bảy An cũng như nhiều anh em tụi tui thôi. Ba bốn năm trở lại đây, nhờ nuôi tôm công nghệ cao, giờ Bảy An phất như… diều gặp gió”. Nếu lấy tiêu chí “phất nhờ tôm”, Bảy An đứng đầu danh sách, đang sở hữu 20 ao nuôi mô hình công nghệ cao. Đội cái nắng như thiêu, như đốt, anh Khê cùng  chúng tôi băng qua cánh đồng, đi về hướng biển để tận mắt nơi nông dân trẻ Bảy An đang đầu tư hạ tầng 6 ao nuôi tiếp theo.

Đứng giữa công trường gần 5ha, Bảy An say sưa kể hiệu quả mô hình nuôi công nghệ cao: “Năng suất gấp 4 lần, rủi ro rất thấp, trong khi nuôi theo cách truyền thống thì… năm ăn, năm thua”. Năm ngoái, khi ghé thăm cơ sở này, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT rất tâm đắc trước chuyện sản xuất tôm sạch, chuẩn thế giới, kích cỡ “ngoại hạng”, lại rất ngon.

Tôm sú “ngoại hạng” đang là hấp lực của nhiều nông dân vùng biển Thạnh Hải – Thạnh Phong.
Tôm sú “ngoại hạng” đang là hấp lực của nhiều nông dân vùng biển Thạnh  Hải  – Thạnh Phong.

Nghề nuôi trồng thủy sản chủ yếu của huyện là tôm, tập trung ở Thạnh Hải -Thạnh Phong; và hiệu quả nhất là mô hình như của anh Bảy An. Con tôm “ngoại hạng” mà hơn 20 thành viên trong Tổ hợp tác của Bảy An đang khiến vùng  quê này rộn ràng hẳn lên, nhiều người làm theo, đất đai chuyển mình. “Giờ bà con mong dự án đường giao thông 3 xã - xuyên qua vùng nuôi tôm trọng điểm của huyện, sớm thành hiện thực. Xong đường này, bảo đảm sẽ có thêm nhiều người phất lên lắm”, anh Bảy An quả quyết.

Có một niềm vui chung mà người dân nơi đây đang đếm ngược từng ngày, đó là dự án điện gió quy mô sắp đi vào vận hành, hòa vào lưới điện quốc gia. Hàng loạt dự án điện sạch khác cũng đang được quyết liệt triển khai trên bờ biển Thạnh Phong -Thạnh Hải. “Thạnh Phú sẽ là trung tâm năng lượng sạch của tỉnh, đó là điều chắc chắn. Du lịch và nông nghiệp sạch sẽ trở thành kinh tế mũi nhọn, được quan tâm phát triển. Nay mai đây thôi, cuối dãy cù lao sẽ hình thành khu đô thị ven biển”, Bí thư Lê Văn Khê cho biết và kể thêm không khí vui nhộn tại các bãi biển đẹp, hoang sơ trên địa bàn vào các dịp lễ, Tết.

Có một câu chuyện khác mà cả chính quyền và người dân cũng đang rất hào hứng, dồn sức. “Nhiệm kỳ tới đây, Thạnh Phú sẽ là huyện nông thôn mới. Xã Thạnh Phong cán đích mục tiêu này ngay trong năm nay, Thạnh Hải sau đó vài tháng. Hiện tiêu chí về ANTT các xã đều đã đạt. Lực lượng Công an chính quy đã được tăng cường, bà con yên tâm lắm”, Bí thư Lê Văn Khê phấn khởi cho biết.

Giữa trưa tháng tư lịch sử, dưới tán phi lao trong khuôn viên Di tích lịch sử Quốc gia đường Hồ Chí Minh trên biển, tôi được nghe kể về chuyến vượt biển lịch sử của cô Ba Định (nữ tướng Nguyễn Thị Định) từ năm 1946, tạo tiền đề quan trọng để hơn chục năm sau đó, hình thành con đường vận chuyển vũ khí huyền thoại trên biển. Cho đến cuối năm 1970, những con tàu không số trên biển đã 23 chuyến cập bến Thạnh Phong - Thạnh Hải, chở hàng ngàn tấn vũ khí từ Bắc vào phục vụ chiến trường Nam Bộ.

“Khi cách bờ chừng 20 hải lý thì bị tàu tuần tiễu địch phát hiện và cuộc đọ súng không cân sức đã diễn ra. Các chiến sĩ quyết định cho nổ tung con tàu đang chở 50 tấn vũ khí. 5 chiến sĩ may mắn còn sức bơi vào bờ, 3 chiến sỹ vĩnh viễn nằm lại giữa lòng biển khơi”. Cùng nghe kể về chuyến tàu cuối cùng - tháng 11/1970, tôi nhìn thấy trong mắt của Bí thư Huyện ủy Lê Văn Khê và nông dân Bảy An ngân ngấn những giọt nước mắt.

Binh Huyền

Các tin khác

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.

Nuôi cá lòng hồ thuỷ điện, hướng sinh kế mới ở miền núi xứ Thanh

Nuôi cá lòng hồ thuỷ điện, hướng sinh kế mới ở miền núi xứ Thanh

Giữa mênh mông lòng hồ thủy điện Trung Sơn, những lồng cá nổi theo từng cụm đang mở ra một hướng sinh kế mới cho người dân vùng núi cao Thanh Hóa. Từ những hộ tiên phong ban đầu, đến nay nghề nuôi cá lồng ở Trung Sơn đã và đang ngày càng phát triển với gần 60 hộ dân tham gia, nhờ nuôi cá lồng (cá chép, cá lăng đen, cá rô phi…), nhiều gia đình có nguồn thu nhập ổn định…

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Giữ hồn đại ngàn qua những thanh âm Bru-Vân Kiều

Đối với đồng bào Bru-Vân Kiều, văn hóa không chỉ hiện hữu trong những lễ hội được tổ chức theo mùa, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ hay âm thanh của cồng chiêng giữa đại ngàn. Văn hóa còn nằm trong từng làn điệu dân ca, tiếng sáo, tiếng đàn, trong cách làm một nhạc cụ và những nghi thức được người già truyền lại cho người trẻ. Đó là mạch nguồn âm thầm nuôi dưỡng bản sắc cộng đồng qua bao thế hệ.

Lời tuyên thệ ở Bentiu

Lời tuyên thệ ở Bentiu

Ngày 19/8, đúng dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công, tại Bentiu, Nam Sudan, hai nữ quân nhân cùng công tác tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 7 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tiếng máy thuyền giữa đại ngàn

Tiếng máy thuyền giữa đại ngàn

Ở Hôi Rấy và Nước Đắng, hai bản người Bru-Vân Kiều nằm sâu dọc sông Long Đại, xã miền núi Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị, tiếng máy thuyền vọng lại từ phía hạ nguồn đã trở thành âm thanh quen thuộc với bà con. Giữa nơi còn biệt lập với bên ngoài, âm thanh ấy báo hiệu một chuyến thuyền đang ngược dòng lên bản.

Dòng sông "vàng" và những phận đời lam lũ

Dòng sông "vàng" và những phận đời lam lũ

Mỗi mùa khô, khi dòng Đakrông (Quảng Trị) rút nước, những doi cát và bãi đá lộ ra cũng là lúc hàng chục người dân Pa Cô, Vân Kiều lặng lẽ mang theo chiếc mâm sắt xuống sông đào đãi vàng sa khoáng. Sau những hạt vàng nhỏ bé là cuộc mưu sinh đầy nhọc nhằn, những khoảng lòng sông bị đào xới và nỗi trăn trở về sinh kế của đồng bào vùng cao.

Kỳ cuối: Cạm bẫy “công nghệ hóa” ma túy và sự chuyển hóa nhận thức

Kỳ cuối: Cạm bẫy “công nghệ hóa” ma túy và sự chuyển hóa nhận thức

Ẩn mình dưới hình hài những thiết bị điện tử nhỏ gọn, thơm tho mùi kẹo ngọt hay trái cây nhiệt đới, pod chill chứa Etomidate đang có nguy cơ càn quét vào các không gian giải trí của giới trẻ. Từ chỗ chỉ thử “cho biết” theo lời rủ rê, nhiều thanh thiếu niên đã nhanh chóng trượt dài thành kẻ nghiện ngập, thậm chí trở thành mắt xích tiếp tay cho tội phạm ma túy.

Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Bài 2: Từ thuốc gây mê y khoa đến bẫy ma túy núp bóng pod chill

Cầm trên tay chiếc “pod chill” nhỏ gọn, tỏa ra mùi hương trái cây ngọt ngào, nhiều bạn trẻ hồn nhiên nghĩ rằng mình chỉ đang dùng một sản phẩm giải trí thời thượng. Nhưng đằng sau làn khói thơm ấy lại là Etomidate - một hoạt chất gây mê y học bị giới tội phạm “biến tướng” thành ma túy nguy hiểm. Đáng lo ngại hơn, hàng loạt lời quảng cáo dối trá “hút không lên test”, “que thử âm tính” đang khiến không ít người sập bẫy pháp lý và đối mặt với hiểm họa khôn lường về sức khỏe.

Mối tình của anh thương binh và một cô gái mồ côi

Mối tình của anh thương binh và một cô gái mồ côi

Câu chuyện cuộc đời và tình yêu của người thương binh nặng Nguyễn Văn Dũng (ngụ phường Phước Hội, tỉnh Lâm Đồng) với cô gái mồ côi vượt qua những năm tháng khó khăn đã trở thành một biểu tượng đẹp và nghị lực phi thường, như chuyện cổ tích về lòng nhân ái, đức hy sinh của những người phụ nữ với các thương, bệnh binh làm xúc động lòng người.

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Những lá thư gói trọn tình yêu, nỗi nhớ và khát khao mong chờ ngày đoàn tụ gia đình, gặp lại con thơ và người chồng yêu thương của Anh hùng LLVTND Lê Thị Riêng vẫn được người con trai của bà lưu giữ, bảo quản trang trọng trong trái tim và ký ức…

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Ở nhiều vùng quê của Quảng Trị, những người đến lấy mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ không chỉ mang theo các thiết bị chuyên dụng, hồ sơ nghiệp vụ hay biểu mẫu thu nhận thông tin. Họ còn mang theo một lời hứa. Đó là sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể để thêm một người lính nữa được gọi đúng tên.

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Tháng Bảy trên miền đất thiêng Quảng Trị, nhiều cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Có gia đình vừa đón được người thân trở về nhờ giám định ADN. Có những người vẫn băng rừng lần theo từng dấu tích chiến trường. Và cũng có những cuộc tìm kiếm đã khép lại từ một di vật tưởng chừng vô tri nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ.