Trên hành trình thiên lý Bắc – Nam qua cầu Hiền Lương – sông Bến Hải, vùng đất một thời là giới tuyến chia cắt hai miền đất nước với nỗi đau khôn nguôi, giờ đang ngày càng thêm màu xanh ngát của những vườn cây được trồng nên bởi chính quyền, người dân địa phương và Tổ chức Cây Hòa Bình Việt Nam, ông Thái Văn Thành, Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Linh (bờ Bắc cầu Hiền Lương) chia sẻ: “Chúng tôi trồng nên những vườn cây ấy không chỉ bằng vật tư, công sức lao động mà còn bằng nỗi khát vọng hòa bình, chắt chiu từng mầm sống”.
Mùa hạ nhiều năm gần đây, du khách dừng chân nghỉ ngơi, tham quan Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải không còn ngại cái nắng cái gió luôn như “chảo rang” ở vùng đất này. Chị Dương Thảo Anh đến từ tỉnh Vĩnh Phúc tâm sự, lần nào vào Quảng Trị hoặc chỉ ngang qua, chị đều dành thời gian tham quan khu di tích đặc biệt này. So với 3 năm về trước, ở đây không còn phải chịu cái nắng nóng của ngày hè luôn “chạm đỉnh” 45 – 50 độ C nữa.
“Những vườn cây không chỉ cho bóng mát mà còn mang ý nghĩa là biểu tượng của hòa bình, của tình hữu nghị và sự tiến bộ của nhân loại trên toàn thế giới”, chị Thảo Anh bộc bạch. Bà Phạm Thị Hoàng Hà, Giám đốc Quốc gia Tổ chức Cây Hòa Bình Việt Nam cho biết, năm 1995, ngay sau khi Việt Nam – Mỹ bình thường hóa quan hệ, tổ chức phi chính phủ của Mỹ tên gọi Cây Hòa Bình đã đến Quảng Trị thực hiện các hoạt động khắc phục hậu quả chiến tranh. Từ đó đến nay, sau mỗi lần rà phá bom mìn ở một vùng đất nào đó ở đây, tổ chức này lại đưa tới những phái đoàn ngoại giao công dân, bao gồm người Mỹ và người dân các nước khác đến trồng cây lên các vùng đất đã dọn sạch bom mìn để nguyện cầu hòa bình cho nhân loại và xây dựng lòng tin, vun đắp mối quan hệ với người dân Việt Nam.
Còn nhớ năm 2017, một đoàn ngoại giao do tổ chức này kết nối đến từ bên kia bán cầu, trong đó có những cựu binh Mỹ từng tham chiến tại Việt Nam, trước khi tiến hành trồng những “Vườn cây hòa bình” ở những vùng đất vừa được dọn sạch bom đạn, họ được đưa đến tham quan ở đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải. Ông Kem Hunter, một cựu binh Mỹ tham chiến ở Việt Nam giai đoạn 1968 – 1969, khi vừa đặt chân trở lại đây, đã đứng lặng một lúc lâu.
“Chúng tôi có lỗi với nhân dân Việt Nam. Ngay từ khi rời chiến trường trở lại Mỹ, cảnh bom đạn chết chóc ở đây ám ảnh tôi rất nhiều và từ đó cho đến nay. Trong ký ức của tôi, nơi đây là một vùng đất chết, khó có sự sống nào có thể hồi sinh được. Nhưng bây giờ trước mắt tôi vùng đất này đã hoàn toàn đổi khác. Tôi cảm ơn rất nhiều những người Mỹ đã trồng cây ở đây, coi như họ đã giúp tôi một phần nhỏ nào đó chuộc lỗi với nhân dân Việt Nam”.
Trở lại việc trồng cây của Tổ chức Cây Hòa Bình Việt Nam tại Quảng Trị, bà Phạm Thị Hoàng Hà cho biết thêm, sau 28 năm bình thường hóa quan hệ Việt Nam – Mỹ, đã có trên 43 nghìn cây xanh không chỉ được trồng tại Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải, mà còn được trồng ở nhiều di tích khác trên toàn tỉnh này, như Thành cổ Quảng Trị, sân bay Tà Cơn, Làng hữu nghị và lâm viên Đông Hà, cùng nhiều khu dân cư, đất đai phát triển sản xuất nông – lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản đã được rà phá, dọn sạch vật liệu nổ sót lại sau chiến tranh. Cùng với ý nghĩa đã được đề cập, việc trồng cây ở đây còn có tác dụng giúp đỡ người dân thêm nguồn thu nhập, nâng cao mức sống và góp phần chống biến đổi khí hậu, bảo vệ môi sinh môi trường sống xanh, sạch, đẹp.
Ông Nguyễn Văn Biên, Phó Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Quảng Trị đánh giá cao ý nghĩa và sự lan tỏa của hoạt động trồng cây hữu nghị do Tổ chức Cây Hòa Bình Việt Nam triển khai thực hiện trong thời gian qua trên địa bàn tỉnh.
“Chúng tôi tiếp tục ủng hộ, đồng hành với tổ chức này trong thời gian tới. Hy vọng họ sẽ có thêm nhiều sáng kiến để đóng góp nhiều hơn nữa trong công tác khắc phục hậu quả chiến tranh tại địa phương, phát triển thêm nhiều cầu nối hữu nghị giữa bạn bè quốc tế với người dân Quảng Trị”, ông Biên mong muốn.
Xúc động lễ Thượng cờ Thống nhất non sông tại Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải 
