Vượt biên sang Trung Quốc lao động 'chui' - Phạm pháp và những hệ lụy

Những năm trở lại đây, tình trạng xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc lao động đang trở thành vấn nạn của nhiều địa phương, đặc biệt là các tỉnh phía Bắc. Tính đến thời điểm này, Việt Nam và Trung Quốc chưa có thỏa thuận về việc hợp tác lao động nên số lao động thời vụ Việt Nam sang Trung Quốc là hoàn toàn trái pháp luật. Cũng chính vì thế, dẫn đến nhiều rủi ro đối với người lao động…

Bài 1: Ra đi tìm "miền đất hứa"

Sau Tết Nguyên đán và vào thời điểm nông nhàn, nhiều người dân không có việc làm, trong khi phía Trung Quốc nhu cầu tuyển người làm cho các gia đình và doanh nghiệp tư nhân với giá nhân công tăng cao nên nhiều người ra đi tìm miền đất hứa. Nhu cầu tìm việc làm là chính đáng nhưng cũng vì thiếu hiểu biết thông tin, không ít người đã tự chuốc họa vào thân.

Theo kết quả khảo sát tại 10 địa phương giáp biên giới phía Bắc, từ năm 2011 đến nay đã có khoảng 20 vạn người đi lao động thời vụ tại Trung Quốc.

Các tỉnh có số người đi lao động nhiều gồm Lạng Sơn, Hà Giang, Cao Bằng, Bắc Giang… trung bình mỗi ngày có vài nghìn người sang Trung Quốc lao động làm thuê.

Những người này đều ký hợp đồng miệng với chủ sử dụng lao động về mức lương và điều kiện làm việc. Thời gian làm việc của họ hầu hết nhiều hơn 12 giờ trong một ngày và thường bị quản lý chặt chẽ, hạn chế đi lại, bạo lực và đe dọa bạo lực, giữ lại lương hoặc giấy tờ tùy thân…

Nguy cơ phổ biến nhất là họ bị trả mức lương thấp, không đúng thỏa thuận hoặc bằng 50% mức lương mà lẽ ra người lao động được hưởng.

Tình trạng người lao động bị bán vào làm việc tại các trang trại, hầm mỏ và các đồn điền của Trung Quốc bị cưỡng bức lao động có xu hướng tăng.

Trong khi đó, nhận thức của người lao động về nguy cơ và rủi ro dẫn đến buôn bán người thông qua cưỡng bức lao động rất thấp (chiếm khoảng 12%), thậm chí họ không quan tâm, chấp nhận rủi ro (chiếm 58%) và khi gặp rủi ro, trên 61% họ nhờ bạn bè người thân giúp đỡ.

Qua rà soát của Công an tỉnh Điện Biên, tính đến ngày 23/7/2014, đơn vị này đã phát hiện số vắng mặt tại địa bàn do xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc là 1.528 nhân khẩu.

Theo đại diện Công an tỉnh Điện Biên thì đây là nguyên nhân tạo ra điều kiện cho các tội phạm như mua bán người thông qua các hình thức môi giới, lừa đảo đưa người đi lao động thời vụ hoạt động phạm tội… nếu không được kịp thời phòng ngừa, ngăn chặn.

Từ đầu năm 2011 đến hết tháng 6/2014, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh này đã phát hiện 38 vụ, 52 đối tượng phạm tội mua bán người với 89 nạn nhân bị mua bán.

Cơ quan ANĐT Công an tỉnh Yên Bái hỏi cung đối tượng Hứa Văn Lành.
Cơ quan ANĐT Công an tỉnh Yên Bái hỏi cung đối tượng Hứa Văn Lành.

Qua công tác điều tra, xử lý các vụ án cho thấy, phương thức, thủ đoạn các đối tượng phạm tội sử dụng phổ biến là lợi dụng trình độ dân trí thấp, hoàn cảnh kinh tế khó khăn để lừa gạt chị em phụ nữ dưới danh nghĩa giúp họ tìm việc làm, rủ đi làm ăn buôn bán, thăm thân qua biên giới hoặc dùng thủ đoạn là tạo mối quan hệ thân thiện, giả vờ yêu đương, lừa gạt nạn nhân đi du lịch, ra mắt bố mẹ và sau đó đưa nạn nhân đến biên giới Việt Nam - Trung Quốc... bán cho những đối tượng cò mồi để đưa nạn nhân vào sâu trong nội địa Trung Quốc.

Trong các tỉnh nội địa, tình trạng xuất cảnh trái phép cũng có chiều hướng gia tăng. Riêng tỉnh Phú Thọ, theo thống kê của Công an tỉnh, hiện toàn tỉnh có gần 2.000 lao động đang làm việc bất hợp pháp tại Trung Quốc.

Đến nay, đã có gần 900 người trở về địa phương, trong đó có 236 trường hợp bị Công an Trung Quốc bắt giữ và trục xuất về nước. Hiện nay, người lao động xuất cảnh sang Trung Quốc theo hai con đường.

Con đường hợp pháp bằng giấy thông hành hoặc chứng minh thư biên giới sang Trung Quốc làm việc ngắn hạn trong ngày hoặc từ 2-3 ngày, đăng ký kinh doanh tại các chợ ở vùng biên giới hoặc các thành phố, thị trấn giáp biên giới.

Hình thức này tập trung chủ yếu tại các tỉnh có cửa khẩu quốc tế như Móng Cái (Quảng Ninh), TP Lào Cai (Lào Cai) và TP Lạng Sơn (Lạng Sơn) và một số cửa khẩu chính ngạch khác.

Hình thức này giúp người lao động có thu nhập cao hơn, tận dụng được thời gian nông nhàn, có giấy tờ xuất nhập cảnh hợp lệ. Tuy nhiên lại không giúp người lao động làm việc lâu dài và không được công nhận là lao động hợp pháp.

Thứ hai là việc xuất nhập cảnh trái phép sang Trung Quốc làm việc bất hợp pháp (đi qua các lối mòn, cửa khẩu tiểu ngạch hoặc thậm chí vượt sông suối sang Trung Quốc, không có giấy tờ xuất nhập cảnh).

Lao động Việt Nam sang Trung Quốc theo hình thức này đa số là lao động phổ thông làm các công việc như: bốc vác, vận chuyển hàng hóa, làm thuê tại các trang trại lớn trồng cây lương thực, cây ăn quả,...

Hiện nay đã có các tổ chức đưa lao động Việt Nam sang Trung Quốc lao động bất hợp pháp. Phần biên giới thuộc lãnh thổ Trung Quốc đã xuất hiện những công ty được thành lập chỉ để môi giới, tuyển chọn và cung cấp lao động là người Việt Nam cho các công ty và cá nhân người Trung Quốc có nhu cầu sử dụng lao động.

Mới đây, Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Yên Bái đã khởi tố đối tượng Hứa Văn Lành (SN 1972, tạm trú tại thôn Tân Tiến, xã Tân Nguyên, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái) về tội "tổ chức người khác trốn đi nước ngoài".

Khoảng cuối năm 2013, Lành từ Trung Quốc trở về. Khi một số người hỏi thăm, Lành nói rằng mức lương trung bình gần 10 triệu đồng, công việc lại nhàn nhã, tới đây sẽ đứng ra nhận người đi làm thuê bên đó và sẽ lo hết thủ tục xuất cảnh.

Khi thấy có nhiều người đến đăng ký, Lành đã gọi cho một đối tượng tên Dung ở tỉnh Lạng Sơn nhờ lo liệu, Dung nhận lời và nói mỗi người chuẩn bị 4 triệu đồng cùng giấy tờ để làm thủ tục.

Tối 14/3/2014, có 9 người ở xã Tân Nguyên và xã An Phú, huyện Lục Yên đến tập trung tại nhà Lành. Lành thu của mỗi người 4 triệu đồng và gọi điện cho Dung.

Qua 19 lần đổi phương tiện di chuyển, nhóm người trên mới đến nơi làm việc tại tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Sau đó họ bị Công an Trung Quốc trao trả về Việt Nam. Công an tỉnh Yên Bái đã khởi tố vụ án vào tháng 1/2015,

Sáng 2/3, Công an tỉnh Hà Tĩnh bắt giữ 4 đối tượng cầm đầu có hành vi tổ chức đưa người khác trốn đi nước ngoài trái phép.

Vào thời điểm kiểm tra, 4 đối tượng gồm Lê Văn Giang,  Nguyễn Tiến Tùng, Nguyễn Xuân Bắc và Hoàng Trọng Lĩnh (đều trú tại Hà Tĩnh) đang chuẩn bị đưa, dẫn 58 người sang Trung Quốc làm thuê.

Để được sang Trung Quốc, mỗi người lao động phải đóng cho các đối tượng trên từ 6 đến 8 triệu đồng. Sau khi đã gom đủ người, chúng đã phối hợp với nhau thuê xe khách chở ra Móng Cái, Quảng Ninh, chờ thời cơ vượt biên trái phép sang Trung Quốc.

Cùng ngày vào khoảng 4h45', tại khu vực vành đai biên giới thuộc khu 4, phường Hải Hòa, Móng Cái, Quảng Ninh, Đồn Biên phòng Hải Hòa phối hợp với Đội Cơ động, Bộ Chỉ huy BĐBP Quảng Ninh bắt giữ 16 đối tượng đi vào khu vực biên giới có ý định xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc.

Xuân Mai

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.