Hành vi này đã đẩy không ít trường hợp rơi vào cảnh khốn cùng vì phải cầm cố tài sản, ruộng đất để chuộc thân, có những người không hợp tác với bọn lừa đảo, tranh thủ lúc Công an Campuchia phối hợp với Cảnh sát quốc tế tăng cường đấu tranh, đã chạy qua biên giới sang Thái Lan để tìm đường thoát thân, nhưng cũng bị Cảnh sát nước này tạm giữ và phải đóng mức phạt nhiều chục triệu đồng mới có thể trở về cố hương.
Lừa từ bạn bè…
Theo lời nạn nhân Đào Văn Lâm, anh sinh năm 1993 tại một tỉnh trung du miền Bắc. Cuối năm 2018, sau khi học xong nghề may rèm cửa, anh quyết định bán gần chục con heo thịt và vay thêm bà con dòng họ lấy tiền vừa làm lộ phí, vừa làm vốn vào TP. Hồ Chí Minh lập nghiệp. Sau gần một tuần đi tìm kiếm, anh quyết định chọn thuê một căn nhà trọ ở xã Bình Hưng, TP Hồ Chí Minh làm nơi sản xuất và tạm trú dài hạn. Công việc đang hết sức thuận lợi khi có nhiều công trình nhà ở đặt mua rèm cửa thì dịch bệnh kéo đến khiến tất cả đều phải dừng lại. Sau dịch bệnh, một số đơn hàng còn tồn đọng trước đó xin tạm dừng, đơn hàng mới cũng rải rác, chỉ đủ chi phí ăn ở chứ không dư dả để tiết kiệm trả nợ tiền vay khi rời quê ra đi. Trong thời gian làm việc, Lâm được một người đồng nghiệp tự giới thiệu là Nguyễn Ngọc Quang, là người cùng huyện tích cực giúp đỡ, chia sẻ những khó khăn, vất vả nên cả hai đã nhanh chóng kết thành bạn thân. Chơi với nhau được hơn một năm thì người bạn này bỗng nhiên biến mất, không thể liên lạc được cả bằng điện thoại lẫn ngoài đời.
Bẵng đi một thời gian, đến tháng 2/2025, khi vừa vào đến TP Hồ Chí Minh sau những ngày về quê đón tết cùng gia đình để chuẩn bị cho một năm làm việc mới thì Quang gọi điện thoại thông báo đang may rèm cửa bên Thái Lan, giá cả cũng cao gấp 2-3 lần ở trong nước, đơn hàng cũng nhiều nhưng không có người làm. Rồi Quang đặt vấn đề mời Lâm qua cùng làm ăn, nhưng trước tiên hãy qua tham quan, thấy ưng thì Quang giúp cho mở tiệm riêng, không ưng thì cũng không sao vì vẫn là bạn bè thân thiết.
Thấy việc làm ăn hiện tại cũng chưa có sự cải thiện đáng kể nên sau một đêm suy nghĩ, sáng hôm sau, Lâm quyết định gọi điện thoại cho Quang đồng ý sang Thái Lan xem thử. Ngay sau khi Lâm mở lời, Quang bảo sẽ lo toàn bộ thủ tục giấy tờ để đưa Lâm đi bằng đường bộ và hẹn ngày, giờ đến cửa khẩu Mộc Bài, tỉnh Tây Ninh chờ sẵn. Đúng hẹn, Lâm đón xe lên điểm hẹn và đến nơi chưa được bao lâu, một người đàn ông trung niên gọi điện thoại liên lạc rồi chạy xe mô tô đến đón. Khi thấy người này không đưa qua cửa khẩu bằng đường chính ngạch, mà đưa đến một lối mòn nằm giữa khu rừng tràm, Lâm thắc mắc thì được trả lời rằng thủ tục làm xong rồi, nhưng đi qua cửa khẩu vừa phải chờ đợi, vừa có nhiều tầng khám xét mất nhiều thời gian nên đi lối tắt cho nhanh.
Sau hơn 7 tiếng đồng hồ, thay đổi 3-4 lần phương tiện, cuối cùng Lâm được đưa đến một khu nhà cao tầng mà sau này anh mới biết nằm gần cửa khẩu Poipet thuộc tỉnh Banteay Meanchey, tiếp giáp giữa Campuchia với Thái Lan. Trước khi rời đi, người này nói với Lâm rằng cứ yên tâm ở đây, vài tiếng sau sẽ có người đến đón đưa đến nhà bạn trên đất Thái. Tuy nhiên khi người chạy xe ôm vừa đi khỏi, lập tức có 4 bảo vệ lực lưỡng được trang bị súng, roi điện áp sát đưa lên căn phòng rộng khoảng 20 mét trên tầng cao của tòa nhà nhốt cùng 5-6 thanh niên khác. Khi nghe những người thanh niên cùng phòng nói rằng đã bị lừa, Lâm không tin vì không lẽ bạn bè cùng quê lại lừa mình sao, nhưng đến sáng hôm sau khi 4 người bảo vệ hôm trước dẫn anh đến gặp nhóm đàn ông nói tiếng Trung Quốc, sau đó bắt phải đến phòng thực tập lừa đảo trên không gian mạng thì Lâm mới vỡ ra đó là sự thật.
Cũng như hầu hết nhóm thanh niên trong phòng, do không chịu làm việc cho bọn lừa đảo, Lâm cùng mọi người liên tục bị bảo vệ đánh vào mặt, đầu, thậm chí dùng dùi cui điện chích vào chỗ hiểm, sau đó bỏ đói cho đến khi lả đi thì chúng ném cho mẩu bánh ngọt chứ không cho nước uống. Trong căn phòng chật hẹp ấy có một nhà vệ sinh rộng 1 mét, nhưng chỉ có bồn cầu và một vòi nước nhỏ xíu, chỉ đủ làm thấm giọng mỗi khi khát, còn tắm rửa thì phải múc nước trong ngăn xối bồn cầu. Thậm chí buổi sáng lỡ có ai đó trong phòng bị đau bụng thì những người còn lại đành ngồi chờ…
Khi biên giới giữa Campuchia và Thái Lan có nhiều biến động, bảo vệ tòa nhà cũng lơ là, Lâm cùng anh em trong phòng bàn nhau phá kính cửa sổ, nhảy xuống mái nhà dân tìm đường trốn thoát, nhưng ngay sau đó bị bảo vệ phát hiện, truy đuổi nên chỉ có Lâm cùng một người bạn tạm ra khỏi vùng nguy hiểm, những người khác đều bị bắt trở lại. Nghĩ rằng ở lại nơi này không sớm thì muộn cũng bị tóm cổ, mặc dù đang trong cơn đói khát, Lâm cùng người bạn vẫn quyết định cùng nhau trốn đi càng xa càng tốt. Vừa băng qua vài cánh đồng và những vạt rừng tràm, Lâm cùng người bạn bị quân đội Thái Lan chặn lại rồi đưa về doanh trại nằm cách xa biên giới lấy lời khai, sau đó tạm giữ chờ Đại sứ quán Việt Nam đến bảo lãnh cho về. Tuy nhiên trước khi mọi việc được giải quyết, Lâm cùng người bạn phải nộp phạt vi phạm nhập cảnh trái phép, tiền vé máy bay. Nhưng thấy Lâm không có một xu dính túi nên họ liên lạc về quê để cha mẹ anh đóng thay.
Trở về nhà, Lâm lập tức lần hỏi và tìm đến nhà người bạn, nhưng đến nơi thì cha mẹ anh ta bảo đó đúng là con của họ, nhưng không phải tên là Quang mà tên là H và hơn nữa đã bỏ nhà ra đi mà không có liên lạc từ hơn chục năm trước. Về nhà hỏi cha mẹ xem số tiền đóng phạt và các chi phí khác hết bao nhiêu thì ông bà không nói; chỉ đến khi nghe từ người hàng xóm, Lâm mới biết, các cụ đã phải thế chấp căn nhà là tài sản duy nhất để lấy tiền lo cho con.
…cho đến bà con họ hàng
Không chỉ lừa bán bạn bè, thời gian qua còn xuất hiện tình trạng lừa bán cả người là bà con họ hàng cho các nhóm lừa đảo ở bên kia biên giới. Trường hợp anh Đặng Văn Bản ở tỉnh miền núi Thanh Hóa là một điển hình. Cuối năm 2024, đang trong lúc đi trồng lúa nương thì chuông điện thoại của Bản réo vang. Khi đầu dây bên kia xưng tên là Hoàng (một người anh họ xa) thì anh vui mừng trò chuyện, hỏi thăm sức khỏe, công ăn việc làm… Cũng bởi là anh em bà con nên khi Hoàng giới thiệu đang rất ổn định với công việc có thu nhập cao ở Myanma và đang muốn mời Bản sang giúp đỡ với tiền lương mỗi tháng dao động từ 30-40 triệu đồng, bao ăn ở thì anh đồng ý mà không chút nghi ngờ.
Đang chuẩn bị đón tết thì Hoàng gọi điện thông báo đã hoàn tất các loại thủ tục giấy tờ đi đường bộ rồi bảo Bản lập tức đón xe khách vào TP Hồ Chí Minh, sau đó di chuyển đến cửa khẩu Tho Mo, tỉnh Tây Ninh chờ người đưa qua Campuchia rồi tiếp tục có xe cá nhân đón đến biên giới tiếp giáp với Myanma. Quanh năm suốt tháng bán mặt cho đá núi, bán lưng cho trời mà vẫn thiếu trước hụt sau nên khi nghe hướng dẫn của Hoàng, anh Bản quyết định gác lại chuyện đón tết, bán con bò nái là tài sản lớn nhất lấy hơn 10 triệu làm lộ phí rồi lập tức lên đường.
Sau nhiều giờ với 5 lần lên xuống xe, Bản được đưa đến một tòa nhà (đến khi được giải thoát mới biết nằm ở thành phố Sihanoukville, Campuchia) cao tầng rồi bị tịch thu điện thoại trước khi áp giải vào nhốt trong căn phòng có gần chục người ở tầng trên cùng (tầng 11). Thắc mắc vì sao không đưa đến chỗ của Hoàng, Bản lập tức bị 3-4 bảo vệ xông tới dùng cây gỗ dài đánh túi bụi, sau đó còn đe dọa nếu không nghe lời sẽ chích bằng roi điện, thậm chí bắn cũng không có ai cứu…
Biết bị người thân lừa, Bản cắn răng chịu đựng chờ có cơ hội thì trốn thoát, nhưng cũng như các thanh niên khác cùng phòng, anh kiên quyết không nhắn tin lừa đảo, mà chấp nhận cọ bồn cầu, thu gom rác thải để đổi lấy hai bữa ăn cho qua ngày. Vài lần tìm cách trốn nhưng không thành, Bản bị bảo vệ đánh gãy xương ống chân và may mắn là khi Cảnh sát nước sở tại phối hợp với Cảnh sát quốc tế đánh sập đại bản doanh lừa đảo này, anh mới được thả tự do.
Trở về quê hương, Bản gọi điện cho Hoàng, nhưng gọi mãi chỉ thấy nhà mạng thông báo “số máy này không tồn tại”; đến nhà Hoàng hỏi thì cha mẹ anh ta cho biết đã nhiều năm không liên lạc được với anh ta và cũng không biết đang ở đâu, còn sống hay đã chết. Ngoài ra, cha mẹ Hoàng cũng chỉ biết xin lỗi vì hành vi mà con mình gây ra, nhưng hoàn cảnh kinh tế cũng quá khó khăn nên xin khất cho đến khi có sẽ bồi thường số tiền mà Bản đã bán con bò làm lộ phí.
Theo Thượng tá Trần Văn Đông, Trưởng phòng quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh Tây Ninh, sau khi sáp nhập, toàn tỉnh có 96 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó có 19 xã tiếp giáp với nước bạn Campuchia với đường biên giới dài trên 368km. Trên tuyến có 4 cửa khẩu quốc tế, 4 cửa khẩu chính, 13 cửa khẩu phụ và nhiều đường mòn lối mở nên các đơn vị trong Công an tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với Công an các xã và Bộ đội Biên phòng tăng cường công tác quản lý xuất nhập cảnh trên tuyến biên giới. Mặt khác cũng đã tham mưu Ban giám đốc Công an tỉnh ban hành hai đợt tấn công cao điểm đấu tranh phòng chống xuất nhập cảnh trái phép. Trong thời gian qua đã phát hiện, xử lý 132 đối tượng Trung Quốc, 24 Uganda, 1 Kenya, 1 Indonesia và 105 đối tượng người Việt xuất nhập cảnh trái phép, chuyển hồ sơ sang Phòng An ninh điều tra khởi tố 17 vụ với trên 50 bị can về hành vi tổ chức cho người khác xuất nhập cảnh trái phép. Ngoài ra còn phối hợp với các đơn vị chức năng tổ chức tiếp nhận hàng ngàn người bị trục xuất khỏi các khu lừa đảo ở Campuchia trở về nước.
Qua thực tế làm việc với những người này cho thấy có một bộ phận các thanh niên mới lớn do muốn tự thể hiện có thể kiếm được việc làm lương cao mà chỉ cần ngồi trong phòng máy lạnh, không phải tốn sức lao động nên đã nghe theo lời dụ dỗ của các đối tượng mua bán người trên mạng xã hội. Một bộ phận khác dù không có nhu cầu đi làm ăn xa vì đã có việc làm với thu nhập ổn định, nhưng do quá tin vào bạn bè nên khi được mời đi chơi đã mất cảnh giác để rồi rơi vào cái bẫy giăng sẵn. Một số ít trường hợp khác là tin tưởng vào người thân trong làng, xã hoặc dòng họ nên đã dính bẫy.
Để tránh sa vào cái bẫy của các nhóm đối tượng buôn người, ngoài chính bản thân lớp thanh niên mới lớn thì các bậc cha mẹ cũng cần phải tìm hiểu để nắm được phương thức, thủ đoạn của bọn lừa đảo qua các cảnh báo của Bộ Công an, Công an các tỉnh thành, Công an xã trên các phương tiện thông tin đại chúng. Khi nhận được lời mời của bạn bè, người thân hoặc bạn trên mạng xã hội thì người được mời cùng cha mẹ hãy đến hoặc gọi điện cho Công an xã để được tư vấn, nếu phát hiện lừa đảo, bạn sẽ nhận được cảnh báo, còn xác định đó là lời mời chân chính thì sẽ hướng dẫn bạn đến các cơ quan chức năng làm thủ tục theo quy định của pháp luật.
Giải cứu nữ sinh bị lừa "việc nhẹ, lương cao" qua Campuchia 
