Vì sao thuốc cam gây ngộ độc?

Thuốc cam là thuốc đông dược có tác dụng chữa bệnh, nâng đỡ, bồi bổ cơ thể và theo tập quán của ta thì có số lượng rất lớn trẻ được dùng thuốc cam khi sài đẹn. Tuy nhiên, những năm gần đây có nhiều ca ngộ độc thuốc cam nặng gây tử vong hoặc làm hạn chế trầm trọng phát triển trí tuệ của trẻ.

Tháng 6-2017, khoa Cấp cứu chống độc BV Nhi TW có 8 trẻ nhập viện với những biểu hiện rối loạn thần kinh và tiêu hóa nặng vì dùng thuốc cam. 

Ngày 11-6, bé Nguyễn Văn H., 7 tháng tuổi, ở Ninh Bình, ho, sốt, đi khám bệnh được chẩn đoán viêm họng, kê đơn tân dược cho điều trị ngoại trú, nhưng bố mẹ sợ thuốc tây khó uống, nôn trớ nên cho trẻ dùng thuốc cam. Sau 7 ngày uống thuốc cam, bé bị nôn nhiều rồi co giật, khi đến BV sản nhi Ninh Bình thì được chuyển thẳng lên BV nhi TW ngày 19-6. Kết quả xét nghiệm khẳng định cháu nhiễm độc chì rất nặng.

Một bệnh nhi đang được điều trị vì ngộ độc thuốc cam.
Một bệnh nhi đang được điều trị vì ngộ độc thuốc cam.

Bé Nguyễn Duy L., 4 tháng tuổi, ở Hà Nội, cũng đến BV nhi TW hôm 16-6 trong tình trạng nôn, ho và đau bụng… Do bé bị nấm miệng nên trước đó 5 ngày, người nhà tự mua thuốc cam ở chợ về pha loãng, đánh tưa lưỡi cho bé hàng ngày. Sau 4 ngày, bé ho, đau bụng và nôn liên tục. Gia đình vội đưa con vào BV nhi TW cấp cứu. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy bé nhiễm độc chì nặng…

Năm 2012, có đến 3.000 trẻ nhiễm độc thuốc cam, trong đó 7 cháu tử vong, được coi là đỉnh "dịch" thuốc cam. Có nhà, cả 2 anh em cùng nhập viện do uống thuốc cam như hai bé V.T.L., 2 tuổi và V.X.T, 7 tháng ở xã Vạn Kim, Mỹ Đức, Hà Nội.  Năm 2013 "dịch" tạm lắng thì 2014 và 2015 lại có dấu hiệu "bùng phát" tuy không "cao điểm" như 2012…. Năm 2015, Trung tâm chống độc BV Bạch Mai và BV nhi TW liên tục tiếp nhận nhiều trẻ bị nhiễm độc chì do dùng thuốc cam….

Cháu T.T.H., 8 tháng tuổi, ở Ninh Bình, do biếng ăn, tăng cân kém, gia đình sốt ruột đã mua thuốc cam pha với nước cơm cho cháu uống khoảng 1 tháng. Khi cháu bỏ bú, xuất hiện co giật, tím tái rồi hôn mê thì gia đình vội đưa cháu vào bệnh viện. Xét nghiệm máu thấy cháu bị nhiễm độc chì rất nặng. Sau 3 ngày thở máy, chống phù não, dùng thuốc thải chì, bé H. mới ra khỏi hôn mê…

Bé trai N.M.N., 6 tuổi, ở Việt Yên, Bắc Giang đến Trung tâm chống độc, BV Bạch Mai do chậm phát triển. Mẹ cháu nói lúc khoảng hơn 3 tháng tuổi, thấy bé bú ít, kém ngủ nên gia đình cho uống thuốc cam của một thầy lang ở quê cho đến khi gần 1 tuổi. Khi N học lớp 1, tiếp thu rất kém, quá nhút nhát, học trước quên sau, nói năng khó khăn nên gia đình đưa đi khám. Xét nghiệm thấy nồng độ chì trong máu của  cháu là 26,19 mcg/dL (1mcg - microgam - bằng 1/1000mg), trong khi ngưỡng cho phép không quá 10 mcg/dL với trẻ em Việt Nam.

Thuốc cam màu cam (hoặc đỏ, vàng cam) có nhiều loại khác nhau, từ 7 - 18 vị gia giảm tùy theo biểu hiện bệnh, có tác dụng thanh nhiệt, thải độc và bài thuốc cam cổ thường có vị diên đan (hồng đơn, đơn phấn…, được cho là có tác dụng hút độc) chính là Oxyt chì (Pb3O4), được dùng từ xa xưa để trị các chứng bệnh suy dinh dưỡng hoặc suy kiệt sau ốm nặng không được bồi bổ hoặc nhiễm trùng, ký sinh trùng dài ngày…

Đầu năm 2012, Viện Hóa học thuộc Viện hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam kiểm tra 500 mẫu thuốc cam ở Ninh Bình, Bắc Giang, Phú Thọ, Hòa Bình, Nam Định, Thái Bình, Hải Phòng, Thanh Hóa, các huyện ngoại thành Hà Nội... thì có 98/100 mẫu có hàm lượng chì cao, có mẫu đến 85% chì, đáng sợ có mẫu còn chứa cả thủy ngân, thạch tín (Arsenic - As2O3) còn độc hơn chì nhiều.

Dù không hề đăng ký kiểm định, không có nguồn gốc xuất xứ nhưng những loại thuốc cam này vẫn bán rất rộng rãi và được rất nhiều bà mẹ dùng cho con do tin tưởng thuốc cam rất "lành" và là "thần dược" chữa đủ thứ bệnh.

Lương y Vũ Quốc Trung, Hội Đông y Hà Nội và TS Phạm Duệ, nguyên Giám đốc trung tâm chống độc BV Bạch Mai đều nói rằng bài thuốc cam hiện nay không có chì, tác dụng rất tốt cho trẻ. Thuốc cam của những người bán dạo, làm theo công thức học lỏm và đã lạc hậu. Lương y Trung nghi ngờ họ không dùng diên đan nguồn gốc tự nhiên mà dùng luôn bã quặng luyện kim có hàm lượng chì rất cao, có thể gây ngộ độc chì khi trộn một lượng thấp.

Ngoại trừ những ca nhiễm độc nặng biểu hiện lâm sàng trầm trọng thì phần nhiều các ca nhiễm độc chì đều không có triệu chứng đặc trưng nên khó chẩn đoán sớm và cha mẹ thường cho là trẻ sài đẹn nên bỏ qua. Khi tìm ra bệnh việc điều trị rất gian nan nhiều tháng hay hàng năm trời do chì tồn tại rất lâu trong cơ thể.

Chì ngấm ở tất cả các cơ quan gan, thận, não, tủy xương, dây thần kinh và cơ… nhưng ngấm nhiều nhất vào xương và cũng tồn tại trong xương lâu nhất (khoảng 64% ở trẻ em). Chì cũng ngấm nhiều nhất ở sụn của trẻ - nơi phát triển làm xương dài và to ra - cản trở tăng trưởng hệ xương. Nếu có 50 mg% chì trong cơ thể, khoảng 3 năm sau mới đào thải đến mức cho phép.

Nhiều nhất và lo ngại nhất là số rất lớn trẻ nhiễm chì nồng độ không cao lắm (trên 10 mcg/dL) vẫn gây ra di chứng xấu về thể chất và trí tuệ, dù trẻ không có biểu hiện gì gây chú ý mà chỉ trớ nhiều, ra mồ hôi trộm nhiều, ngủ hay giật mình, đôi khi sốt (không phải do nhiễm trùng)...

Để tránh hậu quả nguy hiểm cho tương lai của trẻ, các gia đình tuyệt đối không được mua thuốc cam trôi nổi hoặc không rõ nguồn gốc.

Bs Bình Nguyên

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.