Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

13 ngày phát hiện 227 UAV hoạt động trong vùng cấm bay

Tại hội nghị về công tác bảo đảm an toàn hoạt động bay dân dụng tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và khu vực lân cận do Cảng vụ hàng không miền Nam tổ chức ngày 10/9, Thượng tá Nguyễn Trường Long, Phó Công an cửa khẩu Tân Sơn Nhất, đánh giá tình trạng sử dụng UAV trái phép trong khu vực đường bay diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, an toàn hàng không. Chỉ trong vòng chưa đầy nửa tháng (từ ngày 27/8 đến 8/9/2026), qua hệ thống giám sát, Công an cửa khẩu Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh đã phát hiện 227 UAV hoạt động trong khu vực cấm, hạn chế bay.
Qua phối hợp với các đơn vị chức năng và Công an địa phương, Quân sự, tiến hành truy xét, đã xác minh 40 vụ với 64 đối tượng, thu giữ nhiều thiết bị; 158 trường hợp còn lại đang tiếp tục được xác minh, xử lý. Thời gian đầu triển khai, lực lượng chức năng phát hiện mỗi ngày có khoảng 25 - 30 UAV vi phạm vùng cấm, hạn chế bay; đến ngày 8/9 giảm còn khoảng 8 vụ.

Đây mới chỉ là con số tạm thống kê trong 13 ngày gần đây nhất, còn trước đó đã từng xảy ra nhiều vụ việc với nhiều loại thiết bị bay đi vào vùng cấm, hạn chế bay. Điển hình vào tối 11/8/2026, sân bay Tân Sơn Nhất hai lần tạm dừng cất hạ cánh, tổng thời gian khoảng 60 phút do xuất hiện drone ở khu vực cấm bay, khiến 73 chuyến bay ảnh hưởng, thiệt hại bước đầu do sự cố này gây ra ước tính đến 38 - 55 tỷ đồng.

Một vụ việc khác xảy ra vào khoảng 18 giờ ngày 13/8/2026, tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất phát hiện một vật thể bay xuất hiện ngay trong khu vực cất, hạ cánh của máy bay; đe dọa an ninh, an toàn bay. Cảng vụ hàng không miền Nam đã khẩn cấp yêu cầu tạm dừng các hoạt động cất và hạ cánh nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối. Sự cố khiến 16 chuyến bay bị ảnh hưởng dây chuyền, trong đó có 8 chuyến bay vòng chờ cất cánh, 7 chuyến chờ hạ cánh và 1 chuyến buộc phải chuyển hướng hạ cánh khẩn cấp xuống sân bay Cam Ranh.

Vụ việc đã được chuyển giao ngay cho Công an TP Hồ Chí Minh thụ lý và chỉ sau ít giờ xác minh đã xác định vật thể bay vào vùng cấm bay là con diều sáo kích thước lớn, gắn hệ thống đèn chớp định vị và được thả bằng dây dài đạt độ cao 200 đến hơn 300m. Những người thả diều là Thân Văn Tấn, Tạ Văn Chinh và Trần Võ Hồng Phát, cùng là thành viên "Nhóm anh em diều sáo TP Hồ Chí Minh"; vào thời điểm trên đã thả diều từ bãi đất trống cạnh khu công nghiệp Tân Bình. Tại cơ quan công an, những người trực tiếp thả diều thừa nhận hành vi thiếu hiểu biết pháp luật, gây ảnh hưởng đến an ninh hàng không và gửi lời cảnh tỉnh đến cộng đồng chơi diều.

Cũng tại Hội nghị này, ông Đoàn Văn Minh, Phó trưởng phòng Giám sát an toàn hàng không, Cảng vụ Hàng không miền Nam cho biết, tình hình các vụ việc ảnh hưởng đến an toàn hoạt động bay vẫn diễn biến phức tạp. Chỉ vài phút gián đoạn tại một sân bay lớn cũng có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền. Máy bay đang đến phải bay chờ hoặc chuyển hướng; chuyến chuẩn bị khởi hành phải nằm lại sân đỗ; tổ bay và hành khách bị ảnh hưởng, sau đó lịch khai thác của máy bay tiếp tục lệch sang nhiều chặng kế tiếp.

Theo số liệu tổng hợp của Cảng vụ Hàng không miền Nam, năm 2024 ghi nhận 34 trường hợp, con số này tăng lên 43 trường hợp trong năm 2025, tương đương mức tăng khoảng 26,5%; riêng từ đầu năm 2026 đến nay, số lần vi phạm đã tăng cao hơn nhiều lần so với những năm trước.

Chủ động phòng ngừa trước khi quá muộn

Theo đại diện ACV, bên cạnh các rủi ro khai thác truyền thống như va chạm chim, sự cố phương tiện, thiết bị hoạt động trong khu bay đang được kiểm soát ở mức độ an toàn thì nguy cơ mất an toàn, an ninh hàng không từ thiết bị bay không người lái ngày càng đáng lưu ý.

Tình trạng UAV xâm nhập trái phép vào khu vực cấm bay vẫn diễn biến phức tạp tại một số địa phương, mà đặc biệt là các vụ việc xảy ra gần đây tại sân bay Tân Sơn Nhất, ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động cất, hạ cánh, gây tác động dây chuyền đến kế hoạch khai thác các chuyến bay. Khi phát hiện UAV hoặc vật thể bay không xác định, các đơn vị phải đồng thời triển khai nhiều biện pháp như xác minh thông tin, cảnh báo tổ bay, điều chỉnh phương án điều hành, quản lý luồng tàu bay đi đến và phối hợp với các lực lượng liên quan. Việc xử lý phải bảo đảm an toàn nhưng đồng thời hạn chế thấp nhất ảnh hưởng đến hoạt động khai thác.

Ông Trần Doãn Mậu, Giám đốc Cảng vụ Hàng không miền Nam khẳng định, tình hình an toàn hàng không tại Tân Sơn Nhất và khu vực lân cận vẫn còn diễn biến phức tạp, xuất hiện nhiều nguy cơ từ bên ngoài hoạt động hàng không dân dụng bao gồm chiếu đèn laser vào tàu bay, thả các vật thể bay và hoạt động của thiết bị bay không người lái tại khu vực cấm bay, hạn chế bay là những nguy cơ đáng lưu ý.

Thời gian qua đã ghi nhận một số vụ việc liên quan đến vật thể bay và thiết bị bay tại khu vực lân cận sân bay. Những hoạt động này có khả năng trực tiếp uy hiếp an toàn bay, gây gián đoạn công tác điều hành bay. Thực trạng trên đặt ra yêu cầu cấp bách phải có các giải pháp đồng bộ, quyết liệt và đột phá hơn nhằm kiểm soát, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm. Việc bảo đảm an toàn hàng không không chỉ là trách nhiệm của riêng ngành hàng không mà cần sự phối hợp chặt chẽ của nhiều lực lượng. Chính vì vậy, việc hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, thống nhất quy chế tiếp nhận và xử lý thông tin theo hướng nhanh, đồng bộ, đồng thời phân định rõ chức năng, thẩm quyền và trách nhiệm của từng đơn vị, phù hợp với đặc điểm địa bàn. Một số khu vực cần tăng cường phòng ngừa các hoạt động có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn bay như thả diều, sử dụng UAV, bóng bay và bắn pháo hoa gồm Vạn Phúc City, Thạnh Lương, Tây Thạnh, Bình Hưng Hòa, khu vực gần AEON Mall Tân Phú, chân cầu Thủ Thiêm, The Global City, Thảo Điền, khu vực gần Khu công nghiệp Tân Bình, Hồ Đá và Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh.

Cảng vụ Hàng không miền Nam kiến nghị TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh tuyên truyền các quy định về an toàn hàng không tại khu dân cư, trường học, cơ sở kinh doanh và những địa điểm thường xuyên tổ chức sự kiện, nhất là các khu vực nằm gần đường bay. Đối với các chương trình sử dụng laser, đèn công suất lớn, cơ quan chức năng khi cấp phép cần xem xét kỹ vị trí tổ chức, hướng chiếu, công suất thiết bị và khoảng cách đến khu vực hoạt động bay, nhằm hạn chế nguy cơ gây ảnh hưởng đến tàu bay và bảo đảm an toàn khai thác tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất.

Việc chỉ ra những khu vực cần tăng cường phòng ngừa các hoạt động có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn bay là rất cần thiết, ngoài ra công tác chuyển giao các vụ việc cho Công an TP Hồ Chí Minh tiến hành điều tra và khởi tố một số trường hợp để răn đe cũng rất quan trọng. Tuy nhiên vẫn còn nhiều vụ việc chưa thể xác định được vị trí và người điều khiển thiết bị bay không người lái; công tác tuyên truyền, giáo dục cũng mới chỉ dừng ở việc phó thác cho Công an địa phương là chưa đủ, mà phải phối hợp các cơ quan chức năng thực hiện nhiều giải pháp cụ thể và đặc biệt là đầu tư trang thiết bị và công nghệ để có thể phát hiện và áp chế thiết bị bay từ xa, từ sớm.

Cụ thể, ngành hàng không phải trực tiếp phối hợp với Công an, Quân sự địa phương đi từng ngõ, gõ từng nhà nằm trong và cạnh các khu vực cấm, hạn chế bay để tuyên truyền những quy định của pháp luật và những nguy cơ thiết bị bay có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn bay, mức độ chế tài…

Sau khi người dân hiểu và hợp tác thì đề nghị họ cam kết giáo dục con em, những người thân trong gia đình để tránh vi phạm, đồng thời bà con cũng tăng cường phối hợp để khi phát hiện người khác vi phạm vùng cấm bay thì nhắc nhở hoặc thông báo cho cơ quan Công an tiến hành xử lý. Một vấn đề quan trọng khác đó là một số trường hợp không tuân thủ các quy định của pháp luật, của ngành hàng không, vẫn ngoan cố điều khiển thiết bị bay xâm phạm vùng cấm bay, nên ngành hàng không cũng cần phải phối hợp chặt chẽ với Công an, Quân sự địa phương tăng cường tuần tra trong và rìa khu vực cấm bay để kịp thời phát hiện, nhắc nhở những trường hợp vô tình vi phạm; riêng những trường hợp đã nhắc nhở mà còn tái phạm thì mời về trụ sở Công an địa phương để lập hồ sơ xử lý theo pháp luật.

Đối với mảng trang thiết bị, công nghệ, trước mắt cần phối hợp chặt chẽ với Quân đội, Công an TP Hồ Chí Minh, các đơn vị Phòng không để có biện pháp phát hiện, xử lý đối với những trường hợp thiết bị bay vi phạm vùng cấm bay. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời trong ngắn hạn, còn muốn đảm bảo an toàn bay lâu dài, cơ quan chủ quản của ngành hàng không cần phải phối hợp với các Bộ, ngành chức năng nghiên cứu, triển khai ngay việc trang bị những thiết bị có thể cảnh báo sớm, phát hiện từ xa những vật thể bay không người lái có thể xâm nhập vùng cấm bay để có thể áp chế ngay từ xa, từ sớm.