Ngày 9/7/2026, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký Quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Công an tỉnh Thanh Hóa vì đã có thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Phần thưởng cao quý ấy là sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước đối với những đóng góp, hy sinh của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Thanh Hóa trong những năm tháng chiến tranh. Những con người đã góp sức giữ vững an ninh, bảo vệ các mục tiêu trọng yếu, giữ thông suốt những tuyến đường chi viện và bảo vệ cuộc sống của nhân dân giữa những năm tháng bom đạn.
Ký ức dưới chân cầu lịch sử
Chiều muộn, bóng cầu Hàm Rồng đổ dài trên mặt nước sông Mã. Tiếng còi tàu xé gió ngân dài, vang vọng giữa không gian yên bình của xứ Thanh, đánh thức những ký ức hào hùng về một vùng đất kiên cường.
Đứng bên thành cầu, Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu, cựu chiến sĩ Cảnh sát giao thông Ty Công an Thanh Hóa năm xưa, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh (Bộ Công an), nguyên Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa, lặng người hồi lâu. Ánh mắt người chiến sĩ từng trực tiếp chiến đấu bảo vệ an toàn cung đường huyết mạch trong những năm tháng chiến tranh, như vượt qua nhịp sống hối hả của hôm nay để trở về với những năm tháng lịch sử cách đây hơn 60 năm.
Vào ngành năm 1964, được phân công làm cảnh sát giao thông tại Ty Công an Thanh Hóa, người chiến sĩ Trịnh Xuân Thu có nhiều năm bám trụ tại những địa bàn bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Nhiệm vụ của ông và đồng đội là bảo đảm giao thông thông suốt, bảo vệ an toàn cho những chuyến xe qua các trọng điểm như cầu Hàm Rồng, Phà Ghép, Đò Lèn... Những năm tháng ấy đã trở thành một phần ký ức không thể phai mờ trong cuộc đời người chiến sĩ, để mỗi lần trở lại những địa danh từng là tọa độ lửa, những hình ảnh của một thời hoa lửa lại hiện về nguyên vẹn.
“Một năm chiến đấu và phục vụ ở cầu Hàm Rồng, ba năm ở Phà Ghép và nhiều nơi ác liệt khác, tôi vẫn nhớ mùi khói, tiếng bom nổ đinh tai nhức óc ở đó" - vị tướng già nói khẽ, bàn tay run run vịn lan can cầu - "Thanh Hóa lúc đó trở thành chiến trường khốc liệt! Quân và dân Thanh Hóa đã kiên cường bám trận địa giữa mưa bom, bão đạn. Có những người đi cùng mình buổi sáng, cùng ăn chung bát cơm, uống chung chén nước đến chiều quay lại đã không còn nữa. Chiến trường khốc liệt lắm, sống chết chỉ trong chớp mắt".
Câu chuyện của người chiến sĩ - vị tướng già không bắt đầu bằng những chiến công lừng lẫy, cũng không bắt đầu bằng những tấm huân chương lấp lánh, mà bắt đầu từ nỗi nhớ những người đã cùng mình xông pha trong lửa đạn đè nặng trong tim. Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân hôm nay đến sau hơn nửa thế kỷ, nhưng không hề muộn. Bởi, có những phần thưởng không thể đong đếm bằng một buổi lễ, mà được đúc bằng mồ hôi, nước mắt và máu xương của cả một thế hệ.
Giữ vững hậu phương - vững bước tiền tuyến
Sau Hiệp định Genève năm 1954, đất nước tạm thời bị chia cắt. Với vị trí “cửa ngõ” Bắc Trung Bộ, Thanh Hóa vừa là hậu phương lớn chi viện cho tiền tuyến, vừa là trọng điểm đánh phá của không quân, hải quân Mỹ và hoạt động gián điệp, biệt kích. Trước tình hình đó, lực lượng Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp cùng các lực lượng vũ trang và nhân dân trong tỉnh giữ vững an ninh hậu phương, bảo vệ các tuyến giao thông, vừa chiến đấu, vừa phục vụ chiến đấu, góp phần bảo đảm mạch chi viện cho tiền tuyến.
Mở đầu cho giai đoạn kháng chiến chống Mỹ ác liệt này, Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Quân đội và chính quyền địa phương đập tan vụ bạo loạn Ba Làng (tháng 1/1955), bắt giữ 451 đối tượng phản động, thu 9 khẩu súng, 3 quả lựu đạn; giải thoát 6 cán bộ, bộ đội và hơn 1 nghìn giáo dân. Khi kẻ thù chuyển hướng phá hoại lên khu vực miền núi phía Tây của tỉnh, cán bộ, chiến sĩ Công an Thanh Hóa không ngại gian khổ bám sát địa bàn, nắm tình hình, phát hiện sớm hoạt động móc nối, lôi kéo, xâm nhập của gián điệp, biệt kích và tay sai.
Qua đó đã bóc gỡ nhiều tổ chức phản động và mạng lưới gián điệp nguy hiểm, như phá Chuyên án T263, triệt xóa tổ chức phản động "Đảng cách mạng quốc gia Việt Nam" do Lường Mạnh Huân cầm đầu; đập tan âm mưu “xưng vua”, “đón vua” ở Pù Nhi; bắt gọn nhiều toán gián điệp, biệt kích nhảy dù xuống Đồng Lách, Đại Thủy (Tĩnh Gia), Phú Lệ, Pù Cọ (Quan Hóa), Công Bình (Nông Cống), đảo Biện Sơn; bóc gỡ nhiều tổ chức phản động cực đoan như “Bạch Sỹ Đảng”, "Phục quốc đồng minh hội", "Hội Tràng hạt Mân Côi"...
Trên mặt trận bảo vệ hậu phương, giữa những ngày đêm bom đạn dội xuống, lực lượng Công an tỉnh Thanh Hóa luôn sát cánh cùng quân và dân chiến đấu, giữ vững các địa bàn trọng yếu. Đặc biệt, trong ngày 3 và 4/4/1965, quân dân Thanh Hóa đã bắn rơi 47 máy bay Mỹ, bảo vệ cầu Hàm Rồng.
Suốt những năm chống chiến tranh phá hoại (1965-1972), lực lượng Cảnh sát giao thông Ty Công an Thanh Hóa đã sát cánh cùng nhân dân vận động 36.315 lượt người, đóng góp hàng vạn cây luồng, gỗ, hàng nghìn mét khối đất đá, sửa chữa 370 km đường bộ, mở 280 km đường tránh, rà phá vô số bom nổ chậm, bảo đảm cho hơn 68 triệu tấn hàng hóa, vũ khí, khí tài đi qua "tọa độ lửa" an toàn.
Không chỉ giữ vững mạch máu giao thông chiến lược, Công an Thanh Hóa còn lập nhiều chiến công xuất sắc trên mặt trận phòng cháy, chữa cháy. Từ Nhà máy xay Yên Thái, Kho Binh trạm A2, Nhà máy điện Hàm Rồng đến kho xăng Ba Khe, khu lắp ráp tên lửa Đồi Nhơm... nơi nào có bom rơi, lửa cháy, nơi đó có lực lượng Công an. Trong những năm tháng chống chiến tranh phá hoại, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy đã tham gia 123 trận, cứu hàng nghìn tấn xăng dầu, lương thực, tên lửa, đạn dược, hơn 32 nghìn nóc nhà và cứu sống nhiều người bị sập hầm.
Từ hậu phương, hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Thanh Hóa đã viết đơn tình nguyện lên đường vào Nam chiến đấu; gần 600 đồng chí được tăng cường cho chiến trường miền Nam và thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Lào, Campuchia. Trong đó có 85 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh và nhiều đồng chí bị thương.
Tiếp nối truyền thống anh hùng
Dõi theo chặng đường phát triển của Công an tỉnh Thanh Hóa qua nhiều thập kỷ, từ người chiến sĩ cầm súng chiến đấu đến cương vị Giám đốc Công an tỉnh và Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu càng thấm thía giá trị của hai chữ “bình yên”. Ngọn lửa Hàm Rồng năm xưa, được ông và đồng đội gìn giữ giữa mưa bom, bão đạn, hôm nay đang tiếp tục được thắp sáng bằng bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng cống hiến của các thế hệ Công an Thanh Hóa.
Không để thụ động, bất ngờ trước những phương thức, thủ đoạn tinh vi của các thế lực thù địch, Công an tỉnh Thanh Hóa đã đổi mới mạnh mẽ tư duy, với phương châm "chủ động tham mưu, kiến tạo phát triển". Từ việc chủ động nhận diện các yếu tố phức tạp liên quan đến công tác bảo đảm an ninh, đến kịp thời tham mưu chiến lược cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh tháo gỡ hàng loạt khó khăn, vướng mắc, xử lý dứt điểm những vấn đề liên quan đến an ninh, trật tự ngay từ cơ sở, giữ vững môi trường an toàn để thu hút đầu tư, phát triển kinh tế.
Trên mặt trận giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, Công an Thanh Hóa triển khai đồng bộ các giải pháp, kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa xã hội với chủ động tấn công, trấn áp tội phạm; nhận diện, xử lý từ sớm các nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm ngay tại cơ sở. Trận tuyến ấy trải rộng từ đấu tranh với các đường dây ma túy xuyên quốc gia đến tội phạm công nghệ cao, lừa đảo trực tuyến, “tín dụng đen”, tội phạm tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường và các ổ nhóm tội phạm hình sự...
Bước vào kỷ nguyên số, Công an tỉnh Thanh Hóa là đơn vị tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data) phục vụ công tác, là đơn vị đi đầu trong thực hiện Nghị quyết 57, Đề án 06 với nhiều cách làm sáng tạo và đạt kết quả nổi bật. Đặc biệt, trên hành trình thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính, Công an Thanh Hóa là đơn vị tiên phong, dẫn đầu trong toàn quốc về kết quả thu mẫu và xác định được danh tính các liệt sĩ.
Trải qua 81 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành, Công an tỉnh Thanh Hóa đã được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: 1 Huân chương Hồ Chí Minh, 2 lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, 165 huân, huy chương các hạng, 12 Huy hiệu Bác Hồ. 15 tập thể và 2 cá nhân được phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Trong niềm tự hào đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hôm nay, lực lượng Công an Thanh Hóa mãi khắc ghi sự quan tâm lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, Bộ Công an, của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ; sự phối hợp chặt chẽ của các ban, ngành, đoàn thể, lực lượng vũ trang; sự tin yêu, giúp đỡ to lớn của nhân dân các dân tộc trong tỉnh. Trên tất cả là sự cống hiến, hy sinh của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ - những người đã góp phần viết nên truyền thống anh hùng của Công an tỉnh Thanh Hóa.
