Vang mãi chiến công của Đội cảm tử Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ

Không chỉ nhân dân địa phương mà cả nước vô cùng thương tiếc, cảm phục trước hành động anh hùng của tập thể Đội cảm tử quân thuộc Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ vào sáng 12/11/1945. Những năm 1945-1946 ở Hà Tĩnh, Hà Nội, Sài Gòn… đã có những đường phố, trường học, chợ... được đặt tên các chiến sĩ yêu nước tham gia hoạt động cách mạng như: Lê Bình, Nhật Tảo, Trần Chiên…

Trận đánh đó quan ba Rouen bị trọng thương, được đưa về Sài Gòn điều trị. Sau ngày bình phục, Rouen đã viết trên báo Nhân đạo – Cơ quan Trung ương của Đảng Cộng sản Pháp: “Mặt trận Cái Răng do những thanh niên Việt Nam - rất trẻ - chỉ huy. Họ tấn công vào Tổng hành dinh của chúng tôi tại chợ Cái Răng. Tôi đã được cứu sống và lương tâm được thức tỉnh. Tôi thấy rõ chính nghĩa và tinh thần dũng cảm của một dân tộc mà trước đây tôi xem thường. Với khẩu súng thô sơ, họ xung phong quả cảm; không nao núng trước hàng loạt đạn liên thanh của chúng tôi quét vào họ. Tôi thấy họ hùng dũng tiến lên bắn nhanh về phía chúng tôi... Tôi sẽ vận động nhân dân Pháp cùng với chúng tôi ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam sớm thành công...”.

Không chỉ nhân dân địa phương mà cả nước vô cùng thương tiếc, cảm phục trước hành động anh hùng của tập thể Đội cảm tử quân thuộc Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ vào sáng 12/11/1945. Những năm 1945-1946 ở Hà Tĩnh, Hà Nội, Sài Gòn… đã có những đường phố, trường học, chợ... được đặt tên các chiến sĩ yêu nước tham gia hoạt động cách mạng như: Lê Bình, Nhật Tảo, Trần Chiên.

Các đại biểu cắt băng khánh thành Nhà truyền thống Công an TP Cần Thơ vào ngày 4/3/-2017.
Các đại biểu cắt băng khánh thành Nhà truyền thống Công an TP Cần Thơ vào ngày 4/3/-2017.

Chợ Cái Răng được gọi là chợ Lê Bình. Một đơn vị hành chính của quận Cái Răng (TP Cần Thơ) được mang tên phường Lê Bình. Đảng bộ, chính quyền và nhân dân quận Cái Răng đã lập Đài tưởng niệm chiến công của các đồng chí Đội cảm tử quân thuộc Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ… Và còn lưu mãi câu ca dao:

Hỡi ai qua chợ Lê Bình

Nơi đây có máu hy sinh Anh hùng

Quyết thù, không đội trời chung

Với quân cướp nước

hung hăng bạo tàn...

Đầu tháng 11/1945, Đội cảm tử quân thuộc Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ (tiền thân của Công an Cần Thơ), được thành lập với 6 đồng chí là Lê Bình (Trưởng Quốc gia tự vệ cuộc chỉ huy), Bùi Quang Trinh, Trần Chiên, Lê Nhật Tảo, Cao Minh Lộc, Trần Hữu Nghi.

Trang bị của Đội lúc này chỉ có súng ngắn, dao găm, mã tấu tự tạo và một số lựu đạn. Là cửa ngõ phía Nam thị xã Cần Thơ (nay là TP Cần Thơ), có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, thị trấn Cái Răng (nay là phường Lê Bình, quận Cái Răng) được quân Pháp sử dụng để xây dựng tuyến phòng thủ bảo vệ từ xa. Đồng thời, làm bàn đạp đánh phá các cơ sở cách mạng.

Trụ sở Ban Chỉ huy đại đội do quan ba Rouen chỉ huy được lập tại thị trấn. Thấy rõ âm mưu ý đồ của kẻ địch, Tỉnh ủy, Ủy ban kháng chiến hành chính tỉnh Cần Thơ quyết định giao cho lực lượng vũ trang và Quốc gia tự vệ cuộc phải tổ chức đánh địch trận phủ đầu với yêu cầu là gây chấn động về quân sự đối với quân xâm lược Pháp và bọn tay sai.

Sau khi nhận được chỉ thị của Tỉnh ủy Cần Thơ, đồng chí Lê Bình (quê huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh), Trưởng Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ họp bàn với các đồng chí trong Đội cảm tử quân và thống nhất thực hiện chiến thuật “Hóa trang kỳ tập” để đánh địch. Quy định nổ súng vào sáng sớm 12/11/1945 vì đây là thời điểm bọn địch dễ sơ hở, chủ quan nhất.

Sáng 12/11/1945, Đội cảm tử quân gồm các đồng chí: Bùi Quang Trinh, Cao Minh Lộc, Lê Nhật Tảo, Trần Chiên, Trần Hữu Nghi do đồng chí Lê Bình chỉ huy, vào vai những Hoa kiều, dùng 2 chiếc ghe chở đầy mía, gạo, trái cây và thịt heo, chèo từ hướng Phong Điền về thị trấn Cái Răng. Ngay sau khi 2 chiếc ghe cập bến Cái Răng, lúc này chợ đông đúc, các đồng chí nhanh chóng khiêng heo vào sân sở chỉ huy Pháp với lý do xin giấy phép để bán.

Khi vừa vào tới trong, cũng là lúc tên quan ba Rouen - chỉ huy đang trên lầu bước xuống. Nhanh như cắt, đồng chí Lê Bình rút súng ngắn bóp cò, tên quan ba ngã lăn xuống đất. Ngay lập tức các đồng chí Bùi Quang Trinh, Trần Chiên... rút súng ra cùng đồng chí Lê Bình xông lên tiêu diệt địch. Bên ngoài, khi nghe tiếng súng của đồng chí Lê Bình, các đồng chí Cao Minh Lộc, Lê Nhật Tảo nhanh chóng tiến vào bên trong phối hợp cùng đồng đội truy quét địch.

Sau đó, đồng chí Lê Bình tung lựu đạn và bắn diệt thêm một số tên khác. Bọn Pháp bị đánh bất ngờ, hoảng hốt, gần như bị tê liệt. Lợi dụng thời cơ, đồng chí Lê Bình vừa ra hiệu cho các đồng chí Bùi Quang Trinh, Cao Minh Lộc khống chế những tên còn lại, vừa lao ra cột cờ, hạ lá cờ Pháp, kéo lên cao lá cờ đỏ sao vàng của ta...

Sau khi bị quân Pháp phản công, đồng chí Lê Bình và đồng chí Bùi Quang Trinh anh dũng hy sinh. Các đồng chí Cao Minh Lộc, Lê Nhật Tảo, Trần Chiên tiếp tục chiến đấu, lợi dụng từng địa hình, từng vách nhà và những vật cản để tiêu diệt thêm nhiều tên địch đến viên đạn cuối cùng. Tuy đồng chí Lê Bình và các đồng đội đã ngã xuống, nhưng chiến công gây được tiếng vang trên khắp ba miền đất nước, làm chùn bước thực dân Pháp ở Đông Dương…

Thiếu tướng Nguyễn Văn Thuận, Giám đốc Công an TP Cần Thơ, chia sẻ: “Đây là trận đánh đầu tiên của lực lượng vũ trang Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ (tiền thân của Công an Cần Thơ) đánh thẳng vào bọn xâm lược Pháp và tay sai giữa ban ngày, rất táo bạo, mưu trí và vô cùng dũng cảm. Một chiến công vô cùng oanh liệt trong những ngày đầu cuộc kháng chiến chống Pháp ở Nam Bộ. Trận đánh đã đạt được 2 yêu cầu đề ra của Tỉnh ủy và Ủy ban kháng chiến hành chính tỉnh Cần Thơ. Nhiều tờ báo trong nước và nước ngoài đã đăng tải những bài tường thuật ca ngợi lòng dũng cảm, mưu trí, táo bạo, sự hy sinh cao cả của Đội cảm tử quân, tạo được lòng tin của nhân dân vào sự tất thắng của cách mạng.”… 

Ngày 3/8/1993, đồng chí Lê Bình được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân nhân (LLVTND). Đến ngày 1/3/2010, Chủ tịch nước ký Quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND cho Đội cảm tử quân thuộc Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ. Nơi diễn ra trận “Hóa trang kỳ tập” của Đội cảm tử Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ năm 1945 trở thành Khu di tích lịch sử cấp thành phố, với tên đầy đủ là “Địa điểm chiến thắng của Đội cảm tử - Quốc gia tự vệ cuộc tỉnh Cần Thơ năm 1945”, tọa lạc tại phường Lê Bình, quận Cái Răng (TP Cần Thơ).

Đây là nơi ghi dấu chiến công đầu tiên mang tầm vóc lịch sử của lực lượng Công an Cần Thơ nói riêng và CAND Việt Nam nói chung trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, đã được UBND TP Cần Thơ quyết định xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố vào ngày 6/6/2006.

Cuối năm 2016, UBND TP Cần Thơ giao cho Công an TP Cần Thơ thực hiện cải tạo, trùng tu sửa chữa địa điểm chiến thắng của Đội cảm tử - Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ thành Nhà truyền thống Công an Cần Thơ.

Ngày 4/3/2017, Công an TP Cần Thơ long trọng tổ chức lễ khánh thành Nhà truyền thống Công an Cần Thơ. Đây là sự kiện nhằm tưởng nhớ, tri ân công ơn, sự cống hiến quên mình vì độc lập tự do cho Tổ quốc của tập thể Đội cảm tử quân thuộc Quốc gia tự vệ cuộc Cần Thơ. 

Văn Đức

Các tin khác

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Những lá thư gói trọn tình yêu, nỗi nhớ và khát khao mong chờ ngày đoàn tụ gia đình, gặp lại con thơ và người chồng yêu thương của Anh hùng LLVTND Lê Thị Riêng vẫn được người con trai của bà lưu giữ, bảo quản trang trọng trong trái tim và ký ức…

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Ở nhiều vùng quê của Quảng Trị, những người đến lấy mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ không chỉ mang theo các thiết bị chuyên dụng, hồ sơ nghiệp vụ hay biểu mẫu thu nhận thông tin. Họ còn mang theo một lời hứa. Đó là sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể để thêm một người lính nữa được gọi đúng tên.

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Tháng Bảy trên miền đất thiêng Quảng Trị, nhiều cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Có gia đình vừa đón được người thân trở về nhờ giám định ADN. Có những người vẫn băng rừng lần theo từng dấu tích chiến trường. Và cũng có những cuộc tìm kiếm đã khép lại từ một di vật tưởng chừng vô tri nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ.

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Khám phá công việc của cán bộ quản giáo và chiến sĩ thi hành án tại Gia Lai, những chiến công thầm lặng bảo vệ an ninh, cảm hóa người lầm lỗi.

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Tháng Bảy, khi hàng vạn người từ khắp mọi miền đất nước về Quảng Trị dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ, trên mảnh đất từng là chiến trường ác liệt này vẫn có những cuộc tìm kiếm lặng lẽ diễn ra. Có gia đình sau hơn nửa thế kỷ mới xác định được nơi người thân yên nghỉ nhờ giám định ADN. Có những người vẫn mang theo tấm sơ đồ cũ băng rừng, vượt suối để tìm cha. Mỗi cuộc tìm kiếm là một hành trình đi qua thời gian, nối quá khứ với hiện tại bằng khát vọng đưa những người lính trở về với gia đình và quê hương.

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Những ngày tháng Bảy, hàng vạn du khách từ khắp nơi trên mọi miền đất nước đã tìm về "địa chỉ đỏ" Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) để tri ân, tưởng nhớ 10 liệt nữ TNXP và các anh hùng, liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 58 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026) và 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026).

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Dưới cái nắng oi ả của những ngày trung tuần tháng 7, tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), không khí làm việc của Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh diễn ra khẩn trương nhưng cẩn trọng và khoa học. Bên những hố đất sâu, có bóng dáng một người đàn ông năm nay đã 82 tuổi với cặp kính dày, đôi tay tỉ mỉ gạt từng lớp bùn đất, phân loại từng mẩu xương, từng di vật nhỏ…

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - thuế, nơi yêu cầu cao về tính minh bạch, chính xác và kịp thời. Ngành thuế Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình quản lý nhằm xây dựng hệ thống thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chiến tranh "mượn" ông đi nhưng chưa trả lại cho bà. Một lời hứa, đợi chờ kéo dài tận 6 thập kỷ còn mãi trong tim. Thương một người hẹn mãi mãi không về, quý một người giữ mãi đợi chờ. Đó là chuyện tình bất tử của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và cô giao liên Nguyễn Thị Lệ.

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Tháng Bảy - tháng Tri ân, tại nhiều nghĩa trang liệt sĩ và những địa bàn từng là chiến trường ác liệt năm xưa ở miền Trung, cuộc hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng khẩn trương triển khai. Từ những phần mộ chưa biết tên đến các khu vực nghi còn hài cốt liệt sĩ trong rừng sâu, núi cao hay dưới lòng đất của các chiến trường cũ, tất cả đều đang được rà soát bằng nhiều giải pháp đồng bộ, với mục tiêu trả lại tên tuổi cho những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Triệu con tim của cả nước đang hướng về “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Những ngày này, việc thực hiện chiến dịch đang diễn ra rất khẩn trương tại tất cả các địa phương. Và lực lượng Công an đang bám sát nhiệm vụ mà Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ giao cho.

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Từ cô gái 15 tuổi làm giao liên giữa vùng địch kiểm soát đến nữ Đội trưởng Đội trinh sát An ninh vũ trang huyện Duy Xuyên (Quảng Nam cũ) lập nhiều chiến công vang dội trên chiến trường Quảng Đà, Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Xoa đã dành trọn tuổi thanh xuân cho cách mạng. Hơn 50 năm sau ngày đất nước thống nhất, người nữ chiến sĩ năm xưa vẫn lặng lẽ tiếp tục hành trình cống hiến... 

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Khi hàng vạn người dân và du khách ngước nhìn bầu trời sông Hàn (Đà Nẵng) chờ đón những màn pháo hoa rực rỡ của Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), ở một "mặt trận" khác, những cán bộ, chiến sĩ Công an TP Đà Nẵng vẫn lặng lẽ canh giữ vùng trời lễ hội. 

Khi AI bước vào tòa soạn…

Khi AI bước vào tòa soạn…

Chiều muộn, tại một toà soạn ở Hà Nội, những phóng viên vẫn lạch cạch gõ chữ. Những bài báo dần lên khuôn hình. Thế nhưng, thay vì căng mắt dò lỗi bài viết, giờ đây phóng viên có thể nhấn một câu lệnh, chỉ trong tích tắc các lỗi chính tả sẽ được AI báo về. Điều đáng nói, “dò lỗi” chỉ là một công việc rất nhỏ trong muôn vàn công đoạn khác mà giờ đây AI có thể hỗ trợ các toà soạn báo.

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển tới mức có thể viết các bài báo, tóm tắt sự kiện và đưa ra những phản hồi mang tính thời sự chỉ trong vài giây, “AI đang thay đổi báo chí đến mức nào” là một câu hỏi không thể né tránh.

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

Ký ức chiến tranh, niềm trăn trở và ám ảnh về năm tháng tù đày đã thôi thúc người cựu tù Côn Đảo cầm bút viết nên cuốn sách “Những năm tháng khốc liệt”. Với chất liệu sống thô ráp, chân thực, cùng khoảng thời gian chịu đựng mọi đòn roi tra tấn và khổ đau tận cùng của kiếp người đã tạo nguồn cảm xúc giúp tác giả Hoàng Phương kể lại câu chuyện của đời mình cùng những người bạn tù “nơi địa ngục trần gian” Côn Đảo.

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Trên dải cát trắng khô cằn ven biển, thôn Phú Hội, xã Nam Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị đang chứng kiến sự chuyển đổi rõ nét khi nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản mới như ốc hương, cá kình, cá lăng đuôi đỏ… từng bước mở rộng. Những đối tượng nuôi đa dạng, ứng dụng kỹ thuật mới không chỉ mở ra hướng khai thác hiệu quả hơn vùng đất cát, mà còn tạo thêm nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho nhiều hộ dân.

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.