Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Căng thẳng leo thang giữa Iran và Hoa Kỳ đang đẩy eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của thế giới vào tình trạng phong tỏa khiến chuỗi cung ứng toàn cầu rơi vào trạng thái xáo trộn nghiêm trọng. Hàng nghìn tàu thuyền mắc kẹt giữa vòng xoáy địa chính trị, buộc các hãng vận tải phải đứng trước lựa chọn khó khăn: chấp nhận chờ đợi trong rủi ro hoặc tìm kiếm lộ trình thay thế với chi phí đắt đỏ chưa từng có.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama -0
Tàu vận tải chuyển hướng qua kênh đào Panama để tránh rủi ro tại Hormuz.

Trong bối cảnh đó, Kênh đào Panama nhanh chóng trở thành điểm đến ưu tiên. Tuy nhiên, làn sóng chuyển hướng này đã biến tuyến đường thủy chiến lược tại Trung Mỹ thành một “sàn đấu giá” không gian vận chuyển - nơi các doanh nghiệp sẵn sàng chi trả mức phí ngày càng cao để giành quyền đi qua sớm.

Theo ACP, cuộc xung đột tại Trung Đông đang khiến lưu lượng tàu qua kênh đào Panama tăng đáng kể. Tại cuộc họp ngày 28/4, ông Victor Vial - Giám đốc tài chính của ACP cho biết, xu hướng này sẽ còn tiếp diễn cho đến khi tình hình khu vực ổn định trở lại.

Cụ thể, kể từ tháng 10/2025 đến nay, kênh đào đã ghi nhận khoảng 300 lượt tàu qua lại tăng lên so với cùng kỳ năm trước. Sự gia tăng này phản ánh rõ nét việc các hãng vận tải điều chỉnh tuyến đường để tránh khu vực gần Iran. Nhu cầu giành suất qua kênh đào tăng mạnh cũng kéo theo giá đấu tăng cao. Hiện, số lượng tàu chở hàng hóa được định tuyến lại hoặc chuyển sang mua từ các quốc gia khác nhằm tránh tuyến đường qua Hormuz ngày càng lớn. Giới chuyên gia nhận định, căng thẳng tại Hormuz không chỉ làm gián đoạn vận tải mà còn tác động trực tiếp đến chi phí logistics và giá hàng hóa toàn cầu.

Luật sư và nhà phân tích Rodrigo Noriega tại Panama City cho biết: “Với các vụ đánh bom, tên lửa, máy bay không người lái… các công ty cho rằng đi qua kênh đào Panama an toàn hơn và ít tốn kém hơn về tổng thể. Tuy nhiên, tất cả những yếu tố này đang ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu”. Ông cũng cho rằng chính phủ Panama đang “tối đa hóa lợi nhuận” từ hoạt động vận hành kênh đào trong bối cảnh nhu cầu tăng cao.

Phí qua kênh tăng mạnh, xuất hiện những thương vụ “không tưởng”

Theo Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama (ACP), chi phí trung bình để một con tàu đi qua kênh đào hiện dao động từ 300.000 đến 400.000 USD, tùy thuộc vào loại tàu. Với những tàu không đặt chỗ trước, doanh nghiệp có thể tham gia cơ chế đấu giá để giành suất đi sớm hơn thay vì phải chờ đợi nhiều ngày ngoài khơi. Trước đây, mức phí bổ sung cho quyền ưu tiên này chỉ khoảng 250.000-300.000 USD. Tuy nhiên, trong những tuần gần đây, chi phí đã tăng vọt lên trung bình khoảng 425.000 USD, phản ánh nhu cầu cấp bách của các hãng vận tải trong bối cảnh tuyến Hormuz bị gián đoạn.

Ông Ricaurte Vásquez - Giám đốc điều hành Kênh đào Panama cho biết: “Mức phí trung bình cho mỗi lượt tàu qua kênh hiện dao động khoảng 400.000 - 425.000 USD. Những trường hợp cá biệt mà dư luận đang cố ‘bình thường hóa’ thực chất không phản ánh đúng thực tế. Nhóm tàu chấp nhận chi hàng triệu USD để ưu tiên qua kênh chiếm chưa đầy 5% tổng số tàu lưu thông”.

Dù vậy, thị trường đã ghi nhận những giao dịch vượt xa mức thông thường. Cá biệt, một doanh nghiệp đã chi tới 4 triệu USD chỉ để giành quyền đi qua kênh đào ngay lập tức - con số được xem là “không tưởng” trong ngành vận tải biển. Theo ông Vásquez, mức phí cao bất thường này không phải do tình trạng ùn tắc mà chủ yếu xuất phát từ các thay đổi lộ trình vào phút chót và nhu cầu vận chuyển cấp bách. Trong vận tải biển quốc tế, việc chậm trễ có thể khiến doanh nghiệp phải đối mặt với các khoản phạt hợp đồng gấp 10-15 lần chi phí quá cảnh. Do đó, trong nhiều trường hợp, việc chi hàng triệu USD để rút ngắn thời gian vận chuyển vẫn là lựa chọn tối ưu về mặt kinh tế.

Một ví dụ điển hình là tàu chở nhiên liệu ban đầu hướng đến châu Âu nhưng buộc phải chuyển hướng sang Singapore do biến động địa chính trị và nhu cầu nhiên liệu tại đây. Để kịp tiến độ, doanh nghiệp đã chấp nhận trả thêm 4 triệu USD để được ưu tiên qua kênh đào. Không chỉ trường hợp này, các công ty dầu khí khác cũng đã chi thêm hơn 3 triệu USD ngoài phí cơ bản để đẩy nhanh hành trình trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh.

Không thể thay thế hoàn toàn eo biển Hormuz

Dù đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn hiện nay, kênh đào Panama không thể thay thế hoàn toàn eo biển Hormuz. Theo các chuyên gia, khoảng 6% dòng chảy thương mại toàn cầu đi qua tuyến này, chủ yếu là các mặt hàng như linh kiện ôtô, ngũ cốc và hàng điện tử tiêu dùng. Một phần dầu mỏ cũng được vận chuyển qua đây, nhưng quy mô còn hạn chế.

Đáng chú ý, các tàu chở dầu siêu lớn không thể đi qua kênh đào do hạn chế về kích thước, khiến tuyến đường này không thể đảm nhận vai trò thay thế cho Hormuz - nơi có lưu lượng vận chuyển năng lượng lớn hơn nhiều. Dù hiện tại kênh đào Panama không bị ùn tắc nhờ cơ chế vận hành linh hoạt, việc chi phí vận tải tăng cao đang đặt ra nguy cơ lan tỏa sang toàn bộ nền kinh tế. Các chuyên gia cảnh báo nếu xung đột kéo dài, chi phí logistics sẽ tiếp tục leo thang và cuối cùng được chuyển sang người tiêu dùng thông qua giá hàng hóa. “Không ai thực sự lường trước được những tác động tiềm tàng mà xung đột sẽ gây ra đối với thương mại toàn cầu”, ông Noriega nhận định.

Trong bối cảnh đó, sự dịch chuyển dòng chảy thương mại qua kênh đào Panama không chỉ là giải pháp tình thế, mà còn phản ánh mức độ nhạy cảm của hệ thống thương mại toàn cầu trước các cú sốc địa chính trị.

Kim Ngân

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.