Ươm mầm thiện từ các lớp học ở trại giam

Chúng tôi đến Trại giam Gia Trung (Bộ Công an) đứng chân trên địa bàn huyện Mang Yang, Gia Lai vào những ngày giữa tháng 2, thời điểm mà mùa khô Tây Nguyên chuẩn bị bước vào giai đoạn khốc liệt nhất.

Không khí oi nồng, rát bỏng không lấn át được những tiếng ê a phát ra từ các lớp học ở trại giam. Đây là những lớp học đặc biệt và học trò chính là những phạm nhân đang chấp hành án tại đây.

Phạm nhân Bùi Văn Ặm (SN 1970, quê huyện Tân Lạc, Hòa Bình) vào trại năm 2016 và đang thụ án 15 năm tù do hành vi buôn bán trái phép chất ma túy. Tiếp xúc với chúng tôi, Ặm kể: Trước đây gia đình ở vùng sâu, vùng xa nên mình không được đi học, không biết chữ dẫn đến thiếu hiểu biết nên vi phạm pháp luật. Khi vào trại, mình được cán bộ dạy cho biết mặt chữ, biết cầm bút mà viết thành câu. Biết chữ rồi, mình thích mượn sách trồng trọt, chăn nuôi ở thư viện để đọc. Dự định sau khi mãn hạn tù, mình sẽ về quê thực hành trồng trọt, chăn nuôi từ những kiến thức đã được đọc; quyết tâm sống làm người lương thiện, không vi phạm pháp luật nữa.

Cũng là một trong những phạm nhân không biết chữ, Y Linh (SN 1988, quê huyện Cư Mgar, Đắk Lắk) phạm tội giết người và đang thụ án 16 năm tù, kể lại: Trước đây mình không biết chữ nên khi đi làm giấy tờ toàn điểm chỉ thôi. Nhiều lúc thấy bạn bè biết chữ, lấy sách báo đọc mà mình không đọc được nên rất khó chịu. Người ta biết chữ nên nói chuyện cũng lưu loát hơn mình.

Khi vào trại, mình được cán bộ cầm tay tập viết từng nét chữ. Sau 2 tháng mình đã biết đọc, viết được nhưng vẫn chưa nhanh như nhiều người. Mình sẽ cố gắng học thật tốt để tự viết thư gửi về cho gia đình. Sau đó là đọc thêm sách báo để hiểu biết pháp luật, cải tạo tốt để sớm trở về làm người lương thiện.

Cán bộ giáo dục cầm tay, hướng dẫn các phạm nhân viết chữ.
Cán bộ giáo dục cầm tay, hướng dẫn các phạm nhân viết chữ.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, Trại giam Gia Trung có khoảng 2% phạm nhân thuộc diện cần phải dạy chữ để xóa mù và phổ cập tiểu học. Khi phạm nhân vào trại thì căn cứ hồ sơ, Ban Giám thị sẽ bổ sung phạm nhân vào các lớp học chữ phù hợp với trình độ từng người. Mỗi phân khu cũng bố trí 2 cán bộ giáo dục thực hiện nhiệm vụ dạy chữ và dạy văn hóa cho phạm nhân.

Để đảm bảo dạy chữ đạt hiệu quả, Trại giam đã tuyển 1 giáo viên tốt nghiệp chuyên ngành sư phạm để bổ trợ, hướng dẫn thêm kĩ năng cho các cán bộ giáo dục. Cán bộ giáo dục của trại cũng là những người được tuyển chọn kỹ lưỡng, có trình độ phù hợp và năng khiếu sư phạm để tham gia giảng dạy.

Thượng úy Lê Văn Thế, cán bộ phụ trách giáo dục phân trại 1, cho biết: Thời gian dạy chữ cho phạm nhân của đơn vị là 2 buổi/tuần. Để đảm bảo hiệu quả công tác dạy chữ cho phạm nhân, cán bộ giáo dục phải là những người có kinh nghiệm, tích cực học hỏi những người đi trước để có phương pháp dạy phù hợp với từng trường hợp.

“Điều quan trọng nhất vẫn là dùng tình cảm để cảm hóa phạm nhân, coi họ như những học trò bình thường để dốc lòng dạy dỗ, mở con đường sáng, giúp họ phân định rõ đúng sai để các phạm nhân sau khi mãn hạn tù trở thành công dân có ích, làm người lương thiện”, Thượng úy Thế nói.

Kể về những kỷ niệm trong thời gian dạy chữ, Thượng úy Thế cho biết nhiều khi cán bộ giáo dục phải ghi nét chữ trước, sau đó cầm tay từng phạm nhân viết theo nét kẻ trên trang giấy trắng. Điều vui nhất là nhiều phạm nhân sau khi ra tù đã biết đọc, biết viết, có cơ hội tiếp cận thông tin hữu ích. Gần đây có một trường hợp từng là phạm nhân được dạy chữ, sau khi ra trại gọi điện hỏi thăm cán bộ giáo dục. Anh này đang làm công nhân xây dựng ở TP Hà Nội và đã biết tính toán ngày công, tiền công cho thời gian đi làm thuê chứ không nhờ người khác như trước đây nữa.

Để đảm bảo nội dung giảng dạy theo chương trình quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trại giam đã phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Mang Yang thành lập Hội đồng đánh giá, kiểm tra định kỳ kết quả học tập của phạm nhân theo từng tháng. Kết thúc năm học, Hội đồng tổ chức thi, đánh giá kết quả học tập và cấp giấy chứng nhận xóa mù hoặc chứng nhận phổ cập tiểu học theo quy định.

Nhằm phát huy hiệu quả từ việc dạy chữ cho phạm nhân, Trại giam còn phát động phong trào viết thư xin lỗi. Trong đó, các phạm nhân sau khi được dạy chữ sẽ viết thư xin lỗi gia đình, chính quyền địa phương và đặc biệt là người bị hại. Cũng từ những đợt viết thư như thế, các phạm nhân khi về với gia đình đã viết hàng nghìn lá thư cảm ơn cán bộ, giám thị trại giam giáo dục, chỉ bảo trong thời gian chấp hành án.

Trao đổi với với chúng tôi, Đại tá Nguyễn Đình Ba, Giám thị Trại giam Gia Trung chia sẻ: Hằng năm, đơn vị đều mở các lớp dạy chữ tùy vào số lượng học viên. Sau khi đạt yêu cầu, học viên được cấp chứng nhận hoàn thành chương trình xóa mù hoặc phổ cập tiểu học. Việc dạy chữ cho phạm nhân có nhiều khó khăn hơn ở môi trường bên ngoài do các phạm nhân đã lớn tuổi nên việc tiếp cận, học chữ khá chậm; nhiều trường hợp không chịu học nên cán bộ phải giải thích theo kiểu mưa dầm thấm lâu để họ hiểu.

Tuy có khó khăn nhưng đơn vị luôn quyết tâm phải dạy chữ thành công cho toàn bộ phạm nhân chưa biết chữ. Việc dạy chữ cho phạm nhân cũng liên quan đến lĩnh vực chấp hành án vì khi biết chữ, phạm nhân sẽ đọc và hiểu được nội quy, quy chế của Trại giam; đồng thời, có cơ hội tiếp cận, hiểu biết các quy định pháp luật. Ngoài dạy chữ, đơn vị còn mở các lớp dạy nghề cho phạm nhân như: Đan lát, thêu, mộc, hàn, sửa máy nổ... để giúp các phạm nhân sau này có nghề nghiệp tự nuôi sống bản thân và gia đình.

“Chúng tôi xem đây là những lớp học ươm mầm thiện cho những phạm nhân lầm lỡ; giúp họ nâng cao kiến thức, hiểu biết xã hội và các quy định pháp luật. Từ đó, họ sẽ không vi phạm pháp luật, sớm hòa nhập cộng đồng và trở thành những công dân có ích”, Đại tá Ba nói thêm.

Từ năm 2015 đến nay, Trại giam Gia Trung đã mở 50 lớp dạy chữ cho 702 phạm nhân. Trong đó, có 405 phạm nhân chưa biết chữ được dạy ở 25 lớp xóa mù; 297 phạm nhân được dạy chữ tại 25 lớp phổ cập tiểu học tại đơn vị.
Chí Hào

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...