Ươm mầm thiện từ các lớp học ở trại giam

Chúng tôi đến Trại giam Gia Trung (Bộ Công an) đứng chân trên địa bàn huyện Mang Yang, Gia Lai vào những ngày giữa tháng 2, thời điểm mà mùa khô Tây Nguyên chuẩn bị bước vào giai đoạn khốc liệt nhất.

Không khí oi nồng, rát bỏng không lấn át được những tiếng ê a phát ra từ các lớp học ở trại giam. Đây là những lớp học đặc biệt và học trò chính là những phạm nhân đang chấp hành án tại đây.

Phạm nhân Bùi Văn Ặm (SN 1970, quê huyện Tân Lạc, Hòa Bình) vào trại năm 2016 và đang thụ án 15 năm tù do hành vi buôn bán trái phép chất ma túy. Tiếp xúc với chúng tôi, Ặm kể: Trước đây gia đình ở vùng sâu, vùng xa nên mình không được đi học, không biết chữ dẫn đến thiếu hiểu biết nên vi phạm pháp luật. Khi vào trại, mình được cán bộ dạy cho biết mặt chữ, biết cầm bút mà viết thành câu. Biết chữ rồi, mình thích mượn sách trồng trọt, chăn nuôi ở thư viện để đọc. Dự định sau khi mãn hạn tù, mình sẽ về quê thực hành trồng trọt, chăn nuôi từ những kiến thức đã được đọc; quyết tâm sống làm người lương thiện, không vi phạm pháp luật nữa.

Cũng là một trong những phạm nhân không biết chữ, Y Linh (SN 1988, quê huyện Cư Mgar, Đắk Lắk) phạm tội giết người và đang thụ án 16 năm tù, kể lại: Trước đây mình không biết chữ nên khi đi làm giấy tờ toàn điểm chỉ thôi. Nhiều lúc thấy bạn bè biết chữ, lấy sách báo đọc mà mình không đọc được nên rất khó chịu. Người ta biết chữ nên nói chuyện cũng lưu loát hơn mình.

Khi vào trại, mình được cán bộ cầm tay tập viết từng nét chữ. Sau 2 tháng mình đã biết đọc, viết được nhưng vẫn chưa nhanh như nhiều người. Mình sẽ cố gắng học thật tốt để tự viết thư gửi về cho gia đình. Sau đó là đọc thêm sách báo để hiểu biết pháp luật, cải tạo tốt để sớm trở về làm người lương thiện.

Cán bộ giáo dục cầm tay, hướng dẫn các phạm nhân viết chữ.
Cán bộ giáo dục cầm tay, hướng dẫn các phạm nhân viết chữ.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, Trại giam Gia Trung có khoảng 2% phạm nhân thuộc diện cần phải dạy chữ để xóa mù và phổ cập tiểu học. Khi phạm nhân vào trại thì căn cứ hồ sơ, Ban Giám thị sẽ bổ sung phạm nhân vào các lớp học chữ phù hợp với trình độ từng người. Mỗi phân khu cũng bố trí 2 cán bộ giáo dục thực hiện nhiệm vụ dạy chữ và dạy văn hóa cho phạm nhân.

Để đảm bảo dạy chữ đạt hiệu quả, Trại giam đã tuyển 1 giáo viên tốt nghiệp chuyên ngành sư phạm để bổ trợ, hướng dẫn thêm kĩ năng cho các cán bộ giáo dục. Cán bộ giáo dục của trại cũng là những người được tuyển chọn kỹ lưỡng, có trình độ phù hợp và năng khiếu sư phạm để tham gia giảng dạy.

Thượng úy Lê Văn Thế, cán bộ phụ trách giáo dục phân trại 1, cho biết: Thời gian dạy chữ cho phạm nhân của đơn vị là 2 buổi/tuần. Để đảm bảo hiệu quả công tác dạy chữ cho phạm nhân, cán bộ giáo dục phải là những người có kinh nghiệm, tích cực học hỏi những người đi trước để có phương pháp dạy phù hợp với từng trường hợp.

“Điều quan trọng nhất vẫn là dùng tình cảm để cảm hóa phạm nhân, coi họ như những học trò bình thường để dốc lòng dạy dỗ, mở con đường sáng, giúp họ phân định rõ đúng sai để các phạm nhân sau khi mãn hạn tù trở thành công dân có ích, làm người lương thiện”, Thượng úy Thế nói.

Kể về những kỷ niệm trong thời gian dạy chữ, Thượng úy Thế cho biết nhiều khi cán bộ giáo dục phải ghi nét chữ trước, sau đó cầm tay từng phạm nhân viết theo nét kẻ trên trang giấy trắng. Điều vui nhất là nhiều phạm nhân sau khi ra tù đã biết đọc, biết viết, có cơ hội tiếp cận thông tin hữu ích. Gần đây có một trường hợp từng là phạm nhân được dạy chữ, sau khi ra trại gọi điện hỏi thăm cán bộ giáo dục. Anh này đang làm công nhân xây dựng ở TP Hà Nội và đã biết tính toán ngày công, tiền công cho thời gian đi làm thuê chứ không nhờ người khác như trước đây nữa.

Để đảm bảo nội dung giảng dạy theo chương trình quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trại giam đã phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Mang Yang thành lập Hội đồng đánh giá, kiểm tra định kỳ kết quả học tập của phạm nhân theo từng tháng. Kết thúc năm học, Hội đồng tổ chức thi, đánh giá kết quả học tập và cấp giấy chứng nhận xóa mù hoặc chứng nhận phổ cập tiểu học theo quy định.

Nhằm phát huy hiệu quả từ việc dạy chữ cho phạm nhân, Trại giam còn phát động phong trào viết thư xin lỗi. Trong đó, các phạm nhân sau khi được dạy chữ sẽ viết thư xin lỗi gia đình, chính quyền địa phương và đặc biệt là người bị hại. Cũng từ những đợt viết thư như thế, các phạm nhân khi về với gia đình đã viết hàng nghìn lá thư cảm ơn cán bộ, giám thị trại giam giáo dục, chỉ bảo trong thời gian chấp hành án.

Trao đổi với với chúng tôi, Đại tá Nguyễn Đình Ba, Giám thị Trại giam Gia Trung chia sẻ: Hằng năm, đơn vị đều mở các lớp dạy chữ tùy vào số lượng học viên. Sau khi đạt yêu cầu, học viên được cấp chứng nhận hoàn thành chương trình xóa mù hoặc phổ cập tiểu học. Việc dạy chữ cho phạm nhân có nhiều khó khăn hơn ở môi trường bên ngoài do các phạm nhân đã lớn tuổi nên việc tiếp cận, học chữ khá chậm; nhiều trường hợp không chịu học nên cán bộ phải giải thích theo kiểu mưa dầm thấm lâu để họ hiểu.

Tuy có khó khăn nhưng đơn vị luôn quyết tâm phải dạy chữ thành công cho toàn bộ phạm nhân chưa biết chữ. Việc dạy chữ cho phạm nhân cũng liên quan đến lĩnh vực chấp hành án vì khi biết chữ, phạm nhân sẽ đọc và hiểu được nội quy, quy chế của Trại giam; đồng thời, có cơ hội tiếp cận, hiểu biết các quy định pháp luật. Ngoài dạy chữ, đơn vị còn mở các lớp dạy nghề cho phạm nhân như: Đan lát, thêu, mộc, hàn, sửa máy nổ... để giúp các phạm nhân sau này có nghề nghiệp tự nuôi sống bản thân và gia đình.

“Chúng tôi xem đây là những lớp học ươm mầm thiện cho những phạm nhân lầm lỡ; giúp họ nâng cao kiến thức, hiểu biết xã hội và các quy định pháp luật. Từ đó, họ sẽ không vi phạm pháp luật, sớm hòa nhập cộng đồng và trở thành những công dân có ích”, Đại tá Ba nói thêm.

Từ năm 2015 đến nay, Trại giam Gia Trung đã mở 50 lớp dạy chữ cho 702 phạm nhân. Trong đó, có 405 phạm nhân chưa biết chữ được dạy ở 25 lớp xóa mù; 297 phạm nhân được dạy chữ tại 25 lớp phổ cập tiểu học tại đơn vị.
Chí Hào

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.