Huyền thoại thể thao đến từ Guadeloupe
Tối 26/7/2024, trong lễ khai mạc Olympic Paris, ngọn lửa đại hội được trao cho hai vận động viên Pháp từng làm nên lịch sử: Teddy Riner và Marie-José Pérec. Cùng nhau, họ thắp sáng đài lửa đặt trên khinh khí cầu khổng lồ, đưa biểu tượng Olympic bay lên bầu trời thủ đô. Một trong những người được lựa chọn đại diện cho nước Pháp trong khoảnh khắc ấy là võ sĩ judo đã dành gần 2 thập kỷ chinh phục những đỉnh cao thế giới.
Hai năm sau, Riner lại xuất hiện trên những trang báo chính trị, nhưng không phải vì một chiến thắng trên thảm đấu. Ngày 9/11/2026, nhà vô địch 5 lần giành Huy chương Vàng Olympic tuyên bố tham gia tranh cử Tổng thống Pháp năm 2027. Trong video đăng trên mạng xã hội, ông xuất hiện trước lá cờ 3 màu, với thông điệp muốn góp phần đưa nước Pháp vượt qua khó khăn và hàn gắn những rạn nứt trong xã hội.
Quyết định ấy gây bất ngờ, dù dấu hiệu về tham vọng chính trị đã xuất hiện từ trước. Trong cuộc phỏng vấn với BFM-TV hồi tháng 5/2025, khi được hỏi về khả năng bước vào chính trường, Riner không loại trừ việc trở thành tổng thống. “Nếu tham gia chính trị, tôi không muốn chỉ có một vị trí bộ trưởng. Tôi muốn đảm nhận vai trò có thể tạo ra những thay đổi. Vị trí tốt nhất chính là làm tổng thống”, ông từng nói. Hơn một năm sau, phát biểu tưởng như xa vời ấy trở thành quyết định chính thức.
Teddy Pierre-Marie Riner sinh ngày 7/4/1989 tại Pointe-à-Pitre, Guadeloupe, vùng lãnh thổ hải ngoại của Pháp ở Caribe. Cha mẹ ông chuyển tới Pháp lục địa tìm kiếm việc làm; cha làm ở bưu điện, mẹ là nhân viên chăm sóc trẻ em tại Paris. Riner lớn lên cùng 3 người anh chị ở phía Tây Bắc thủ đô. Tên Teddy bắt nguồn từ chú gấu bông người anh Moise mang đến bệnh viện thăm em, rồi trở thành tên gọi của nhà vô địch tương lai.
Năm tuổi, Riner được cha mẹ đưa đến câu lạc bộ thể thao đa môn tại Aquaboulevard, phía Nam Paris. Sau khi thử sức với nhiều hoạt động, từ bóng đá đến bơi lội, cậu bé chọn judo và bắt đầu tập luyện chính thức năm 6 tuổi. Năm 14 tuổi, ông gia nhập trung tâm đào tạo tài năng trẻ tại Rouen; năm sau, ông trở lại Paris, tham gia hệ thống đội tuyển quốc gia tại Viện Quốc gia về thể thao, chuyên môn và thành tích (INSEP). Với chiều cao hơn 2m và thể hình phù hợp với hạng cân trên 100 kg, Riner có lợi thế thể chất nổi bật, nhưng khả năng kiểm soát khoảng cách và kỹ thuật mới giúp ông duy trì vị thế.
Cử tri Pháp sẽ bầu tổng thống kế nhiệm ông Emmanuel Macron vào năm 2027
Tháng 9/2007, ở tuổi 18, Riner lần đầu vô địch thế giới hạng trên 100 kg tại Rio de Janeiro. Chiến thắng mở đầu giai đoạn thống trị hiếm thấy trong lịch sử judo. Ông nâng tổng số chức vô địch thế giới lên 11. Tại Olympic Bắc Kinh 2008, Riner giành Huy chương Đồng, trước khi đoạt Huy chương Vàng cá nhân ở London 2012, Rio 2016 và Paris 2024. Ông còn có 2 Huy chương Vàng đồng đội hỗn hợp tại Tokyo 2020 và Paris 2024, cùng Huy chương Đồng cá nhân ở Tokyo.
Các thành tích ấy càng ấn tượng khi đặt cạnh chuỗi 154 chiến thắng liên tiếp, kéo dài từ tháng 9/2010 đến tháng 2/2020. Chuỗi bất bại gần một thập kỷ chỉ chấm dứt khi ông thất bại trước võ sĩ Nhật Bản Kokoro Kageura tại giải Grand Slam Paris. Sự thống trị kéo dài ấy đưa Riner trở thành một trong những tượng đài vĩ đại nhất của judo hạng nặng.
Nhà hoạt động xã hội năng nổ
Ngoài thể thao, Riner còn tham gia các hoạt động xã hội. Từ năm 2012, ông là người bảo trợ của Viện Imagine, tổ chức nghiên cứu bệnh di truyền và hỗ trợ trẻ em mắc bệnh tại Pháp. Ông cũng là Đại sứ thiện chí của UNICEF Pháp, tham gia nâng cao nhận thức về quyền trẻ em, sức khỏe và giáo dục. Le Parisien từng nhắc hình ảnh Riner hóa trang thành ông già Noel để mang niềm vui đến cho trẻ em đang điều trị tại Viện Imagine.
Năm 2026, Riner ngày càng tham gia trực tiếp vào tranh luận xã hội. Tháng 9, trong chương trình Stade 2 của France 2, ông bày tỏ lo ngại trước sự trỗi dậy của chủ nghĩa cực hữu và những nỗ lực chia rẽ xã hội. Sau đó, ông trở thành mục tiêu của các lời lẽ phân biệt chủng tộc và quấy rối trên mạng; Cơ quan công tố Paris đã mở cuộc điều tra.
Ông Teddy Riner được người Pháp ngưỡng mộ nhờ những thành tựu thể thao vĩ đại
Riner cho rằng tranh luận và phản biện là quyền chính đáng, nhưng thù ghét và phân biệt chủng tộc không thể được xem là bình thường trong đời sống chính trị. “Tôi lớn lên trong một nước Pháp, nơi những người gặp khó khăn biết gần gũi và đoàn kết với nhau”, ông nói. Với vận động viên có nguồn gốc Guadeloupe, câu chuyện bản sắc và hòa nhập còn gắn với hành trình trưởng thành trong xã hội đa dạng.
Trong tuyên bố tranh cử ngày 9/11, Riner nhắc đến sự tức giận, lo lắng, khoảng cách xã hội và cảm giác mất phương hướng. Ông lo ngại nhiều người không còn nhìn thấy triển vọng tương lai, đồng thời kêu gọi mọi người đoàn kết vì đất nước. “Nước Pháp là một đất nước vĩ đại. Đất nước này đã cho phép tôi trở thành con người hôm nay”, ông nói với tờ Le Parisien.
Vòng 1 cuộc bầu cử diễn ra vào mùa xuân năm 2027. Theo truyền thông Pháp, Riner thuộc nhóm khoảng 30 người đã tuyên bố ra tranh cử, trong đó có 2 cựu thủ tướng là Édouard Philippe và Dominique de Villepin (ông Villepin đã khẳng định ý định nhưng chưa chính thức hóa).
Riner tự định vị là ứng viên không thuộc cánh tả cũng không thuộc cánh hữu, muốn kết nối những nhóm cử tri khác nhau. Ông chọn Bệnh viện Delafontaine ở Saint-Denis làm điểm xuất phát của các chuyến vận động tranh cử, như một cách bắt đầu từ những vấn đề đời sống sát sườn nhất của cử tri. Trong thông điệp của mình, Riner nhắc đến nợ công, sức mua, cải cách hưu trí, giáo dục và triển vọng của giới trẻ. Tuy nhiên, đó mới là định hướng khái quát, chưa phải chương trình hành động với giải pháp và lộ trình cụ thể.
Cuộc đấu mới và những thử thách mới
Trên sàn đấu judo, Riner dựa vào kinh nghiệm và khả năng đọc tình huống để vượt qua rất nhiều đối thủ sừng sỏ. Nhưng, chính trường là một cuộc chơi khác, nơi ông gần như không có lợi thế gì ngoài danh tiếng của một vận động viên vô địch Thế vận hội. Sự nổi tiếng có thể giúp Riner bước lên sân khấu dễ dàng hơn, nhưng để cạnh tranh, ông còn cần chương trình chính sách, đội ngũ, mạng lưới vận động và khả năng thuyết phục cử tri về năng lực điều hành.
Bản thân hồ sơ của Riner có không ít rào cản. Đầu tiên là quy định về 500 chữ ký bảo trợ. Ứng cử viên Tổng thống Pháp phải nhận ít nhất 500 chữ ký từ các đại diện dân cử, thuộc tối thiểu 30 tỉnh hoặc vùng lãnh thổ hải ngoại; mỗi đơn vị không được đóng góp quá 10% tổng số. Với một người chưa từng giữ chức vụ dân cử như Riner, xây dựng mạng lưới bảo trợ toàn quốc nhằm thu thập đủ 500 chữ ký là thử thách không nhỏ.
Ứng cử viên Riner tới thăm Bệnh viện Delafontaine ở Saint-Denis, ngoại ô Paris
Những tín hiệu ban đầu cũng cho thấy sự phức tạp của thách thức này. Nữ nghị sĩ Martinique Béatrice Bellay ban đầu cho biết không loại trừ khả năng bảo trợ Riner, nhưng sau đó đã rút lại tuyên bố này. Nghị sĩ Guadeloupe Christian Baptiste gọi quyết định của ông là “can đảm”, nhưng nhắc rằng làm tổng thống đòi hỏi phải có một dự án mang tầm vóc xứng đáng. Trong số những người từng ủng hộ Riner có cựu Bộ trưởng Y tế Francois Braun. Tuy nhiên, ông Braun cũng đã tuyên bố rút khỏi chiến dịch chỉ vài ngày sau khi nhà vô địch judo xác nhận sẽ tranh cử.
Thứ hai là hồ sơ thuế. Theo Le Monde, ngày 15/10/2026, Tòa phúc thẩm hành chính Versailles đã ra phán quyết ủng hộ cơ quan thuế trong một tranh chấp liên quan đến việc một công ty cho thuê ô tô thuộc sở hữu của Riner chi trả các khoản phí sử dụng một số xe sang phục vụ sinh hoạt cá nhân. Cơ quan thuế xác định khoản lợi ích này trị giá khoảng 289.000 euro.
Một hồ sơ khác liên quan đến TR Leader Group, công ty mà Riner từng điều hành, cũng được chú ý. Theo AFP, tháng 5/2022, công ty này nhận thông báo thu hồi 195.693 euro tiền phạt và lãi chậm nộp thuế. Trong một vụ kiện liên quan, tháng 1/2026, Tòa hành chính Cergy-Pontoise tuyên yêu cầu hoàn trả khoản thuế thu nhập doanh nghiệp mà công ty đã nộp trong các năm 2016-2018, với tổng giá trị 195.693 euro, không đủ điều kiện thụ lý do sai sót về thủ tục.
Những vụ việc kể trên đều chỉ liên quan đến nghĩa vụ thuế hoặc cách thức sử dụng tài sản doanh nghiệp, không đồng nghĩa với một bản án hình sự, nhưng chắc chắn là nội dung mà Riner sẽ phải giải thích rõ ràng khi bước vào môi trường chính trị, nơi đời sống cá nhân và các hoạt động kinh doanh của ứng viên thường được công chúng quan tâm.
Thứ ba là bài toán thời gian. Riner từng nói muốn hướng tới Olympic Los Angeles 2028 và giành Huy chương Vàng cá nhân thứ tư. Được hỏi liệu tranh cử có đồng nghĩa với từ bỏ mục tiêu này, ông cho biết vẫn muốn tham dự nếu điều kiện cho phép. Một chiến dịch tranh cử kéo dài nhiều tháng và việc tập luyện ở đỉnh cao đều đòi hỏi sự tập trung gần như tuyệt đối, và ông chưa nói rõ sẽ cân đối hai việc này thế nào.
Người Pháp ngưỡng mộ một Riner kiên cường trên thảm đấu. Nhưng, tình cảm ấy không đồng nghĩa với sự ủy thác chính trị. Khảo sát của Ifop cho LCI và Sud Radio ghi nhận 22% người được hỏi nói họ “sẵn sàng” bỏ phiếu cho nhà vô địch judo. Tuy nhiên, đây là thước đo mức độ cởi mở với khả năng bỏ phiếu, không phải ý định lựa chọn ứng viên trong một kịch bản bầu cử cụ thể. Trong khảo sát của Elabe, khi được đưa vào kịch bản có nhiều ứng viên nhất, Riner chỉ nhận được tỉ lệ ý định bỏ phiếu là 4,5%.
Sức hút với cử tri, rốt cuộc, vẫn nằm ở những điều ít ồn ào hơn so với danh tiếng của Riner: một chương trình hành động đủ sức nặng để thuyết phục công chúng, một đội ngũ chính trị đủ mạnh để đồng hành. Liệu nhà vô địch judo có đáp ứng được những đòi hỏi ấy? Câu trả lời sẽ sớm hé lộ, ngay ở những cuộc vận động tranh cử đầu tiên của Riner.