Bầu cử tổng thống thời chiến:

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Trong bài phát biểu trực tuyến hôm 18/8, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cho biết Ukraine cần phải "khôi phục tiến trình dân chủ hoàn toàn ngay cả trong bối cảnh chiến tranh kéo dài".

Mặc dù không nhắc đến tên ông Zelensky, nhưng ông Fedorov ngụ ý rằng tổng thống đương nhiệm đang điều hành một đất nước hoạt động kém hiệu quả, đang phải vật lộn để chống tham nhũng bất chấp tình trạng khẩn cấp quốc gia. Ông Fedorov lập luận rằng, Ukraine có thể tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý toàn quốc trong tình trạng chiến tranh.

Các cuộc bầu cử đã bị đình chỉ ở Ukraine kể từ khi thiết quân luật được ban hành khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhiều lần nhấn mạnh khi đề cập đến việc đàm phán chấm dứt chiến tranh rằng ông không thể đàm phán trực tiếp với một tổng thống “bất hợp pháp”, bởi nhiệm kỳ 5 năm của ông Zelensky đã kết thúc vào tháng 5/2024, nhưng Ukraine chưa tiến hành cuộc bầu cử tổng thống mới, vì vậy về nguyên tắc ông Zelensky không phải là tổng thống hợp pháp của Ukraine. Tuy nhiên, ông Zelensky không muốn tổ chức bầu cử, viện dẫn lý do chiến tranh vẫn tiếp diễn và Ukraine vẫn trong tình trạng thiết quân luật.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng từng đưa ra yêu cầu Ukraine tổ chức bầu cử, dù mối quan hệ căng thẳng giữa ông và ông Zelensky đã dần được cải thiện.

Ông Fedorov, 35 tuổi, từng là Bộ trưởng Chuyển đổi số của Ukraine từ năm 2019 đến tháng 1/2026, dẫn đầu chương trình máy bay không người lái trong thời chiến trước khi đảm nhiệm chức vụ Bộ trưởng Quốc phòng trong thời gian ngắn, được đánh giá là khá thành công, cho đến tháng 7.

Nhưng, ông đột ngột bị Tổng thống Zelensky loại bỏ trong một cuộc cải tổ chính phủ sau khi xảy ra mâu thuẫn với tướng Oleksandr Syrskyi, chỉ huy quân đội. Các cuộc biểu tình đường phố nổ ra sau đó, dẫn đến việc ông Syrskyi bị cách chức, nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy ông Fedorov sẽ được phục chức. Hôm 18/8, ông Zelensky chính thức đề cử ông Yevhen Khmara, quyền Bộ trưởng Quốc phòng, vào vị trí Bộ trưởng. Sau đó, ông Khmara đã được Quốc hội Ukraine phê chuẩn.

1-image001.jpg
Người ủng hộ cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov biểu tình yêu cầu phục chức cho ông. Ảnh: Danylo Antoniuk/Anadolu/Getty Images

Các cuộc thăm dò dư luận được tiến hành vào đầu tháng 8 cho thấy cựu bộ trưởng sẽ đứng thứ ba trong vòng đầu tiên của cuộc bầu cử tổng thống với 13,1%, sau ông Zelensky với 22,3% và cựu lãnh đạo lực lượng vũ trang, hiện là Đại sứ Ukraine tại Anh Valerii Zaluzhnyi, với 21,4%.

Cuộc thăm dò dư luận tương tự do Trung tâm Nghiên cứu xã hội Socis thực hiện cũng kết luận rằng ông Zelensky sẽ bị cả ông Fedorov và ông Zaluzhnyi đánh bại trong vòng bầu cử thứ hai.

Bất chấp sự gia tăng nhanh chóng về mức độ ủng hộ và tín nhiệm, vẫn chưa rõ liệu ông Fedorov có thể duy trì được đà phát triển này hay không. Giới chuyên gia nhận định, "sự bứt phá trong các cuộc thăm dò dư luận hiện nay của Fedorov phần lớn là kết quả của sự chú ý dồn dập từ dư luận, và điều đó diễn ra gần như chỉ sau một đêm". Theo các nhà phân tích, triển vọng tranh cử của Fedorov sẽ phụ thuộc vào việc ông gia nhập phe đối lập, quay lại đội ngũ của ông Zelensky, hay rời bỏ chính trường để chuyển sang kinh doanh.

Trước khi bị cách chức, ông Fedorov từng được xem là nhân vật có thể hỗ trợ ông Zelensky tái đắc cử hoặc đưa dự án chính trị của ông Zelensky vào quốc hội. Giờ đây, viễn cảnh đó khó có khả năng xảy ra. "Nếu ông Fedorov quay trở lại với tư cách là Bộ trưởng Quốc phòng sau khi đã đưa ra các tối hậu thư, điều đó sẽ bị coi là thất bại đối với ông Zelensky và là thắng lợi cho ông Fedorov", một chuyên gia nhận định.

Vấn đề then chốt khác là thời điểm tổ chức bầu cử. Các nhà phân tích cho rằng, nếu chu kỳ bầu cử tiếp theo còn cách xa vài năm nữa, ông Fedorov có thể sẽ mất đi sức ảnh hưởng, nhưng bản thân ông Zelensky cũng sẽ phải đối mặt với những vấn đề lớn.

Lệnh thiết quân luật của Ukraine, được ban bố khi Nga bắt đầu cuộc tấn công toàn diện vào năm 2022, quy định rõ việc cấm tổ chức các cuộc bầu cử tổng thống, quốc hội và địa phương. Cách duy nhất để tổ chức bầu cử tổng thống là dỡ bỏ lệnh thiết quân luật hoặc sửa đổi luật pháp. Ukraine nhiều khả năng sẽ chỉ tổ chức bầu cử sau khi chiến tranh kết thúc, tuy nhiên Nga chưa có dấu hiệu nào cho thấy họ sẽ đồng ý với bất kỳ lệnh ngừng bắn nào.

Hồi tháng 7, tờ Ukrainska Pravda dẫn các nguồn tin cho biết chính quyền của ông Zelensky đang cân nhắc tổ chức bầu cử vào mùa thu này và tìm cách thuyết phục Đại sứ Ukraine tại Anh Valerii Zaluzhnyi cùng Chánh Văn phòng Tổng thống Kyrylo Budanov không ra tranh cử. Ông Zaluzhnyi đã từ chối yêu cầu này, trong khi ông Budanov không đưa ra câu trả lời. Theo một người am hiểu vấn đề, giới lãnh đạo Ukraine thực sự đã cân nhắc việc tổ chức bầu cử, nhưng mọi cuộc bầu cử đều phụ thuộc vào việc có đạt được thỏa thuận ngừng bắn hay không.

Artem Bronzhukov, một nhà phân tích chính trị người Ukraine, đặt câu hỏi liệu việc tổ chức bầu cử có khả thi hay không khi Nga vẫn tiếp tục ném bom. Ông nói: “Hiện nay vẫn chưa có định hướng rõ ràng về cách đảm bảo an toàn cho người dân trong bối cảnh chiến tranh toàn diện”.

Nếu Ukraine tổ chức bầu cử, họ sẽ phải đối mặt với thực tế hàng triệu người đã phải lưu vong và di dời kể từ khi chiến tranh bắt đầu, và hơn 1 triệu người đang phục vụ trong lực lượng vũ trang, nhiều người trong số đó đang ở tiền tuyến. Khoảng 1/5 lãnh thổ của đất nước đang nằm trong quyền kiểm soát của Nga.

Trương Hùng (Tổng hợp)

Các tin khác

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Việt Nam - người bạn và đối tác tin cậy

Tháng 9, sau những ngày vui của tết Độc lập, đã diễn ra nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Nổi bật là chuyến thăm cấp nhà nước tới Liên bang Nga và Canada, thăm chính thức Cộng hòa Pháp, tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; hoạt động của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 diễn ra tại Ấn Độ; chuyến thăm Hàn Quốc và Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn... Việt Nam cũng đón vị quốc khách qua chuyến thăm cấp nhà nước của Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua. Đó là minh chứng sinh động về một nước Việt Nam năng động, người bạn và đối tác tin cậy với bạn bè truyền thống và cộng đồng quốc tế, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Tổng thống Ahmed al-Sharaa và những cánh cửa đang mở ra cho một Syria mới

Sau hơn một thập niên chiến tranh và chia cắt, Syria bước vào giai đoạn mới: xây dựng lại nhà nước thống nhất, có khả năng quản trị. Những chuyển động trong 20 tháng qua cho thấy Tổng thống Ahmed al-Sharaa đang dần mở rộng cánh cửa tái thiết cho một đất nước đã bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Lặng thầm góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế

Đằng sau những khu công nghiệp hiện đại, những dây chuyền sản xuất vận hành ngày đêm và dòng vốn đầu tư không ngừng đổ về Bắc Ninh là sự lặng thầm của những chiến sĩ Cảnh sát kinh tế. Suốt 70 năm qua, họ bền bỉ giữ gìn kỷ cương pháp luật, bảo vệ môi trường đầu tư và góp phần dựng nên "lá chắn thép" cho nền kinh tế.

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.