Ukraine đang đẩy xa hơn triển vọng nối lại đàm phán và chấm dứt xung đột?

Sau nhiều tháng để mất một số cứ điểm vào tay Nga trong các trận chiến ác liệt, dai dẳng, Ukraine đã tạo ra bước ngoặt mới trong cuộc chiến bằng một cuộc đột kích lớn hôm 6/8 vào địa bàn tỉnh Kursk của Nga, vượt qua biên giới ở nhiều địa điểm.

Cố vấn Tổng thống Ukraine, ông Mykhailo Podolyak tuyên bố cuộc tấn công này là nhằm nâng cao vị thế của Kiev trong các cuộc đàm phán tương lai với Moscow. Trong khi đó, Belarus cho rằng, động thái của Kiev chỉ làm xa vời hơn triển vọng nối lại các cuộc đàm phán và chấm dứt xung đột.

Trong tuyên bố ngày 10/8 (giờ địa phương), Bộ Ngoại giao Belarus bày tỏ không đồng tình với hành động của các lực lượng vũ trang Ukraine, vốn đang làm trầm trọng thêm xung đột trong khu vực Đông Âu; nhấn mạnh rằng, những cuộc tấn công và leo thang như vậy chỉ làm xa vời hơn triển vọng nối lại các cuộc đàm phán và chấm dứt xung đột, điều mà phía Belarus luôn mong đợi và kêu gọi cả Nga và Ukraine thực hiện.

Trong khi đó, đánh giá về tính toán của Ukraine trong cuộc tấn công trên, giới phân tích cho rằng, mục tiêu đầu tiên của Kiev là muốn chứng minh với các nhà tài trợ phương Tây rằng, lực lượng vũ trang Ukraine có khả năng đạt được kết quả cụ thể, thay vì chỉ biết rút lui sau nhiều tháng chịu thất bại. Một chiến thắng chiến thuật nhỏ là điều cần thiết để họ có thể duy trì sự ủng hộ và tiếp tục nhận hỗ trợ từ phương Tây.

Một mục đích khác có thể chỉ đơn giản Ukraine muốn thể hiện với các đối tác phương Tây rằng họ có khả năng lập kế hoạch và tiến hành các hoạt động quân sự phức tạp một cách bí mật. Điều này cũng chứng minh với Nga rằng, Ukraine có thể đưa xung đột quay trở lại lãnh thổ của đối phương. Thông qua đợt tấn công này, Ukraine (có thể) cố gắng giành được một vị trí thuận lợi ở khu vực Kursk, hay rộng hơn là một bộ phận lãnh thổ của Nga, để qua đó dành được lợi thế trong các cuộc đàm phán trong tương lai. Nếu Ukraine chiếm được dù là một phần rất nhỏ lãnh thổ của Nga, họ sẽ có lá bài mạnh để mặc cả trên bàn thương lượng.

Một mục tiêu nữa là buộc Nga phải chuyển quân dự bị về Kursk, làm lộ ra các khu vực khác để có thể tấn công. Tuy nhiên, Ukraine khó có thể đạt được mục tiêu này, vì Nga có sẵn lực lượng đông đảo hơn, năng lực tác chiến dồi dào, khả năng chỉ huy và kiểm soát tốt hơn, cùng lực lượng tân binh nghĩa vụ sẵn sàng triển khai. Cuối cùng, thị trấn Sudzha, có thời điểm một phần đã nằm dưới sự kiểm soát của Ukraine, nằm cạnh một kho khí đốt của Nga ở ngay biên giới, là nơi quan trọng để cung cấp khí đốt từ Nga, qua Ukraine, đến châu Âu. Thỏa thuận khí đốt được cho là sẽ kết thúc vào tháng 1/2025 và cuộc tấn công của Ukraine có thể là một nỗ lực nhằm cắt giảm nguồn thu của Moscow. Tuy nhiên, tính đến ngày 8/8, chưa xuất hiện dấu hiệu công khai nào về việc nguồn cung cấp khí đốt bị ảnh hưởng.

Các chuyên gia cho rằng, nhìn chung, cuộc tấn công lần này của Ukraine là phản tác dụng. Họ có chung nhận định rằng, Nga có dồi dào lực lượng dự bị để tung vào trận và do đó, việc Ukraine tấn công như thế này sẽ "lợi bất cập hại" đối với chính Ukraine, do họ bị căng mỏng lực lượng hơn nữa khi đối mặt với quân Nga đông đảo hơn nhiều. Trên thực tế, Thống đốc tỉnh Sumy của Ukraine, ông Volodymyr Artyukh, đã phải ra lệnh sơ tán khoảng 6.000 cư dân trong lúc giao tranh vẫn đang diễn ra, để đề phòng Nga tung đòn đáp trả.

8-ukraine.jpg -0
Một ngôi nhà ở Kursk bị phá hủy - bức ảnh do quyền Thống đốc tỉnh Kursk cung cấp sau cuộc tấn công của Ukraine ngày 6/8. Ảnh: NYT.

Chuyên gia Pasi Paroinen của nhóm phân tích Black Bird tại Phần Lan nhận định: "Về mặt chiến dịch và chiến lược, cuộc tấn công lần này tuyệt đối không có ý nghĩa. Dường như đây là sự lãng phí lớn về nhân lực và nguồn lực mà Ukraine cần dành cho những nơi khác".

Trong khi đó, chuyên gia Rob Lee - nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu chính sách đối ngoại có trụ sở ở Philadelphia (Mỹ) cho rằng, cuộc tấn công như trên "có ít tác động với chiến sự ở Ukraine", đồng thời cũng không gây "ảnh hưởng nghiêm trọng nào với Tổng thống Vladimir Putin về mặt chính trị đối nội".

Theo ông, cho dù chiến lược của Ukraine là gì thì họ vẫn đối mặt với rủi ro. Các chỉ huy của Ukraine chỉ có ít lực lượng để chi viện cho những đơn vị chịu áp lực của Nga hoặc để ngăn cản Nga đột phá. Ông cho rằng, với tình hình nhân lực Ukraine hiện nay, họ nên duy trì tỷ lệ tiêu hao có lợi cho họ, tránh để tổn thất lớn trong các chiến dịch tấn công tương tự như vừa qua.

Động thái của Ukraine diễn ra trong bối cảnh, lần đầu tiên trong cuộc chiến, những đề cập đến đàm phán đã bắt đầu. Nga có thể được mời tham dự hội nghị hòa bình tiếp theo do Ukraine và các đồng minh tổ chức. Tỷ lệ người Ukraine chấp thuận đàm phán, dù chiếm thiểu số, đang tăng lên một chút. Và khả năng ứng cử viên đảng Cộng hòa Donad Trump trở thành tổng thống Mỹ đang tỏa sáng ở Ukraine. Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris có thể vẫn giữ được sự kiên định như Tổng thống Joe Biden về vấn đề Ukraine. Nhưng điều quan trọng cần nhớ là chính sách đối ngoại của phương Tây là một thứ hay thay đổi và dễ "kiệt sức".

Việc NATO kiên trì ủng hộ Ukraine là một ngoại lệ. Nhưng khi xung đột bước sang năm thứ tư, những câu hỏi về việc kết thúc cuộc chiến sẽ ngày càng lớn hơn. Việc Ukraine chiến đấu mà không có triển vọng thực sự giành lại lãnh thổ liệu có giá trị thực sự hay không? Liệu Nga có muốn một cuộc tấn công vô thời hạn, trong đó họ chịu tổn thất nhân sự và chứng kiến cả những tổn thất từ các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine? Với triển vọng đạt được một giải pháp thương lượng giờ đây đã trở nên ít xa vời hơn, cả hai bên sẽ nỗ lực cải thiện thế trận trên chiến trường trước khi ngồi vào bàn đàm phán.

Không rõ việc Ukraine tiến vào Kursk có động cơ từ đó hay chỉ là một động thái đơn giản nhằm gây sát thương vào điểm yếu của đối phương. Nhưng nó đánh dấu một canh bạc hiếm hoi và đáng kể với nguồn lực hạn chế của Kiev, và do đó có thể báo trước niềm tin của người Ukraine rằng, sẽ có sự thay đổi lớn hơn ở phía trước.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.