“Tôi đã bật khóc khi nghe loa phóng thanh trên tàu nói, tàu thả neo ngoài xa, dùng xuồng nhỏ vào Song Tử Tây - đảo xa nhất trong quần đảo Trường Sa về phía Bắc. Biển đảo quê hương chúng ta đây sao? Tôi bâng khuâng và xúc động đến ngây người”, ông Nguyễn Phương Hùng (75 tuổi), Việt kiều Mỹ viết.
Trong cuộc trò chuyện trực tuyến đầy bất ngờ với chúng tôi đúng vào lúc dịch bệnh COVID-19 đang hoành hành trên thế giới, ông Nguyễn Phương Hùng vẫn đau đáu nỗi niềm được về thăm Việt Nam. Đã hơn 2 năm, ông chưa được về quê, được gặp gỡ bạn bè và người thân. Từng là người lính chế độ cũ ở miền Nam Việt Nam, là một người chống Cộng ở hải ngoại, giờ đây, Nguyễn Phương Hùng lại là một Việt kiều có nhiều đóng góp cho sự phát triển của đất nước và trở thành cầu nối đoàn kết giữa cộng đồng người Việt ở Mỹ cũng như người Việt ở nước ngoài với chính phủ, người dân trong nước. Hơn chục năm qua, hầu như năm nào ông cũng về nước, tham gia các hoạt động của Uỷ ban người Việt Nam ở nước ngoài và thậm chí có tới 3 lần được đến thăm Trường Sa- mảnh đất thiêng liêng của Tổ quốc.
“Một lần được đến Trường Sa đã là hãnh diện. Vậy mà tôi được đi đến 3 lần: Năm 2012, 2014 và 2016. Năm 2012, lần đầu tiên tôi đặt chân đến Trường Sa trong tinh thần của một nhà báo chân chính muốn tìm hiểu, đưa tin về sự thật mang tính chính trị: “Biển đảo vẫn còn”. Nếu bảo tôi so sánh cảm xúc của giây phút đầu tiên về Việt Nam tham dự Đại hội lần thứ 9 Hội Nhà báo Việt Nam năm 2010 và trải nghiệm Trường Sa thì “mỗi nơi một vẻ, mười phân vẹn mười”, khó mà diễn tả. Cũng là những rung động của tư tưởng và nhịp đập con tim, nhưng bồi hồi, xúc cảm hoàn toàn không giống nhau, chỉ những giọt nước mắt đều bất ngờ chảy dài trên gò má”, ông Nguyễn Phương Hùng kể.
Cái bắt tay nắm chặt động viên chiến sĩ canh giữ biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Theo đó, chuyến đi đầu tiên của ông tới Trường Sa được thực hiện trong 10 ngày, từ 18 đến 28/4/2012 cùng gần 200 kiều bào. “Đoàn công tác số 6 là tên gọi của chuyến ra Trường Sa mỗi năm dành cho kiều bào. Chuyến đi năm ấy của chúng tôi có hai đồng trưởng đoàn là Thứ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Dũng và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Thanh Sơn. Nếu nói rằng mỗi chuyến đi trong đời người đều là những dấu ấn dù đẹp hay buồn thì mỗi hải trình ra Trường Sa lại mang đến cảm giác hạnh phúc khó tả. Ấn tượng Trường Sa làm người đi cảm thấy mình đang là một chứng nhân lịch sử để chứng kiến “biển đảo của quê hương, đất nước vẫn còn đây” bằng chính đôi mắt ngạc nhiên đầy thích thú chứ không phải như những lời xuyên tạc của các thế lực phản động. Nếu không có những chiến thắng đến từ tinh thần Cách mạng Tháng 8/1945, chiến thắng mùa xuân năm 1975 thì tôi không có được cơ hội đặt chân đến Trường Sa 3 lần trong những năm cuối đời. Cảm xúc của tôi từ ngày đầu tiên tiếp đáp sân bay quốc tế Nội Bài sau 56 năm rời xa Hà Nội khi mới 8 tuổi với những hồi hộp và nôn nao khi được bước chân lên tàu HQ571 hoàn toàn khác nhau. Tôi băn khoăn không biết an ninh ra sao và cuộc sống cư dân, chiến sĩ như thế nào. Tôi đã bật khóc khi nghe loa phóng thanh trên tàu nói, tàu thả neo ngoài xa, dùng xuồng nhỏ vào Song Tử Tây - đảo xa nhất trong quần đảo Trường Sa về phía Bắc. Biển đảo quê hương chúng ta đây sao? Tôi bâng khuâng và xúc động đến ngây người”, ông Nguyễn Phương Hùng nhớ lại.
Cũng theo lời ông Nguyễn Phương Hùng, mỗi lần trở lại Trường Sa dù vẫn là sóng biển, cây xanh và đất đảo cùng những người lính biển ấy (cả cũ lẫn mới) nhưng cảm xúc lại khác. Và điều đáng nhớ, trân trọng nhất chính là tình cảm của người lính, của đồng bào sống trên đảo.
Lời hứa với biển đảo Tổ quốc
Sau chuyến đi thăm Trường Sa năm 2015 của đoàn người Việt Nam ở nước ngoài, Quỹ “Vì chủ quyền biển đảo Việt Nam” do TS Trần Hải Linh làm chủ nhiệm chính thức ra mắt.
Ra Trường Sa muộn hơn ông Nguyễn Phương Hùng 3 năm nhưng may mắn cùng nhau trên chuyến đi tới Nhà giàn DK vào cuối tháng 4/2015, TS Trần Hải Linh, Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Hàn Quốc lại mang tới những dòng hồi ức tuyệt vời khác về tình cảm quân dân thắm thiết. Ông kể rằng, để hiện thực hóa lòng yêu nước của cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc nói riêng và cộng đồng người Việt sống xa Tổ quốc nói chung, sau chuyến đi đó, Quỹ “Vì chủ quyền biển đảo Việt Nam” do ông làm chủ nhiệm chính thức ra mắt với tôn chỉ tuyên truyền và huy động trí tuệ, sức lực, vật chất vì sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam.
“Qua chuyến thăm, chúng tôi nhận thấy có thể áp dụng những kiến thức chuyên môn của mình và ứng dụng phát triển khoa học công nghệ của Hàn Quốc để góp phần cải thiện đời sống thực tế của cán bộ chiến sỹ ở đảo nổi, đảo chìm, nhà giàn. Có 3 vấn đề chúng tôi quan tâm là nước ngọt, rau xanh và điện sinh hoạt, đặc biệt tại các điểm gặp nhiều vất vả và khó khăn hơn như đảo chìm và nhà giàn, nơi có diện tích nhỏ, hẹp, điều kiện sinh hoạt còn thiếu thốn. Vì thế, chúng tôi đã phối hợp cùng các cơ quan chuyên môn của Hàn Quốc nghiên cứu thành công máy “Chuyển độ ẩm không khí thành nước ngọt”.
TS Trần Hải Linh kiểm tra giống rau trao tặng cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân ở các đảo trên quần đảo Trường Sa.
Đây là thành tựu khoa học công nghệ mới và chưa từng được ứng dụng tại Việt Nam. Rồi chúng tôi nghiên cứu các giống rau xanh từ Hàn Quốc chịu mặn, chịu nhiệt, có những đặc tính ưu việt và phương pháp trồng sao cho phù hợp với điều kiện địa lý ở các điểm đảo ở Trường Sa và nhà giàn”, TS Trần Hải Linh nói.
Một năm sau, Hội người Việt Nam ở Hàn Quốc đã có cơ hội thực hiện “lời hứa với biển đảo Tổ quốc” khi trao 3 máy chuyển đổi độ ẩm không khí thành nước ngọt ở những nơi có độ ẩm cao trên 70% như đảo chìm Colin, Len Đao và nhà giàn DK1/17; 3 máy phát điện quang năng có hiệu suất cao, các giàn trồng rau thử nghiệm trên các mô hình khác nhau và các giống rau Hàn Quốc có đặc tính ưu việt cùng các món quà khác. Các thiết bị, các giống rau đều đang hoạt động và phát triển khá tốt, góp phần đáp ứng thêm nhu cầu cần thiết cho đời sống sinh hoạt, nâng cao sức khoẻ cho cán bộ, chiến sỹ đang ngày đêm canh giữ chủ quyền biển đảo.
Ông Nguyễn Phương Hùng trong một lần đến thăm Trường Sa.
“Thương quá các bạn, quê hương nghĩa nặng tình sâu, nhưng tình người hải ngoại như tôi và đoàn kiều bào đối với các anh em bộ đội thì không thể tả hết. Những món quà nghĩa tình của các đại diện tặng mỗi nơi đoàn ghé thăm. Những ánh mắt mừng rỡ của trẻ em, con của các gia đình dân chúng tình nguyện ra đảo sinh sống. Giây phút cảm động nhất là lễ chào quốc kỳ trước cột mốc chủ quyền và diễu binh dưới ánh nắng nóng như thiêu đốt. Tôi đã khóc, hôn cầu vai mang quân hàm của các anh lính biển lúc chia tay. Đứng trên boong tàu nhìn lại về bờ, nước mắt tuôn rơi”, ông Nguyễn Phương Hùng tâm sự.
Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.
Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.
Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.
Để có nước sử dụng, người dân ở các xã miền núi A Lưới (TP Huế) phải đi xa nhiều cây số lấy nước khe suối hoặc dùng nguồn nước tự chảy chưa qua xử lý, bị nhiễm bẩn.
Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.
Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.
Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.
Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.
Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.
Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.
Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).
Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.
Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!
Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.
Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.
Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.
Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.
Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.
Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.
Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.
