Trở lại “làng tỷ phú đồng nát” sau vụ nổ đầu đạn kinh hoàng cách đây 2 tháng

Sau 2 tháng vụ nổ làm 2 người chết, nhiều người bị thương, 217 hộ dân bị ảnh hưởng tại xã Văn Môn, huyện Yên Phong (Bắc Ninh), chúng tôi trở lại làng tỷ phú đồng nát.

Vừa đến đầu xã, từng cột khói do đốt rác và cô đúc nhôm kim loại màu bốc lên nghi ngút, mùi khét lẹt xông lên khiến bầu không khí ô nhiễm đặc quánh. 

Đi sâu vào trong xã không còn cảnh phế liệu tập kết nhiều ven đường như trước, hơn 400 hộ kinh doanh phế liệu đang được rà soát, kiểm tra. Làng nghề nằm trong khu dân cư nhưng nguồn nước chữa cháy tại chỗ vô cùng khó khăn do không có hồ chứa nước.

Chưa có tiền làm nhà mới

Thôn Quan Độ, xã Văn Môn sau 2 tháng xảy ra vụ nổ kinh hoàng, cuộc sống của người dân đã gần như bình thường trở lại. Một số ngôi nhà bị đạn nổ làm thủng tường, thủng mái, đổ tường đã được sửa chữa để đón Tết. Nhưng bên cạnh đó, một số hộ bị hư hỏng nặng từ vụ nổ vẫn còn để nguyên hiện trạng chờ qua rằm tháng Giêng sẽ khắc phục. 

Từ đầu thôn Quan Độ, khi hỏi về vụ nổ, người dân ở đây vẫn còn chưa hết bàng hoàng. Với họ, làng nghề đồng nát mang lại cuộc sống sung túc cho nhiều gia đình, là nghề kiếm cơm và cũng là kinh tế chủ lực của địa phương. 

Ở Văn Môn xuất hiện nhiều tỷ phú, nhà lầu, xe hơi không kém gì các khu đô thị. Nhưng hơn ai hết, họ là người cảm nhận rõ ràng nhất về những rủi ro và nguy cơ cháy nổ, ô nhiễm môi trường trầm trọng khi hàng nhìn tấn phế liệu, sắt thép hoen gỉ tàng trữ ngay tại gia đình. 

Chưa hết, Văn Môn còn là làng nghề truyền thống cô đúc nhôm. Ô nhiễm từ khói bụi, từ nguồn nước khi hàng tấn chất độc hại thải ra môi trường đã vắt kiệt sức khỏe của con người hàng chục năm qua. 

Mới đây, Viện Sức khỏe nghề nghiệp môi trường đã về khám, kiểm tra sàng lọc sức khỏe cho 400 người dân làng nghề, tuy kết quả chưa có nhưng lo lắng về bệnh tật do hằng ngày hít thở và sống trong ô nhiễm luôn đeo bám. 

Phế liệu vẫn tập kết ở ven đường đi.
Phế liệu vẫn tập kết ở ven đường đi.

Sau vụ nổ kinh hoàng khiến 2 người tử vong, nhiều người bị thương, 217 hộ dân bị ảnh hưởng cách đây 2 tháng, người dân vẫn nơm nớp khi “quả bom” trong dân cư vẫn là ngòi nổ báo động bất cứ lúc nào.

Khung cảnh tan hoang vẫn còn nguyên vẹn tại 5 gia đình quanh hiện trường vụ nổ. Đường đi được dọn dẹp sạch sẽ, nhưng những ngôi nhà đổ nát tan hoang. Vật liệu, gạch ngói chất đống vẫn nguyên như cũ.

Ngôi nhà 2 tầng của vợ chồng anh Đặng Đình Tiến vẫn còn trơ lại đống đổ nát. Sau khi người con gái hiếm muộn chạy chữa 10 năm mới có ra đi vì vụ nổ, mỗi khi nhìn thấy căn nhà hoang tàn vợ chồng anh lại càng thêm đau đớn. Ngôi nhà sau nhiều năm tích cóp nay đổ nát, vợ chồng anh về ở nhờ nhà bố mẹ vợ, đến giờ cũng chưa có tiền để xây lại nhà mới. 

Nằm bên cạnh là ngôi nhà của gia đình anh Nguyễn Văn Lợi cũng bị đạn làm đổ sập hoàn toàn, hiện cũng không có tiền để dựng lại nhà mới, buộc phải chuyển đến ở nhờ nhà anh trai. Ngôi nhà ông Nguyễn Văn Tiến, chủ cơ sở thu mua phế liệu bị khởi tố về hành vi “tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng” bị san phẳng sau vụ nổ đến nay cũng chỉ còn trơ lại nền đất.

Theo ông Nguyễn Hoàng Gia, Phó Chủ tịch UBND xã Văn Môn thì sau khi lực lượng công binh bàn giao mặt bằng, xã đã giải quyết san lấp cho nhân dân yên tâm, một số nhà hỏng nặng và khó khăn về chỗ ở đã sửa chữa cho người dân trong Tết để kịp thời đón Tết, còn lại ra ngoài rằm tháng Giêng sẽ tiếp tục sửa chữa và xây dựng. 

Có 217 hộ gia đình bị thiệt hại từ nặng đến nhẹ, UBND huyện Yên Phong đã ra quyết định hỗ trợ với số tiền khoảng 420 triệu đồng. Riêng hộ anh Nguyễn Văn Lợi và Đặng Đình Tiến xã vừa lập hồ sơ xác nhận hộ nghèo và đề nghị các cấp, các ngành, các cơ quan ủng hộ giúp đỡ họ xây nhà. “Khi xây dựng chính quyền địa phương sẽ hỗ trợ kinh phí thu dọn vật liệu xây dựng cho 2 hộ này”- ông Gia cho biết.

Cần sớm di chuyển làng nghề ra khu tập trung

Từ đầu thế kỷ XX, Văn Môn đã bắt đầu cô đúc nhôm, sau đó người dân đi khắp nơi thu gom phế liệu từ “thượng vàng hạ cám” về kinh doanh buôn bán và trở thành làng nghề truyền thống ở huyện Yên Phong. Văn Môn có 3.000 hộ, trong đó 80% là kinh doanh, buôn bán. Cả xã có trên 500 hộ làm nghề thu gom buôn bán phế liệu và cô đúc nhôm.

Sau vụ nổ, “Công an xã tuần tra kiểm soát phát hiện 5 đầu đạn pháo dài 58cm x đường kính 15,7cm; nhân dân giao nộp gần 10kg đạn do vụ nổ gây lên; 2 quả lựu đạn còn nguyên kíp nổ”- ông Bùi Đức Thuyên, Trưởng Công an xã Văn Môn cho biết.

Vấn đề đặt ra là công tác quản lý vũ khí, vật liệu nổ, phòng cháy chữa cháy (PCCC) ở Văn Môn như thế nào để người dân không còn tái vi phạm khi ngay cả chính quyền xã cũng không dám khẳng định 100% người dân Văn Môn không thu thập đầu đạn, chất cháy nổ về kinh doanh. 

Dù là làng nghề nhưng Văn Môn chưa có nơi sản xuất tập trung mà xen kẽ trong khu dân cư, đây là vấn đề rất nguy hiểm khi cháy nổ có thể xảy ra bất cứ lúc nào. 

Theo quan sát của chúng tôi, vấn đề lớn nhất đặt ra với Văn Môn hiện nay là ô nhiễm môi trường và nguy cơ cháy nổ cao khi nguồn nước cho chữa cháy tại chỗ không có. 

Theo Trưởng Công an xã Văn Môn – Bùi Đức Thuyên thì đây là vấn đề rất khó khăn do ao hồ ít. Đặc biệt là Văn Môn chưa có hồ chứa nước PCCC. Quỹ đất dành cho xây hồ chưa có nên dù đã có kiến nghị xây hồ chứa nước nhưng cũng chưa được xem xét. Công an xã được trang bị dụng cụ và phương tiện PCCC tại chỗ là những bình bọt, nhưng sẽ không ăn thua khi có cháy nổ xảy ra. 

Đặc biệt là Văn Môn hiện nay mới chỉ có đa số các hộ kinh doanh lớn và cơ sở có nguy cơ cháy nổ trên địa bàn đã lập xong hồ sơ PCCC. Vậy còn các cơ sở nhỏ thì sao?

Được biết, UBND huyện Yên Phong đang chỉ đạo tổng kiểm tra rà soát hơn 400 hộ kinh doanh phế liệu. Nhưng nếu không được kiểm soát gắt gao, không có chính sách giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường thì hậu quả vẫn xảy ra. 

Theo ông Nguyễn Hoàng Gia thì Văn Môn là xã chưa về đích nông thôn mới vì ô nhiễm môi trường chưa được giải quyết. Biện pháp trước mắt là xã cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất việc để hàng hóa phế liệu bừa bãi.

“Văn Môn đã làm xong quy hoạch Cụm công nghiệp làng nghề thôn Mã Xá rộng trên 30ha. Hiện đang giải phóng mặt bằng, đã đền bù được khoảng 90%, sẽ di chuyển toàn bộ các hộ làng nghề cô đúc nhôm, kinh doanh kim loại mầu ra cụm công nghiệp để giảm thiểu tác hại ô nhiễm môi trường”. 

Thiết nghĩ, Văn Môn còn trên 400 hộ kinh doanh phế liệu, cần phải đưa ra khu quy hoạch công nghiệp làng nghề tập trung để tránh ô nhiễm môi trường và cháy nổ ngay tại chính khu dân cư sinh sống.

Trần Hằng

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.