Trận đánh trước ngày giải phóng của một cảm tử quân

Người lính già tiếp tôi trong căn hộ tập thể đã nhuốm màu thời gian tại Q.5, TP Hồ Chí Minh. 71 tuổi, trải qua những năm tháng chiến trận, hai lần phơi nhiễm chất độc da cam, mang trong mình chằng chéo vết thương bom đạn, nhưng ông Cao Hoài Nhơn vẫn rất tinh anh và mẫn tiệp. Những trận đánh oanh liệt, gian khổ, cùng mất mát hy sinh, cảm xúc vỡ òa ngày giải phóng… tất cả hiện về nguyên vẹn trong ký ức của ông.

Cảm tử quân đường 1C

15 tuổi, Cao Long Phiêu rời mái nhà lá bên dòng kênh Cà Mau, trốn gia đình đi thanh niên xung phong. Tuổi trẻ của Phiêu gắn liền với tuyến đường 1C (tuyến đường vận chuyển cho mặt trận Tây Nam Bộ) ác liệt. Không chỉ là những chuyến chuyển hàng mà còn làm giao liên, cảnh giới, cùng bộ đội tham gia những trận đánh quyết tử để bảo vệ tuyến đường. Thấy được dũng khí chiến đấu của chàng thanh niên Cao Long Phiêu, cấp trên cho ông đi học để trở thành pháo thủ xuất sắc.

Cao Long Phiêu còn được lựa chọn để đi nhận những chuyến hàng đặc biệt và đưa đón những nhân vật đặc biệt với độ nguy hiểm rất cao, nói đúng hơn là “đầu sóng ngọn gió”. Lịch sử chọn người thanh niên này vào đội cảm tử quân khai hỏa những trận đánh để dụ địch cho lực lượng Thanh niên xung phong chuyển hàng. Chiến trường 1C đã khiến Cao Long Phiêu dày dạn trận mạc, không nhiều chữ nghĩa nhưng biết sáng tạo, đánh giặc hiệu quả.

DB29-Trận đánh trước ngày giải phóng của một cảm tử quân -0
Ông Cao Hoài Nhơn lần giở lại những tấm ảnh đã nhuốm màu thời gian ghi dấu những năm tháng hào hùng.

Đội cảm tử của Cao Long Phiêu có nhiệm vụ đi tìm địch mà đánh. Ông nhớ nhất là trận Krông Pông, đội cảm tử bò vào tới tận sào huyệt của địch, lấy xẻng xúc cát làm nền, rồi nằm đó chờ địch co cụm lại một chỗ là đánh.

Trong cuộc đời mình, ông Phiêu bảo rằng lần pháo kích vào Krông Pông là lợi hại nhất. Thông thường ở nước ngoài người ta đặt pháo cách bốn, năm cây số mới bắn. Còn mình, mỗi người mang hai trái, bò vô thật sát, đến chừng nào không còn vô được nữa mới nằm xuống moi đất, đắp mô. Mỗi người ba cục pin, gí điện vào là bắn.

Đạn nổ sáng trời, chỉ cách đội có mấy chục thước. Những trận đánh cảm tử thật nghiệt ngã. Đội của ông Phiêu sau này chỉ còn vài người vẫn tiếp tục vận chuyển, tải đạn, bảo vệ kho hàng trong các hang núi cheo leo hiểm trở vùng biên giới Tây Nam Bộ giáp với đất bạn Campuchia, giữ vững tuyến đường huyết mạch và thực hiện những công việc bí mật của Quân khu.

Ông Cao Long Phiêu được chính tay ông Lê Đức Anh, khi ấy là Tư lệnh Quân khu 9 giao hai máy quay phim với lời dặn: “Hai cậu quay cái gì thì phải nhớ và thực hiện cho bằng được”. Trong các trận đánh, bom đạn như vãi trấu mà ông Phiêu vẫn cố gắng ngóc đầu lên quay phim về chiến trường.

Dù không phải là quay phim chuyên nghiệp nhưng ở chiến trường nóng bỏng khói súng, các nhà quay phim của điện ảnh không dễ tiếp cận các mục tiêu, đặc biệt những vị trí nhạy cảm, nên ông Phiêu luôn xem đây là nhiệm vụ “cảm tử”, chấp nhận hy sinh để quay cho bằng được những thước phim do cấp trên yêu cầu.

Trong một trận đánh, đồng đội hy sinh, chiếc máy quay bị chìm xuống sông cùng xác người. Vậy là tất cả thước phim quý giá mà đồng đội quay được bị mất. Chiếc máy quay của ông Phiêu trở thành báu vật, quý giá như một mạng sống. Sau khi chuyển đơn vị, ông Phiêu giao lại máy quay cùng các thước phim cho tổ chức.

Tuyến đường 1C gắn liền với mặt trận Tây Nam Bộ xuyên suốt những năm tháng khốc liệt nhất của chiến tranh và hoàn thành sứ mệnh một cách oanh liệt cho đến ngày đất nước hoàn toàn thống nhất. Riêng Cao Long Phiêu, sống sót sau những trận đánh cảm tử quân, năm 1971, ông được rút về Quân khu. 

Trận đánh trước ngày giải phóng

Năm 1973, Cao Long Phiêu được chọn về Đại đội 2, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 180 thuộc Công an nhân dân vũ trang của Miền để thực hiện những nhiệm vụ quan trọng do tổ chức phân công. Từ đây, ông được đổi tên thành Cao Hoài Nhơn và chuẩn bị tham gia vào một trận đánh lớn. 

Tân Biên, tỉnh Tây Ninh là “đại bản doanh” của Trung ương Cục miền Nam, phần lớn địa bàn là vùng giải phóng. Duy chỉ có khu vực xã Mỏ Công, suối Ông Đình là ấp chiến lược, thuộc quyền kiểm soát của chính quyền Sài Gòn. Nơi đây đã diễn ra nhiều cuộc tàn sát, tra tấn các chiến sĩ cách mạng và đồng bào ủng hộ kháng chiến.

Bởi vậy, nhiệm vụ giải phóng ấp chiến lược, tiêu diệt đồn địch ở Mỏ Công có ý nghĩa quan trọng để ổn định tình hình, làm lung lay tuyến phòng thủ cuối cùng của địch tại thị xã Tây Ninh, mở hành lang thông thoáng cho các cánh quân tiến về giải phóng Sài Gòn. Địch ở Mỏ Công được huy động quân số tối đa, bao gồm các lực lượng quân sự, bảo an, biệt kích và bố trí hệ thống phòng thủ nghiêm ngặt.

Chúng lập đồn bốt kiên cố nhằm ngăn chặn sự tiến công của bộ đội ta. Thời gian này, trên các chiến trường, quân ta đang áp đảo, dồn địch vào thế bị động, tổn thất lớn. Đêm cuối tháng 3/1975, lệnh nổ súng được truyền đi, các mũi tấn công thuộc lực lượng vũ trang huyện Tân Biên cùng các chiến sĩ an ninh của Đoàn 180 hiệp đồng tác chiến.

Đại đội 2 khoảng 60 đồng chí, được chia thành 3 mũi vừa đánh vừa bao vây. Cao Hoài Nhơn giữ vai trò mũi phó mũi 2, đồng chí Bảy Khởi làm mũi trưởng. Mũi 2 được giao phụ trách tổ đội B41. 

Chỉ sau ít phút khai hỏa, địch trong đồn Mỏ Công lấy lại tinh thần đã tập trung lực lượng chống trả quyết liệt. Hỏa lực của chúng bắn mạnh về phía đội hình các mũi tiến công, nhất là vị trí đội B41 của Cao Hoài Nhơn. Trong đêm chiến đấu anh dũng ngoan cường, 4/6 đồng chí trong đội của ông Nhơn hy sinh.

Riêng Cao Hoài Nhơn bị thương rất nặng, bị gãy tay, giập bể đầu gối, các mảnh đạn M79, miểng pháo găm vào khắp cơ thể, ở ngực, bụng, ở sau lưng, trên đầu, nhưng bằng sự tỉnh táo trước lằn ranh sinh tử, Cao Hoài Nhơn đã bình tĩnh lấy túi thuốc cá nhân mang theo tự cứu thương cho mình.

Băng bó tạm bợ, Cao Hoài Nhơn tiếp tục cầm súng cùng với đồng đội đánh đến quả hỏa tiễn cuối cùng và xác định sẽ hy sinh. May mắn đã mỉm cười với Cao Hoài Nhơn, ông vẫn còn sống sau trận chiến khốc liệt một mất một còn với địch. 9 giờ sáng địch bị đẩy lùi, đồn Mỏ Công được giải phóng.

“Lúc ấy chúng tôi đánh theo bản năng của những người lính, không ai nghĩ mình là thương binh cả, cứ xông lên mà chiến đấu để mở đường sống”. Ông Cao Hoài Nhơn

Đoàn thương binh từ chiến khu di chuyển về Sài Gòn như một đoàn quân chiến đấu thật sự, họ vẫn mang theo súng và vũ khí để sẵn sàng chiến đấu với địch. Khi tới cầu Bông ở Hóc Môn, đoàn gặp một chốt chặn của địch, tất cả thương binh, y tá đều cầm súng đánh. Cao Hoài Nhơn chân đi tập tễnh, một tay bó bột, tay kia ôm vũ khí chiến đấu sống còn với địch. “Lúc ấy chúng tôi đánh theo bản năng của những người lính, không ai nghĩ mình là thương binh cả, cứ xông lên mà chiến đấu để mở đường sống”, ông Nhơn kể.

Đoàn thương binh về tới Sài Gòn, ông Nhơn được đưa vào điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Những ngày tháng 4, thông tin giải phóng tràn về khiến Sài Gòn nhiều biến động. Ông Nhơn dù trong bệnh viện vẫn luôn dắt bên mình khẩu súng để khi cần là chiến đấu. Ngày Sài Gòn giải phóng, mắt ông nhòe lệ, sung sướng chỉ muốn hét lên thật to, gào một tiếng thật lớn.

Đất nước hòa bình, Cao Hoài Nhơn được tổ chức cho đi học nghiệp vụ Công an ở Bà Rịa – Vũng Tàu. Học xong, ông về công tác tại Công an quận Gò Vấp, phụ trách Đội giao thông. Vài năm sau, do ảnh hưởng của chất độc da cam cùng những vết thương thời chiến tái phát hành hạ khiến ông không còn đủ sức khỏe để phục vụ trong ngành Công an. Ông đã xin ra khỏi ngành và trở thành người thương binh lao vào cuộc sống thường nhật.

Dù kinh tế còn khó khăn, nhưng nhiều năm nay, ông Nhơn luôn tích cực về lại chiến trường xưa để làm những công việc mà ông cho đó là bổn phận của mình. Ông bảo rằng, mỗi độ 30/4 về, lòng ông lại chảy tràn cảm xúc thương nhớ về anh em đã hy sinh. Ông tự hứa với mình, ngày nào còn sống và còn đi lại được thì ông sẽ không bao giờ từ bỏ những chuyến đi đi tìm hài cốt đồng đội.

Ngọc Hoa

Các tin khác

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.