Thiềng Liềng - ấp đảo xa với những điều kì diệu

Gần mà như xa xôi lắm, đó là cảm nhận của bất cứ ai khi đến với Thiềng Liềng, xã Thạnh An, huyện Cần Giờ, cũng là “ấp đảo” duy nhất của TP Hồ Chí Minh.

Để tới đó, người đi từ trung tâm TP Hồ Chí Minh phải mất 5-6 tiếng với đủ các loại phương tiện ôtô, phà, đò biển dù chỉ có 70km tính theo đường chim bay. Với gần 2 giờ đò “biển”, nếu may mắn trời yên sóng lặng thì xuống bến cũng “bồng bềnh” chân thấp, chân cao. Gặp ngày sóng lớn thì cầm chắc là … “mật xanh mật vàng”. 

Bởi vậy dù rất gần mà Thiềng Liềng lại như xa xôi lắm! Nhưng ở nơi xa ấy có những điều kỳ diệu mà không phải nơi nào cũng có. PV Báo CAND đã đến và có những cảm nhận để chia sẻ cùng bạn đọc.

Bài 1: Gian nan chuyện “trồng người” nơi ấp đảo

Hình ảnh thường thấy trên những chuyến đò đi – về giữa mênh mông biển nước ở Thiềng Liềng - Thạnh An là những cô, cậu học sinh (HS) ngủ say mê mệt trên đò hoặc tranh thủ ăn bữa tạm trước khi vào trường. 

Cho đến nay, ấp đảo Thiềng Liềng – xã Thạnh An mới có Phân hiệu Trường Tiểu học - Mầm non Thiềng Liềng - cơ sở giáo dục bậc “cao nhất” ở nơi này, muốn học lên THCS và THPT, HS ấp phải gần hai giờ đồng hồ lắc lư đi – về trên đò “biển”. 

Ngày mưa cũng như ngày nắng, biển lặng cũng như ngày gió chướng, cứ  5h30, HS của ấp tập trung ở bến đò để kịp giờ đến trường. Nếu ở vùng sâu hơn, các em còn phải dậy từ hơn 4h30, chạy xe đạp ra bến để kịp chuyến.

Sau dịp có Bí thư Thành ủy Đinh La Thăng ra thăm Thạnh An vào tháng 4-2016, Phân hiệu của THPT Cần Thạnh đặt tại THCS Thạnh An được triển khai với lớp 10A8 có 28 học sinh. Lớp 10A8 mở ra, rút ngắn khoảng cách tới trường cho các em, không còn phải vượt sóng ra Cần Thạnh học nữa. Nhưng gánh nặng đó giờ đây lại chuyển qua vai các thầy, cô. THPT Cần Thạnh lại phải cử 12 giáo viên vượt biển tới với trò lớp 10 trên đảo Thạnh An.

Tranh thủ học bài, thậm chí ngủ nữa là những hình ảnh thường thấy của học sinh trên những chuyến đò đi-về giữa Thạnh An và ấp đảo Thiềng Liềng.
Tranh thủ học bài, thậm chí ngủ nữa là những hình ảnh thường thấy của học sinh trên những chuyến đò đi-về giữa Thạnh An và ấp đảo Thiềng Liềng.

Thiềng Liềng trong dịp xuân 2017 còn rất vui vì có 4/5 em thi đậu đại học. Trong thành tích là nhờ công rất lớn từ những thầy cô giáo, đặc biệt là những thầy cô với nhiều năm bám đảo. Có những người có tới trên 20 năm bám đảo như thầy Lê Văn Phụng, Phân hiệu trưởng Tiểu học - Mầm non Thiềng Liềng.

Từ lâu, thầy Phụng đã coi Thiềng Liềng như quê hương thứ 2 của mình. Người thầy này rất thấu hiểu nỗi niềm của từng phụ huynh nơi đây, chia sẻ: 1kg muối chỉ bán được 500 đồng. Cha mẹ của các em nơi này lao động cực nhọc cũng để giữ được cái chữ cho con. Về phía chính quyền, thì ưu tiên hàng đầu vẫn là mục tiêu không để trẻ "đứt đoạn" đường học, cũng là một trong những tiêu chí phấn đấu, xây dựng nông thôn mới ở đây.

Thầy cô giáo nơi đây thực sự như người cha, người mẹ thứ 2 của lũ trẻ. Bởi, 80% hộ dân Thiềng Liềng là làm muối. Phụ huynh ở ruộng muối cả tuần mới về. Phân hiệu Tiểu học Thiềng Liềng có 54 em. Năm học nhiều nhất cũng chỉ có 70 em. Toàn ấp có khoảng hơn 100 em - tính cả bậc THCS và THPT. 

Gia đình làm muối nhiều khi không đủ điều kiện cho con ăn học. Nhất là với những hộ dân ở tận Kênh 50 hay khu vực Cán Gáo. Cuối tuần có em phải theo cha mẹ về phụ làm muối. Đi lại cách trở, cuối tuần cha mẹ chưa kịp cho con ra đò về lại Thiềng Liềng để đi học, nên nhiều em nản mà bỏ luôn. Lên cấp III, nhiều gia đình đành phải gửi con tại huyện Cần Thạnh để học THPT. Nhưng quá gian nan nên HS theo học THPT tại đây cũng cứ rơi rớt dần.

Sau dịp Bí thư Đinh La Thăng ra thăm Thạnh An vào tháng 4-2016, Phân hiệu của THPT Cần Thạnh đặt tại THCS Thạnh An ra đời với 28 HS thi đậu vào lớp 10 THPT học tại lớp 10A8. Lớp 10A8 được mở ra, rút bớt cho các em đỡ phải vất vả của một chuyến đò, không còn phải vượt sóng ra Cần Thạnh học nữa. Song gánh nặng đi lại đó giờ đây lại chuyển qua vai các thầy, cô. THPT Cần Thạnh lại phải cử 12 giáo viên vượt biển tới với học trò lớp 10 trên đảo Thạnh An.

Bỏ phố ra đảo khi mới ngoài 20 tuổi, nay mái tóc thầy Phụng đã muối tiêu. Khi ấy, phòng làm việc là vài căn nhà lá. Đơn sơ tới mức không thể hơn! Điện không, nước sạch không. Mùa mưa, ngập, lụt. Đêm về, thầy soạn giáo án trong ánh đèn dầu leo lét. Muốn mua đồ ăn thì phải "canh" chuyến đò Cần Thạnh đi ngang qua đảo Thiềng Liềng. Có khi 1h sáng đò mới ghé qua. Vì thùng gạo đã hết, dầu hoả, xà bông, thậm chí bông băng, gạc cá nhân cần dùng cho mình đều cần phải mua. 

Tuần đầu tiên ra ấp đảo, thầy còn bị sốt. Nằm sốt run lập cập trong căn nhà tôn. Thầy được một đồng nghiệp dìu ra đò đưa cấp cứu tại bệnh viện huyện Cần Thạnh. Nằm viện 1 tuần, thầy trở lại trường, nhìn dãy nhà lá mà lòng uể oải. Thế nhưng vừa bước vào trường, HS, phụ huynh đã pha sẵn ấm trà nóng trân trọng đợi thầy. Từng cái nắm tay thăm hỏi, từng ánh mắt chờ đợi của lũ trẻ khiến mọi ý định bỏ về tự nhiên tiêu tan. Nhưng sau một thời gian, đồng nghiệp nam duy nhất ấy cũng ngậm ngùi chia tay thầy Phụng về lại thành phố.

Ngay trước thềm năm mới 2017, ấp Thiềng Liềng vừa lắp đặt 42 bóng đèn dọc các con đường trong ấp để lấy ánh sáng cho trò sáng sớm chạy xe đạp ra bến đò an toàn. Từ đây HS Thiềng Liềng an tâm chạy xe đạp từ sáng sớm mà không cần phải dùng đèn pin soi đường như xưa nữa.

Thầy Phụng kể, nhiều năm dài trước đây, giáo viên khi ra đảo là phải quen với việc lội ruộng hàng chục kilômét đường rừng. Có khi ban đêm đi, đất, sình dính từ đầu tới chân, nhưng sĩ số lớp vắng thì lòng thầy buồn lắm, nên mưa gió bão bùng cũng phải đi, tìm tới nhà trò đưa các em lên lớp cho đủ. "Nay thì bậc Tiểu học cả ấp không rớt mất đứa nào!". Thầy Phụng vui mừng nói!

Thầy Phụng chia sẻ: “Ấp đảo ai cũng khó khăn, nghèo cả. Thế nhưng nếu cái bếp của tôi hết dầu hỏa, phụ huynh mang cho ít củi nấu. Hết đồ ăn, phụ huynh chia sớt lại. Tôi cảm thấy hạnh phúc vì được đùm bọc, yêu thương. Ấm trà nóng ngày ấy đã níu chân tôi ở lại, chẳng rời xa đảo được”.

Được biết, trong năm học 2015-2016, tỷ lệ chung của HS xã Thạnh An lên lớp đạt 97,27%; giáo dục mầm non đạt 54/54 (100%); học sinh lớp 5 hoàn thành chương trình tiểu học 64/64 (100%), tốt nghiệp THCS là 53/53 em; 28/51 em trúng tuyển lớp 10 và 21/25 em tốt nghiệp THPT (84%). Những con số thật khô khan! Nhưng, ít ai biết rằng, để có được con số đó, thầy trò ở đây đã cố gắng vượt bậc. 

Xã đảo Thạnh An nằm ở đúng vị trí địa lý đặc biệt-vịnh Gành Rái, nơi đây thường có sóng to gió lớn và thời tiết biến động bất thường. Không ít lần trên tuyến tàu cao tốc TP Hồ Chí Minh –Vũng Tàu đã gặp tai nạn khi qua đây, Cảng vụ đã phải ra lệnh cấm đối với các tàu cánh ngầm đi lại khi mưa to gió lớn. 

Tàu hiện đại mà còn như vậy, huống hồ là trên những con đò nhỏ mong manh! Thế nên, với các em, đi học được ở nơi này đã là giỏi, là… anh hùng rồi! Trong đó, mỗi nét tiến bộ dù là nhỏ nhất của HS nơi này đều chứa đựng sự hy sinh thầm lặng của các thầy, cô giáo. Mọi sự thiệt thòi được gạt qua một bên, họ như những con tằm rút ruột nhả tơ, đã và đang dốc lòng dốc sức vì HS thân yêu, vì sự nghiệp “trồng người” cho đất đảo.

Tranh thủ học bài, thậm chí ngủ nữa là những hình ảnh thường thấy của học sinh trên những chuyến đò đi-về giữa Thạnh An và ấp đảo Thiềng Liềng.
Huyền Nga

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...