Thiềng Liềng - ấp đảo xa với những điều kì diệu

Gần mà như xa xôi lắm, đó là cảm nhận của bất cứ ai khi đến với Thiềng Liềng, xã Thạnh An, huyện Cần Giờ, cũng là “ấp đảo” duy nhất của TP Hồ Chí Minh.

Để tới đó, người đi từ trung tâm TP Hồ Chí Minh phải mất 5-6 tiếng với đủ các loại phương tiện ôtô, phà, đò biển dù chỉ có 70km tính theo đường chim bay. Với gần 2 giờ đò “biển”, nếu may mắn trời yên sóng lặng thì xuống bến cũng “bồng bềnh” chân thấp, chân cao. Gặp ngày sóng lớn thì cầm chắc là … “mật xanh mật vàng”. 

Bởi vậy dù rất gần mà Thiềng Liềng lại như xa xôi lắm! Nhưng ở nơi xa ấy có những điều kỳ diệu mà không phải nơi nào cũng có. PV Báo CAND đã đến và có những cảm nhận để chia sẻ cùng bạn đọc.

Bài 1: Gian nan chuyện “trồng người” nơi ấp đảo

Hình ảnh thường thấy trên những chuyến đò đi – về giữa mênh mông biển nước ở Thiềng Liềng - Thạnh An là những cô, cậu học sinh (HS) ngủ say mê mệt trên đò hoặc tranh thủ ăn bữa tạm trước khi vào trường. 

Cho đến nay, ấp đảo Thiềng Liềng – xã Thạnh An mới có Phân hiệu Trường Tiểu học - Mầm non Thiềng Liềng - cơ sở giáo dục bậc “cao nhất” ở nơi này, muốn học lên THCS và THPT, HS ấp phải gần hai giờ đồng hồ lắc lư đi – về trên đò “biển”. 

Ngày mưa cũng như ngày nắng, biển lặng cũng như ngày gió chướng, cứ  5h30, HS của ấp tập trung ở bến đò để kịp giờ đến trường. Nếu ở vùng sâu hơn, các em còn phải dậy từ hơn 4h30, chạy xe đạp ra bến để kịp chuyến.

Sau dịp có Bí thư Thành ủy Đinh La Thăng ra thăm Thạnh An vào tháng 4-2016, Phân hiệu của THPT Cần Thạnh đặt tại THCS Thạnh An được triển khai với lớp 10A8 có 28 học sinh. Lớp 10A8 mở ra, rút ngắn khoảng cách tới trường cho các em, không còn phải vượt sóng ra Cần Thạnh học nữa. Nhưng gánh nặng đó giờ đây lại chuyển qua vai các thầy, cô. THPT Cần Thạnh lại phải cử 12 giáo viên vượt biển tới với trò lớp 10 trên đảo Thạnh An.

Tranh thủ học bài, thậm chí ngủ nữa là những hình ảnh thường thấy của học sinh trên những chuyến đò đi-về giữa Thạnh An và ấp đảo Thiềng Liềng.
Tranh thủ học bài, thậm chí ngủ nữa là những hình ảnh thường thấy của học sinh trên những chuyến đò đi-về giữa Thạnh An và ấp đảo Thiềng Liềng.

Thiềng Liềng trong dịp xuân 2017 còn rất vui vì có 4/5 em thi đậu đại học. Trong thành tích là nhờ công rất lớn từ những thầy cô giáo, đặc biệt là những thầy cô với nhiều năm bám đảo. Có những người có tới trên 20 năm bám đảo như thầy Lê Văn Phụng, Phân hiệu trưởng Tiểu học - Mầm non Thiềng Liềng.

Từ lâu, thầy Phụng đã coi Thiềng Liềng như quê hương thứ 2 của mình. Người thầy này rất thấu hiểu nỗi niềm của từng phụ huynh nơi đây, chia sẻ: 1kg muối chỉ bán được 500 đồng. Cha mẹ của các em nơi này lao động cực nhọc cũng để giữ được cái chữ cho con. Về phía chính quyền, thì ưu tiên hàng đầu vẫn là mục tiêu không để trẻ "đứt đoạn" đường học, cũng là một trong những tiêu chí phấn đấu, xây dựng nông thôn mới ở đây.

Thầy cô giáo nơi đây thực sự như người cha, người mẹ thứ 2 của lũ trẻ. Bởi, 80% hộ dân Thiềng Liềng là làm muối. Phụ huynh ở ruộng muối cả tuần mới về. Phân hiệu Tiểu học Thiềng Liềng có 54 em. Năm học nhiều nhất cũng chỉ có 70 em. Toàn ấp có khoảng hơn 100 em - tính cả bậc THCS và THPT. 

Gia đình làm muối nhiều khi không đủ điều kiện cho con ăn học. Nhất là với những hộ dân ở tận Kênh 50 hay khu vực Cán Gáo. Cuối tuần có em phải theo cha mẹ về phụ làm muối. Đi lại cách trở, cuối tuần cha mẹ chưa kịp cho con ra đò về lại Thiềng Liềng để đi học, nên nhiều em nản mà bỏ luôn. Lên cấp III, nhiều gia đình đành phải gửi con tại huyện Cần Thạnh để học THPT. Nhưng quá gian nan nên HS theo học THPT tại đây cũng cứ rơi rớt dần.

Sau dịp Bí thư Đinh La Thăng ra thăm Thạnh An vào tháng 4-2016, Phân hiệu của THPT Cần Thạnh đặt tại THCS Thạnh An ra đời với 28 HS thi đậu vào lớp 10 THPT học tại lớp 10A8. Lớp 10A8 được mở ra, rút bớt cho các em đỡ phải vất vả của một chuyến đò, không còn phải vượt sóng ra Cần Thạnh học nữa. Song gánh nặng đi lại đó giờ đây lại chuyển qua vai các thầy, cô. THPT Cần Thạnh lại phải cử 12 giáo viên vượt biển tới với học trò lớp 10 trên đảo Thạnh An.

Bỏ phố ra đảo khi mới ngoài 20 tuổi, nay mái tóc thầy Phụng đã muối tiêu. Khi ấy, phòng làm việc là vài căn nhà lá. Đơn sơ tới mức không thể hơn! Điện không, nước sạch không. Mùa mưa, ngập, lụt. Đêm về, thầy soạn giáo án trong ánh đèn dầu leo lét. Muốn mua đồ ăn thì phải "canh" chuyến đò Cần Thạnh đi ngang qua đảo Thiềng Liềng. Có khi 1h sáng đò mới ghé qua. Vì thùng gạo đã hết, dầu hoả, xà bông, thậm chí bông băng, gạc cá nhân cần dùng cho mình đều cần phải mua. 

Tuần đầu tiên ra ấp đảo, thầy còn bị sốt. Nằm sốt run lập cập trong căn nhà tôn. Thầy được một đồng nghiệp dìu ra đò đưa cấp cứu tại bệnh viện huyện Cần Thạnh. Nằm viện 1 tuần, thầy trở lại trường, nhìn dãy nhà lá mà lòng uể oải. Thế nhưng vừa bước vào trường, HS, phụ huynh đã pha sẵn ấm trà nóng trân trọng đợi thầy. Từng cái nắm tay thăm hỏi, từng ánh mắt chờ đợi của lũ trẻ khiến mọi ý định bỏ về tự nhiên tiêu tan. Nhưng sau một thời gian, đồng nghiệp nam duy nhất ấy cũng ngậm ngùi chia tay thầy Phụng về lại thành phố.

Ngay trước thềm năm mới 2017, ấp Thiềng Liềng vừa lắp đặt 42 bóng đèn dọc các con đường trong ấp để lấy ánh sáng cho trò sáng sớm chạy xe đạp ra bến đò an toàn. Từ đây HS Thiềng Liềng an tâm chạy xe đạp từ sáng sớm mà không cần phải dùng đèn pin soi đường như xưa nữa.

Thầy Phụng kể, nhiều năm dài trước đây, giáo viên khi ra đảo là phải quen với việc lội ruộng hàng chục kilômét đường rừng. Có khi ban đêm đi, đất, sình dính từ đầu tới chân, nhưng sĩ số lớp vắng thì lòng thầy buồn lắm, nên mưa gió bão bùng cũng phải đi, tìm tới nhà trò đưa các em lên lớp cho đủ. "Nay thì bậc Tiểu học cả ấp không rớt mất đứa nào!". Thầy Phụng vui mừng nói!

Thầy Phụng chia sẻ: “Ấp đảo ai cũng khó khăn, nghèo cả. Thế nhưng nếu cái bếp của tôi hết dầu hỏa, phụ huynh mang cho ít củi nấu. Hết đồ ăn, phụ huynh chia sớt lại. Tôi cảm thấy hạnh phúc vì được đùm bọc, yêu thương. Ấm trà nóng ngày ấy đã níu chân tôi ở lại, chẳng rời xa đảo được”.

Được biết, trong năm học 2015-2016, tỷ lệ chung của HS xã Thạnh An lên lớp đạt 97,27%; giáo dục mầm non đạt 54/54 (100%); học sinh lớp 5 hoàn thành chương trình tiểu học 64/64 (100%), tốt nghiệp THCS là 53/53 em; 28/51 em trúng tuyển lớp 10 và 21/25 em tốt nghiệp THPT (84%). Những con số thật khô khan! Nhưng, ít ai biết rằng, để có được con số đó, thầy trò ở đây đã cố gắng vượt bậc. 

Xã đảo Thạnh An nằm ở đúng vị trí địa lý đặc biệt-vịnh Gành Rái, nơi đây thường có sóng to gió lớn và thời tiết biến động bất thường. Không ít lần trên tuyến tàu cao tốc TP Hồ Chí Minh –Vũng Tàu đã gặp tai nạn khi qua đây, Cảng vụ đã phải ra lệnh cấm đối với các tàu cánh ngầm đi lại khi mưa to gió lớn. 

Tàu hiện đại mà còn như vậy, huống hồ là trên những con đò nhỏ mong manh! Thế nên, với các em, đi học được ở nơi này đã là giỏi, là… anh hùng rồi! Trong đó, mỗi nét tiến bộ dù là nhỏ nhất của HS nơi này đều chứa đựng sự hy sinh thầm lặng của các thầy, cô giáo. Mọi sự thiệt thòi được gạt qua một bên, họ như những con tằm rút ruột nhả tơ, đã và đang dốc lòng dốc sức vì HS thân yêu, vì sự nghiệp “trồng người” cho đất đảo.

Tranh thủ học bài, thậm chí ngủ nữa là những hình ảnh thường thấy của học sinh trên những chuyến đò đi-về giữa Thạnh An và ấp đảo Thiềng Liềng.
Huyền Nga

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.