Tháng Năm ở Ba Đình

Tháng Năm, quảng trường Ba Đình trong xanh hơn, nắng vàng như rót mật, người nối người vào Lăng viếng Bác. 46 năm sau ngày Bác mất, niềm tiếc thương, lòng tôn kính Bác của con dân đất Việt và bạn bè quốc tế luôn hiển hiện.

46 năm cũng là ngần ấy thời gian các cán bộ ở Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Khu di tích Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch vượt qua bao khó khăn, thử thách, âm thầm làm công việc giữ gìn lâu dài, bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài Bác cũng như gìn giữ, bảo quản những kỷ vật thiêng liêng đã gắn bó với Người lúc sinh thời...

Bài 1: Những người làm nhiệm vụ thiêng liêng

“Ơ… sáng tháng 5 trời trong xanh quá, bốn phương tụ về Ba Đình. Hãy nhè nhẹ bàn chân, Bác chưa tròn giấc mơ…” – lời bài hát vang lên trong một sáng tháng Năm, khi chúng tôi đến Viện 69 của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ít ai biết rằng, đây là đơn vị suốt 46 năm qua âm thầm làm công việc thật thiêng liêng: giữ gìn lâu dài, bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài Bác. Câu chuyện của chúng tôi với những người nhận nhiệm vụ thiêng liêng ấy diễn ra thật xúc động…

47 năm trước, tháng 6/1968, Tổ y tế đặc biệt được thành lập gồm 3 đồng chí là Thiếu tá, bác sĩ Nguyễn Gia Quyền, Chủ nhiệm Khoa Giải phẫu bệnh lý Quân y viện 108; bác sĩ Lê Ngọc Mẫn, Chủ nhiệm Khoa Nội tiết Bệnh viện Bạch Mai và bác sĩ Lê Điều, Chủ nhiệm Khoa Ngoại Bệnh viện Hữu Nghị Việt – Xô có nhiệm vụ cùng với đoàn chuyên gia y tế Liên Xô thực hiện việc giữ gìn lâu dài thi hài Bác sau khi Bác mất. Và suốt hơn 30 năm qua, Tổ y tế đặc biệt đã làm tròn trách nhiệm “Bảo vệ Bác” đến ngày họ nghỉ hưu. Trong suốt thời kỳ chiến tranh, vì yếu tố bí mật, họ đã hy sinh tất cả, lặng lẽ với công việc thiêng liêng nhất của mình là được ở bên Bác.

Những cán bộ, chiến sỹ của Viện 69 đang nghiên cứu khoa học về hình thái bảo quản.
Những cán bộ, chiến sỹ của Viện 69 đang nghiên cứu khoa học về hình thái bảo quản.

Chính trị viên, Bí thư Đảng ủy Viện 69, Đại tá Nguyễn Cao Vũ kể lại: Ngày 2/9/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi vào cõi vĩnh hằng. Thể theo nguyện vọng của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, Bộ Chính trị Trung ương Đảng đã quyết định: “Với tấm lòng kính yêu vô hạn và đời đời nhớ ơn Hồ Chủ tịch, chúng ta phải thực hiện đến mức tốt nhất nhiệm vụ giữ gìn lâu dài thi hài Bác và xây dựng Lăng mộ của Người”.

Quyết định của Bộ Chính trị vừa phù hợp với truyền thống, phong tục tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, đồng thời cũng đáp ứng nguyện vọng của mọi người dân Việt Nam được tận mắt trông thấy Người, được thường xuyên thăm viếng Người, đặc biệt là tình cảm của đồng bào, chiến sĩ miền Nam đang ngày đêm đối mặt với quân thù, chưa một lần được gặp Bác.

Để giữ cho chân dung Bác được nguyên vẹn như Người vừa nhắm mắt trong một giấc ngủ thanh thản, vĩnh cửu, các chuyên gia và Tổ y tế sát cánh bên nhau, tập trung trí tuệ tiến hành từng thao tác kỹ thuật thận trọng, tỉ mỉ gìn giữ những nét đặc trưng của Người lúc sinh thời. Đặc biệt là các chi tiết nhỏ đòi hỏi phải làm hết sức tỉ mỉ và công phu. Mỗi mũi kim tiêm, mỗi đường đưa thuốc đều phải cân nhắc kỹ trước khi tiến hành nhằm đạt kết quả cao nhất, sao cho toát lên thần thái thường ngày của Bác.

Một trong những yếu tố thành công của việc giữ gìn lâu dài thi hài là phải tiến hành đúng thời điểm trái tim vừa ngừng đập, nếu không sẽ khó giữ được thần thái đặc trưng của nét mặt, Và suốt 46 năm qua, nhân dân trong nước và khách quốc tế về bên Người đều cảm nhận rõ nét nhất sự ung dung, giản dị của Bác như vừa chợp mắt sau một ngày làm việc.

Đại tá Nguyễn Cao Vũ chia sẻ rằng, để giữ gìn thi hài Bác trong suốt thời gian qua, đặc biệt ở thời điểm đất nước chiến tranh (liên tục trong 6 năm (1969-1975), Đoàn 69 (đơn vị tiền thân của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh) đã sát cánh vượt qua sự khắc nghiệt để bí mật tiến hành 6 lần di chuyển thi hài Bác đến địa điểm an toàn) là sự tập trung công sức, trí tuệ cao độ của cán bộ, nhân viên Đoàn 69 với các chuyên gia Liên Xô trong việc thực hiện quy trình làm thuốc nghiêm ngặt thường xuyên và làm thuốc lớn thi hài Bác. Với những người trong Tổ y tế đặc biệt thì việc giữ gìn lâu dài, bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài Bác đã trở thành cuộc sống của họ.

Chia sẻ với chúng tôi, Đại tá Nguyễn Cao Vũ tự hào cho biết, từ việc tham gia cùng các chuyên gia y tế Liên Xô giữ gìn thi hài Bác trong những ngày đầu tiên, dù bạn luôn giữ bí mật về công nghệ, pha chế hóa chất, nhưng đến nay tất cả các khâu như làm thuốc thường xuyên vào thứ hai và thứ sáu hằng tuần, pha chế thuốc, vận hành các thiết bị để giữ nhiệt độ, độ ẩm… đến các nghiên cứu giữ gìn lâu dài thi hài đã được các nhà khoa học, bác sĩ, cán bộ của Viện 69 chủ động thực hiện. Viện đã 12 lần pha chế thành công dung dịch đặc biệt, đảm bảo giữ gìn thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh ở trạng thái tốt nhất. Điều này đã khiến các chuyên gia y tế đầu ngành của nước bạn cũng phải khâm phục về sự nỗ lực học hỏi, đầu tư trí tuệ và nhanh chóng nắm bắt công nghệ tiên tiến của các bác sỹ Việt Nam.

Dưới tán cây xòe bóng mát, chúng tôi tìm đến Khoa Hình thái để gặp những bác sĩ trẻ, là những thế hệ nối tiếp lớp cha anh làm công tác nghiên cứu khoa học để giữ gìn thi hài Bác trong thời hiện tại. Nói như Đại tá Nguyễn Cao Vũ thì những bác sĩ, nhà khoa học của Viện 69 hiện nay đều được tuyển chọn từ Học viện Quân y và Trường ĐH Y Hà Nội về đào tạo.

Thiếu tá, TS Tưởng Phi Vương, Phó Chủ nhiệm Khoa Hình thái, nguyên là sinh viên của Học viện Quân y được cử sang Nga đào tạo y khoa và nghiên cứu sinh trong 10 năm cho biết, được làm nhiệm vụ đặc biệt bên Bác, anh cảm thấy mình thật may mắn. Ngoài niềm tự hào thì đó còn là trách nhiệm lớn lao của anh và những chiến sĩ trẻ. Một môi trường làm việc đặc biệt với những trang thiết bị hiện đại là những yếu tố quyết định để anh và đồng đội cống hiến hết khả năng của mình cho những nghiên cứu khoa học hình thái bảo quản. Anh và đồng đội đang áp dụng phương pháp hiện đại mới như kỹ thuật miễn dịch huỳnh quang bằng kính hiển vi laze quét đồng tiêu, nghiên cứu sâu ở tốc độ tế bào phân tử, hướng đến kỹ thuật mới để áp dụng vào việc giữ gìn lâu dài, bảo vệ tuyệt đối thi hài Bác.

46 năm Bác đi xa nhưng hình ảnh của Bác vẫn thật gần gũi, giản dị. Và ngày ngày, những người làm nhiệm vụ thiêng liêng giữ gìn thi hài Bác vẫn thầm lặng với công việc vinh quang của mình để đồng bào cả nước, bạn bè quốc tế mỗi khi vào Lăng viếng Bác được gặp Người như vừa chợp mắt sau một ngày làm việc.

Trần Hằng

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.