Tháng Năm ở Ba Đình

Tháng Năm, quảng trường Ba Đình trong xanh hơn, nắng vàng như rót mật, người nối người vào Lăng viếng Bác. 46 năm sau ngày Bác mất, niềm tiếc thương, lòng tôn kính Bác của con dân đất Việt và bạn bè quốc tế luôn hiển hiện.

46 năm cũng là ngần ấy thời gian các cán bộ ở Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Khu di tích Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch vượt qua bao khó khăn, thử thách, âm thầm làm công việc giữ gìn lâu dài, bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài Bác cũng như gìn giữ, bảo quản những kỷ vật thiêng liêng đã gắn bó với Người lúc sinh thời...

Bài 1: Những người làm nhiệm vụ thiêng liêng

“Ơ… sáng tháng 5 trời trong xanh quá, bốn phương tụ về Ba Đình. Hãy nhè nhẹ bàn chân, Bác chưa tròn giấc mơ…” – lời bài hát vang lên trong một sáng tháng Năm, khi chúng tôi đến Viện 69 của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ít ai biết rằng, đây là đơn vị suốt 46 năm qua âm thầm làm công việc thật thiêng liêng: giữ gìn lâu dài, bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài Bác. Câu chuyện của chúng tôi với những người nhận nhiệm vụ thiêng liêng ấy diễn ra thật xúc động…

47 năm trước, tháng 6/1968, Tổ y tế đặc biệt được thành lập gồm 3 đồng chí là Thiếu tá, bác sĩ Nguyễn Gia Quyền, Chủ nhiệm Khoa Giải phẫu bệnh lý Quân y viện 108; bác sĩ Lê Ngọc Mẫn, Chủ nhiệm Khoa Nội tiết Bệnh viện Bạch Mai và bác sĩ Lê Điều, Chủ nhiệm Khoa Ngoại Bệnh viện Hữu Nghị Việt – Xô có nhiệm vụ cùng với đoàn chuyên gia y tế Liên Xô thực hiện việc giữ gìn lâu dài thi hài Bác sau khi Bác mất. Và suốt hơn 30 năm qua, Tổ y tế đặc biệt đã làm tròn trách nhiệm “Bảo vệ Bác” đến ngày họ nghỉ hưu. Trong suốt thời kỳ chiến tranh, vì yếu tố bí mật, họ đã hy sinh tất cả, lặng lẽ với công việc thiêng liêng nhất của mình là được ở bên Bác.

Những cán bộ, chiến sỹ của Viện 69 đang nghiên cứu khoa học về hình thái bảo quản.
Những cán bộ, chiến sỹ của Viện 69 đang nghiên cứu khoa học về hình thái bảo quản.

Chính trị viên, Bí thư Đảng ủy Viện 69, Đại tá Nguyễn Cao Vũ kể lại: Ngày 2/9/1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi vào cõi vĩnh hằng. Thể theo nguyện vọng của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, Bộ Chính trị Trung ương Đảng đã quyết định: “Với tấm lòng kính yêu vô hạn và đời đời nhớ ơn Hồ Chủ tịch, chúng ta phải thực hiện đến mức tốt nhất nhiệm vụ giữ gìn lâu dài thi hài Bác và xây dựng Lăng mộ của Người”.

Quyết định của Bộ Chính trị vừa phù hợp với truyền thống, phong tục tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, đồng thời cũng đáp ứng nguyện vọng của mọi người dân Việt Nam được tận mắt trông thấy Người, được thường xuyên thăm viếng Người, đặc biệt là tình cảm của đồng bào, chiến sĩ miền Nam đang ngày đêm đối mặt với quân thù, chưa một lần được gặp Bác.

Để giữ cho chân dung Bác được nguyên vẹn như Người vừa nhắm mắt trong một giấc ngủ thanh thản, vĩnh cửu, các chuyên gia và Tổ y tế sát cánh bên nhau, tập trung trí tuệ tiến hành từng thao tác kỹ thuật thận trọng, tỉ mỉ gìn giữ những nét đặc trưng của Người lúc sinh thời. Đặc biệt là các chi tiết nhỏ đòi hỏi phải làm hết sức tỉ mỉ và công phu. Mỗi mũi kim tiêm, mỗi đường đưa thuốc đều phải cân nhắc kỹ trước khi tiến hành nhằm đạt kết quả cao nhất, sao cho toát lên thần thái thường ngày của Bác.

Một trong những yếu tố thành công của việc giữ gìn lâu dài thi hài là phải tiến hành đúng thời điểm trái tim vừa ngừng đập, nếu không sẽ khó giữ được thần thái đặc trưng của nét mặt, Và suốt 46 năm qua, nhân dân trong nước và khách quốc tế về bên Người đều cảm nhận rõ nét nhất sự ung dung, giản dị của Bác như vừa chợp mắt sau một ngày làm việc.

Đại tá Nguyễn Cao Vũ chia sẻ rằng, để giữ gìn thi hài Bác trong suốt thời gian qua, đặc biệt ở thời điểm đất nước chiến tranh (liên tục trong 6 năm (1969-1975), Đoàn 69 (đơn vị tiền thân của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh) đã sát cánh vượt qua sự khắc nghiệt để bí mật tiến hành 6 lần di chuyển thi hài Bác đến địa điểm an toàn) là sự tập trung công sức, trí tuệ cao độ của cán bộ, nhân viên Đoàn 69 với các chuyên gia Liên Xô trong việc thực hiện quy trình làm thuốc nghiêm ngặt thường xuyên và làm thuốc lớn thi hài Bác. Với những người trong Tổ y tế đặc biệt thì việc giữ gìn lâu dài, bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài Bác đã trở thành cuộc sống của họ.

Chia sẻ với chúng tôi, Đại tá Nguyễn Cao Vũ tự hào cho biết, từ việc tham gia cùng các chuyên gia y tế Liên Xô giữ gìn thi hài Bác trong những ngày đầu tiên, dù bạn luôn giữ bí mật về công nghệ, pha chế hóa chất, nhưng đến nay tất cả các khâu như làm thuốc thường xuyên vào thứ hai và thứ sáu hằng tuần, pha chế thuốc, vận hành các thiết bị để giữ nhiệt độ, độ ẩm… đến các nghiên cứu giữ gìn lâu dài thi hài đã được các nhà khoa học, bác sĩ, cán bộ của Viện 69 chủ động thực hiện. Viện đã 12 lần pha chế thành công dung dịch đặc biệt, đảm bảo giữ gìn thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh ở trạng thái tốt nhất. Điều này đã khiến các chuyên gia y tế đầu ngành của nước bạn cũng phải khâm phục về sự nỗ lực học hỏi, đầu tư trí tuệ và nhanh chóng nắm bắt công nghệ tiên tiến của các bác sỹ Việt Nam.

Dưới tán cây xòe bóng mát, chúng tôi tìm đến Khoa Hình thái để gặp những bác sĩ trẻ, là những thế hệ nối tiếp lớp cha anh làm công tác nghiên cứu khoa học để giữ gìn thi hài Bác trong thời hiện tại. Nói như Đại tá Nguyễn Cao Vũ thì những bác sĩ, nhà khoa học của Viện 69 hiện nay đều được tuyển chọn từ Học viện Quân y và Trường ĐH Y Hà Nội về đào tạo.

Thiếu tá, TS Tưởng Phi Vương, Phó Chủ nhiệm Khoa Hình thái, nguyên là sinh viên của Học viện Quân y được cử sang Nga đào tạo y khoa và nghiên cứu sinh trong 10 năm cho biết, được làm nhiệm vụ đặc biệt bên Bác, anh cảm thấy mình thật may mắn. Ngoài niềm tự hào thì đó còn là trách nhiệm lớn lao của anh và những chiến sĩ trẻ. Một môi trường làm việc đặc biệt với những trang thiết bị hiện đại là những yếu tố quyết định để anh và đồng đội cống hiến hết khả năng của mình cho những nghiên cứu khoa học hình thái bảo quản. Anh và đồng đội đang áp dụng phương pháp hiện đại mới như kỹ thuật miễn dịch huỳnh quang bằng kính hiển vi laze quét đồng tiêu, nghiên cứu sâu ở tốc độ tế bào phân tử, hướng đến kỹ thuật mới để áp dụng vào việc giữ gìn lâu dài, bảo vệ tuyệt đối thi hài Bác.

46 năm Bác đi xa nhưng hình ảnh của Bác vẫn thật gần gũi, giản dị. Và ngày ngày, những người làm nhiệm vụ thiêng liêng giữ gìn thi hài Bác vẫn thầm lặng với công việc vinh quang của mình để đồng bào cả nước, bạn bè quốc tế mỗi khi vào Lăng viếng Bác được gặp Người như vừa chợp mắt sau một ngày làm việc.

Trần Hằng

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...