Tháng 7 trên mảnh đất Quảng Trị anh hùng

Những ngày đầu tháng 7, trở về nơi “chảo” bom một thời, được tiếp xúc, trò chuyện với các cô, các bác – những cựu nữ thanh niên xung phong tỉnh Quảng Trị anh hùng, chúng tôi không khỏi xúc động...

LTS: Có một mảnh đất diện tích tuy không lớn, số dân không nhiều, nhưng nơi đây có tới 72 nghĩa trang với hàng vạn mộ phần các anh hùng, liệt sỹ luôn nghi ngút khói nhang. 

Và có một mảnh đất mà dịp tháng 7 hằng năm, muôn triệu con tim cả nước luôn hướng về. Mảnh đất thiêng với những thử thách nghiệt ngã và oai hùng ấy chính là Quảng Trị. Tháng 7, tháng của sự tri ân, đặt chân lên nơi đây sẽ thấu hiểu được những giá trị mà các anh hùng liệt sỹ một thời đã tạo nên.

Bài 1: Gặp lại các nữ thanh niên xung phong anh hùng

Trong cuộc kháng chiến vệ quốc năm xưa, mảnh đất thiêng Quảng Trị đã trở thành quê hương của biết bao anh hùng liệt sỹ. Những ngày đầu tháng 7, trở về nơi “chảo” bom một thời, được tiếp xúc, trò chuyện với các cô, các bác – những cựu nữ thanh niên xung phong tỉnh Quảng Trị anh hùng, chúng tôi không khỏi xúc động.

Kiên cường trong cuộc chiến

Với chúng tôi, những người hậu sinh, khi đặt chân lên mảnh đất anh hùng Quảng Trị cảm nhận rõ công lao vô bờ bến của các anh hùng liệt sỹ, thanh niên xung phong một thời. Trong đó, có các nữ thanh niên xung phong tỉnh Quảng Trị. Chiến tranh đã cướp đi hoài bão, tuổi thanh xuân của các cô, các chị. Chiến tranh kết thúc, có người được trở về quê hương, song cũng có những người mãi nằm với đất mẹ. 

Trụ sở Hội Thanh niên xung phong (TNXP) tỉnh Quảng Trị nằm nép mình bên con phố Hai Bà Trưng (Đông Hà). Cô Đỗ Thị Bích, cựu TNXP tỉnh Quảng Trị nhà ở phường 1, TP Đông Hà năm nay đã 61 tuổi, song dường cái tuổi chưa đuổi được sức trẻ của cô.

Đoàn công tác Báo CAND và Công ty TNHH Phát triển du lịch quốc tế Phượng Hoàng trao quà tới các trường hợp cựu nữ TNXP tỉnh Quảng Trị có hoàn cảnh khó khăn.
Đoàn công tác Báo CAND và Công ty TNHH Phát triển du lịch quốc tế Phượng Hoàng trao quà tới các trường hợp cựu nữ TNXP tỉnh Quảng Trị có hoàn cảnh khó khăn.

Với cô Bích, ký ức về những tháng ngày bom lửa, cùng quân và dân Quảng Trị xẻ dọc rừng Trường Sơn cứu nước vẫn còn vẹn nguyên. Sinh ra trong một gia đình có 6 chị em. Là chị cả, nên mọi toan lo trong gia đình đều đặt lên đôi vai cô. Năm 1973, bước sang tuổi 17 - lứa tuổi thật đẹp và rực sắc xuân đối với người phụ nữ, cô gái trẻ Đỗ Thị Bích bắt đầu giác ngộ lý tưởng. 

“Hôm ấy, thấy mọi người trong xóm hò nhau đi khám tuyển bộ đội tham gia đánh giặc, tớ đã giấu gia đình, lén cùng nhóm bạn trong xóm đi đăng ký. Mỗi lần nhớ lại ngày hôm đó, mình lại thấy lâng lâng niềm vui nhà báo ạ!”, cô Bích tâm sự.

Ngày đó, do chưa đủ 18 tuổi và cân nặng chưa được 36kg nên bộ phận khám, tuyển nghĩa vụ quân sự đã “đánh trượt” Bích. Với mong muốn ra chiến trường cho kỳ được, cô gái trẻ nằng nặc đòi các anh, các chú cho tham gia vào lực lượng TNXP. 

Trước sự nhiệt huyết của cô gái, mọi người đã đồng ý cho Bích tham gia Hội TNXP mặt trận Nam Lào. Nhiệm vụ của Bích trong những ngày tham gia mặt trận Nam Lào là cùng đồng đội hỗ trợ lực lượng công binh “xẻ núi, bạt rừng”, mở đường từ huyện Mường Phìn, tỉnh Savănnakhẹt (Lào) về dãy Trường Sơn, giúp bộ đội đánh giặc.

Bom đạn không chừa một ai, không chừa một không gian địa lý nào. Trong trận mở đường một ngày cuối tháng 9-1974, đơn vị cô bị quân địch tập kích. Trong trận chiến không cân sức ấy, nhiều đồng đội của cô nằm lại với đất mẹ. Và cô bị trọng thương ở hai chân (sau xác định tỷ lệ thương tật 31%). Khi vết thương lành, cô gái trẻ có đôi mắt sáng ấy lại tiếp tục lên tuyến đầu với nhiệm vụ mở đường, tải đạn, chi viện lương thực cho bộ đội Trường Sơn đánh địch. 

Năm 1975, khi đất nước thống nhất, trở về quê nhà, người con gái trẻ xung phong chi viện cho chiến trường năm nào lại bắt tay vào công tác phong trào đoàn thể, xây dựng đời sống văn hóa – tinh thần ở địa phương. Chiến tranh đã khiến người con gái đầu của cô bị thần kinh phân liệt. Khó khăn, vất vả một lần nữa đè nặng lên đôi vai cô. Nhưng không vì thế mà cô chùn bước.

Vững vàng vượt khó khăn

Quảng Trị vào những năm 70 thế kỷ trước, quân địch không ngừng ném bom, bắn phá. Bởi thế, nhiệm vụ chi viện, làm hậu phương vững chắc cho tiền tuyến đánh giặc của các TNXP, trong đó có nữ TNXP tỉnh Quảng Trị luôn cấp bách. 

Với tinh thần “tim có thể ngừng đập, nhưng không để tiền tuyến bị cắt đứt liên lạc, sự chi viện”, các nữ TNXP luôn vượt khó, cùng quân và dân ta làm nên chiến thắng vĩ đại năm 1975. 

Cô Nguyễn Thị Hồng Minh, Phó Chủ tịch Chi hội cựu TNXP huyện Gio Linh (Quảng Trị) - cựu nữ TNXP mặt trận Tây Trường Sơn tuy bị nhiễm chất độc da cam trong những lần “nếm mật, nằm gai” ở mặt trận Tây Trường Sơn 1971-1975, thế nhưng, với tinh thần “lá rách ít đùm lá rách nhiều”, khi trở về quê hương, cô luôn đau đáu làm sao để giúp đỡ các cựu TNXP có hoàn cảnh khó khăn, xóa đói, giảm nghèo. 

Chẳng thế mà, thời gian qua, nhiều tổ chức, nhà hảo tâm thông qua cô, qua Chi hội cựu TNXP huyện Gio Linh để đến với những mảnh đời đáng thương. Chi hội của cô cũng đã trực tiếp đỡ đầu hộ gia đình bà Lê Thị Liễu, 77 tuổi, ở xã Gio Châu (Gio Linh) là dân quân du kích, cựu TNXP mặt trận Trường Sơn bị nhiễm chất độc da cam, neo đơn.

Cô Minh vốn sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Cô là người con thứ 4 trong một gia đình có 5 anh chị em ở huyện Gio Linh. Người anh thứ 2 của cô trong một trận đánh ở Phan Thiết (Bình Thuận) vào năm 1967 đã anh dũng hy sinh. 

Nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc cũng như phát huy truyền thống cách mạng của gia đình, năm 1971, cô gái trẻ Nguyễn Thị Hồng Minh tuy mới 19 tuổi đã chủ động viết đơn xung phong lên đường cùng bộ đội đánh giặc. 

“Tới đây, nhân dịp kỷ niệm Ngày Thương binh – Liệt sỹ, Chi hội sẽ tổ chức dâng hương, thăm hỏi, tặng quà các gia đình thương binh, liệt sỹ, cựu TNXP có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn, với mong muốn sẻ chia khó khăn với các gia đình”, cô Minh tiếp lời.

Trò chuyện với chúng tôi, bà Lê Thị Hồng Loan, Chủ tịch Hội cựu TNXP tỉnh Quảng Trị cho hay, hiện toàn tỉnh có 2.613 nữ cựu TNXP/4.626 hội viên, trong đó có hàng trăm trường hợp cựu nữ TNXP quả cảm một thời hiện neo đơn, sống cuộc sống khó khăn.

Trước những khó khăn trên, thời gian qua, với sự quan tâm, hỗ trợ của các ngành, các cấp, đặc biệt là các đơn vị, tổ chức, nhà hảo tâm, nhiều phần quà đã được chuyển tận tay tới các gia đình cựu TNXP. 

Chỉ tính riêng năm 2016, số tiền và hiện vật ủng hộ các gia đình cựu TNXP là hơn 1,3 tỷ đồng. Những phần quà “nghĩa tình đồng đội” trên đã góp phần tiếp thêm nghị lực tinh thần cho các cựu TNXP, nhất là các cựu nữ TNXP có hoản cảnh khó khăn, nhân rộng phong trào vươn khó, giúp nhau làm kinh tế giỏi, bền vững, góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế - văn hóa – xã hội ở địa phương.

Trong chuyến đi thiện nguyện nhân kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh – Liệt sỹ tại tỉnh Quảng Trị đầu tháng 7 vừa qua, đoàn công tác của Báo CAND và Công ty TNHH Phát triển du lịch quốc tế Phượng Hoàng cũng đã trao 11 phần quà, mỗi phần trị giá 1 triệu đồng tới các gia đình cựu TNXP có hoàn cảnh khó khăn với mong muốn động viên, chia sẻ kịp thời tới gia đình các cựu TNXP.

Trần Huy

Các tin khác

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Những lá thư gói trọn tình yêu, nỗi nhớ và khát khao mong chờ ngày đoàn tụ gia đình, gặp lại con thơ và người chồng yêu thương của Anh hùng LLVTND Lê Thị Riêng vẫn được người con trai của bà lưu giữ, bảo quản trang trọng trong trái tim và ký ức…

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Ở nhiều vùng quê của Quảng Trị, những người đến lấy mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ không chỉ mang theo các thiết bị chuyên dụng, hồ sơ nghiệp vụ hay biểu mẫu thu nhận thông tin. Họ còn mang theo một lời hứa. Đó là sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể để thêm một người lính nữa được gọi đúng tên.

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Tháng Bảy trên miền đất thiêng Quảng Trị, nhiều cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Có gia đình vừa đón được người thân trở về nhờ giám định ADN. Có những người vẫn băng rừng lần theo từng dấu tích chiến trường. Và cũng có những cuộc tìm kiếm đã khép lại từ một di vật tưởng chừng vô tri nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ.

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Khám phá công việc của cán bộ quản giáo và chiến sĩ thi hành án tại Gia Lai, những chiến công thầm lặng bảo vệ an ninh, cảm hóa người lầm lỗi.

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Tháng Bảy, khi hàng vạn người từ khắp mọi miền đất nước về Quảng Trị dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ, trên mảnh đất từng là chiến trường ác liệt này vẫn có những cuộc tìm kiếm lặng lẽ diễn ra. Có gia đình sau hơn nửa thế kỷ mới xác định được nơi người thân yên nghỉ nhờ giám định ADN. Có những người vẫn mang theo tấm sơ đồ cũ băng rừng, vượt suối để tìm cha. Mỗi cuộc tìm kiếm là một hành trình đi qua thời gian, nối quá khứ với hiện tại bằng khát vọng đưa những người lính trở về với gia đình và quê hương.

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Những ngày tháng Bảy, hàng vạn du khách từ khắp nơi trên mọi miền đất nước đã tìm về "địa chỉ đỏ" Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) để tri ân, tưởng nhớ 10 liệt nữ TNXP và các anh hùng, liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 58 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026) và 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026).

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Dưới cái nắng oi ả của những ngày trung tuần tháng 7, tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), không khí làm việc của Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh diễn ra khẩn trương nhưng cẩn trọng và khoa học. Bên những hố đất sâu, có bóng dáng một người đàn ông năm nay đã 82 tuổi với cặp kính dày, đôi tay tỉ mỉ gạt từng lớp bùn đất, phân loại từng mẩu xương, từng di vật nhỏ…

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - thuế, nơi yêu cầu cao về tính minh bạch, chính xác và kịp thời. Ngành thuế Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình quản lý nhằm xây dựng hệ thống thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chiến tranh "mượn" ông đi nhưng chưa trả lại cho bà. Một lời hứa, đợi chờ kéo dài tận 6 thập kỷ còn mãi trong tim. Thương một người hẹn mãi mãi không về, quý một người giữ mãi đợi chờ. Đó là chuyện tình bất tử của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và cô giao liên Nguyễn Thị Lệ.

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Tháng Bảy - tháng Tri ân, tại nhiều nghĩa trang liệt sĩ và những địa bàn từng là chiến trường ác liệt năm xưa ở miền Trung, cuộc hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng khẩn trương triển khai. Từ những phần mộ chưa biết tên đến các khu vực nghi còn hài cốt liệt sĩ trong rừng sâu, núi cao hay dưới lòng đất của các chiến trường cũ, tất cả đều đang được rà soát bằng nhiều giải pháp đồng bộ, với mục tiêu trả lại tên tuổi cho những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Triệu con tim của cả nước đang hướng về “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Những ngày này, việc thực hiện chiến dịch đang diễn ra rất khẩn trương tại tất cả các địa phương. Và lực lượng Công an đang bám sát nhiệm vụ mà Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ giao cho.

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Từ cô gái 15 tuổi làm giao liên giữa vùng địch kiểm soát đến nữ Đội trưởng Đội trinh sát An ninh vũ trang huyện Duy Xuyên (Quảng Nam cũ) lập nhiều chiến công vang dội trên chiến trường Quảng Đà, Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Xoa đã dành trọn tuổi thanh xuân cho cách mạng. Hơn 50 năm sau ngày đất nước thống nhất, người nữ chiến sĩ năm xưa vẫn lặng lẽ tiếp tục hành trình cống hiến... 

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Khi hàng vạn người dân và du khách ngước nhìn bầu trời sông Hàn (Đà Nẵng) chờ đón những màn pháo hoa rực rỡ của Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), ở một "mặt trận" khác, những cán bộ, chiến sĩ Công an TP Đà Nẵng vẫn lặng lẽ canh giữ vùng trời lễ hội. 

Khi AI bước vào tòa soạn…

Khi AI bước vào tòa soạn…

Chiều muộn, tại một toà soạn ở Hà Nội, những phóng viên vẫn lạch cạch gõ chữ. Những bài báo dần lên khuôn hình. Thế nhưng, thay vì căng mắt dò lỗi bài viết, giờ đây phóng viên có thể nhấn một câu lệnh, chỉ trong tích tắc các lỗi chính tả sẽ được AI báo về. Điều đáng nói, “dò lỗi” chỉ là một công việc rất nhỏ trong muôn vàn công đoạn khác mà giờ đây AI có thể hỗ trợ các toà soạn báo.

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển tới mức có thể viết các bài báo, tóm tắt sự kiện và đưa ra những phản hồi mang tính thời sự chỉ trong vài giây, “AI đang thay đổi báo chí đến mức nào” là một câu hỏi không thể né tránh.

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

Ký ức chiến tranh, niềm trăn trở và ám ảnh về năm tháng tù đày đã thôi thúc người cựu tù Côn Đảo cầm bút viết nên cuốn sách “Những năm tháng khốc liệt”. Với chất liệu sống thô ráp, chân thực, cùng khoảng thời gian chịu đựng mọi đòn roi tra tấn và khổ đau tận cùng của kiếp người đã tạo nguồn cảm xúc giúp tác giả Hoàng Phương kể lại câu chuyện của đời mình cùng những người bạn tù “nơi địa ngục trần gian” Côn Đảo.

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Trên dải cát trắng khô cằn ven biển, thôn Phú Hội, xã Nam Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị đang chứng kiến sự chuyển đổi rõ nét khi nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản mới như ốc hương, cá kình, cá lăng đuôi đỏ… từng bước mở rộng. Những đối tượng nuôi đa dạng, ứng dụng kỹ thuật mới không chỉ mở ra hướng khai thác hiệu quả hơn vùng đất cát, mà còn tạo thêm nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho nhiều hộ dân.

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.