Tháng 7 trên mảnh đất Quảng Trị anh hùng

Những ngày đầu tháng 7, trở về nơi “chảo” bom một thời, được tiếp xúc, trò chuyện với các cô, các bác – những cựu nữ thanh niên xung phong tỉnh Quảng Trị anh hùng, chúng tôi không khỏi xúc động...

LTS: Có một mảnh đất diện tích tuy không lớn, số dân không nhiều, nhưng nơi đây có tới 72 nghĩa trang với hàng vạn mộ phần các anh hùng, liệt sỹ luôn nghi ngút khói nhang. 

Và có một mảnh đất mà dịp tháng 7 hằng năm, muôn triệu con tim cả nước luôn hướng về. Mảnh đất thiêng với những thử thách nghiệt ngã và oai hùng ấy chính là Quảng Trị. Tháng 7, tháng của sự tri ân, đặt chân lên nơi đây sẽ thấu hiểu được những giá trị mà các anh hùng liệt sỹ một thời đã tạo nên.

Bài 1: Gặp lại các nữ thanh niên xung phong anh hùng

Trong cuộc kháng chiến vệ quốc năm xưa, mảnh đất thiêng Quảng Trị đã trở thành quê hương của biết bao anh hùng liệt sỹ. Những ngày đầu tháng 7, trở về nơi “chảo” bom một thời, được tiếp xúc, trò chuyện với các cô, các bác – những cựu nữ thanh niên xung phong tỉnh Quảng Trị anh hùng, chúng tôi không khỏi xúc động.

Kiên cường trong cuộc chiến

Với chúng tôi, những người hậu sinh, khi đặt chân lên mảnh đất anh hùng Quảng Trị cảm nhận rõ công lao vô bờ bến của các anh hùng liệt sỹ, thanh niên xung phong một thời. Trong đó, có các nữ thanh niên xung phong tỉnh Quảng Trị. Chiến tranh đã cướp đi hoài bão, tuổi thanh xuân của các cô, các chị. Chiến tranh kết thúc, có người được trở về quê hương, song cũng có những người mãi nằm với đất mẹ. 

Trụ sở Hội Thanh niên xung phong (TNXP) tỉnh Quảng Trị nằm nép mình bên con phố Hai Bà Trưng (Đông Hà). Cô Đỗ Thị Bích, cựu TNXP tỉnh Quảng Trị nhà ở phường 1, TP Đông Hà năm nay đã 61 tuổi, song dường cái tuổi chưa đuổi được sức trẻ của cô.

Đoàn công tác Báo CAND và Công ty TNHH Phát triển du lịch quốc tế Phượng Hoàng trao quà tới các trường hợp cựu nữ TNXP tỉnh Quảng Trị có hoàn cảnh khó khăn.
Đoàn công tác Báo CAND và Công ty TNHH Phát triển du lịch quốc tế Phượng Hoàng trao quà tới các trường hợp cựu nữ TNXP tỉnh Quảng Trị có hoàn cảnh khó khăn.

Với cô Bích, ký ức về những tháng ngày bom lửa, cùng quân và dân Quảng Trị xẻ dọc rừng Trường Sơn cứu nước vẫn còn vẹn nguyên. Sinh ra trong một gia đình có 6 chị em. Là chị cả, nên mọi toan lo trong gia đình đều đặt lên đôi vai cô. Năm 1973, bước sang tuổi 17 - lứa tuổi thật đẹp và rực sắc xuân đối với người phụ nữ, cô gái trẻ Đỗ Thị Bích bắt đầu giác ngộ lý tưởng. 

“Hôm ấy, thấy mọi người trong xóm hò nhau đi khám tuyển bộ đội tham gia đánh giặc, tớ đã giấu gia đình, lén cùng nhóm bạn trong xóm đi đăng ký. Mỗi lần nhớ lại ngày hôm đó, mình lại thấy lâng lâng niềm vui nhà báo ạ!”, cô Bích tâm sự.

Ngày đó, do chưa đủ 18 tuổi và cân nặng chưa được 36kg nên bộ phận khám, tuyển nghĩa vụ quân sự đã “đánh trượt” Bích. Với mong muốn ra chiến trường cho kỳ được, cô gái trẻ nằng nặc đòi các anh, các chú cho tham gia vào lực lượng TNXP. 

Trước sự nhiệt huyết của cô gái, mọi người đã đồng ý cho Bích tham gia Hội TNXP mặt trận Nam Lào. Nhiệm vụ của Bích trong những ngày tham gia mặt trận Nam Lào là cùng đồng đội hỗ trợ lực lượng công binh “xẻ núi, bạt rừng”, mở đường từ huyện Mường Phìn, tỉnh Savănnakhẹt (Lào) về dãy Trường Sơn, giúp bộ đội đánh giặc.

Bom đạn không chừa một ai, không chừa một không gian địa lý nào. Trong trận mở đường một ngày cuối tháng 9-1974, đơn vị cô bị quân địch tập kích. Trong trận chiến không cân sức ấy, nhiều đồng đội của cô nằm lại với đất mẹ. Và cô bị trọng thương ở hai chân (sau xác định tỷ lệ thương tật 31%). Khi vết thương lành, cô gái trẻ có đôi mắt sáng ấy lại tiếp tục lên tuyến đầu với nhiệm vụ mở đường, tải đạn, chi viện lương thực cho bộ đội Trường Sơn đánh địch. 

Năm 1975, khi đất nước thống nhất, trở về quê nhà, người con gái trẻ xung phong chi viện cho chiến trường năm nào lại bắt tay vào công tác phong trào đoàn thể, xây dựng đời sống văn hóa – tinh thần ở địa phương. Chiến tranh đã khiến người con gái đầu của cô bị thần kinh phân liệt. Khó khăn, vất vả một lần nữa đè nặng lên đôi vai cô. Nhưng không vì thế mà cô chùn bước.

Vững vàng vượt khó khăn

Quảng Trị vào những năm 70 thế kỷ trước, quân địch không ngừng ném bom, bắn phá. Bởi thế, nhiệm vụ chi viện, làm hậu phương vững chắc cho tiền tuyến đánh giặc của các TNXP, trong đó có nữ TNXP tỉnh Quảng Trị luôn cấp bách. 

Với tinh thần “tim có thể ngừng đập, nhưng không để tiền tuyến bị cắt đứt liên lạc, sự chi viện”, các nữ TNXP luôn vượt khó, cùng quân và dân ta làm nên chiến thắng vĩ đại năm 1975. 

Cô Nguyễn Thị Hồng Minh, Phó Chủ tịch Chi hội cựu TNXP huyện Gio Linh (Quảng Trị) - cựu nữ TNXP mặt trận Tây Trường Sơn tuy bị nhiễm chất độc da cam trong những lần “nếm mật, nằm gai” ở mặt trận Tây Trường Sơn 1971-1975, thế nhưng, với tinh thần “lá rách ít đùm lá rách nhiều”, khi trở về quê hương, cô luôn đau đáu làm sao để giúp đỡ các cựu TNXP có hoàn cảnh khó khăn, xóa đói, giảm nghèo. 

Chẳng thế mà, thời gian qua, nhiều tổ chức, nhà hảo tâm thông qua cô, qua Chi hội cựu TNXP huyện Gio Linh để đến với những mảnh đời đáng thương. Chi hội của cô cũng đã trực tiếp đỡ đầu hộ gia đình bà Lê Thị Liễu, 77 tuổi, ở xã Gio Châu (Gio Linh) là dân quân du kích, cựu TNXP mặt trận Trường Sơn bị nhiễm chất độc da cam, neo đơn.

Cô Minh vốn sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Cô là người con thứ 4 trong một gia đình có 5 anh chị em ở huyện Gio Linh. Người anh thứ 2 của cô trong một trận đánh ở Phan Thiết (Bình Thuận) vào năm 1967 đã anh dũng hy sinh. 

Nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc cũng như phát huy truyền thống cách mạng của gia đình, năm 1971, cô gái trẻ Nguyễn Thị Hồng Minh tuy mới 19 tuổi đã chủ động viết đơn xung phong lên đường cùng bộ đội đánh giặc. 

“Tới đây, nhân dịp kỷ niệm Ngày Thương binh – Liệt sỹ, Chi hội sẽ tổ chức dâng hương, thăm hỏi, tặng quà các gia đình thương binh, liệt sỹ, cựu TNXP có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn, với mong muốn sẻ chia khó khăn với các gia đình”, cô Minh tiếp lời.

Trò chuyện với chúng tôi, bà Lê Thị Hồng Loan, Chủ tịch Hội cựu TNXP tỉnh Quảng Trị cho hay, hiện toàn tỉnh có 2.613 nữ cựu TNXP/4.626 hội viên, trong đó có hàng trăm trường hợp cựu nữ TNXP quả cảm một thời hiện neo đơn, sống cuộc sống khó khăn.

Trước những khó khăn trên, thời gian qua, với sự quan tâm, hỗ trợ của các ngành, các cấp, đặc biệt là các đơn vị, tổ chức, nhà hảo tâm, nhiều phần quà đã được chuyển tận tay tới các gia đình cựu TNXP. 

Chỉ tính riêng năm 2016, số tiền và hiện vật ủng hộ các gia đình cựu TNXP là hơn 1,3 tỷ đồng. Những phần quà “nghĩa tình đồng đội” trên đã góp phần tiếp thêm nghị lực tinh thần cho các cựu TNXP, nhất là các cựu nữ TNXP có hoản cảnh khó khăn, nhân rộng phong trào vươn khó, giúp nhau làm kinh tế giỏi, bền vững, góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế - văn hóa – xã hội ở địa phương.

Trong chuyến đi thiện nguyện nhân kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh – Liệt sỹ tại tỉnh Quảng Trị đầu tháng 7 vừa qua, đoàn công tác của Báo CAND và Công ty TNHH Phát triển du lịch quốc tế Phượng Hoàng cũng đã trao 11 phần quà, mỗi phần trị giá 1 triệu đồng tới các gia đình cựu TNXP có hoàn cảnh khó khăn với mong muốn động viên, chia sẻ kịp thời tới gia đình các cựu TNXP.

Trần Huy

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.