Tháng 7 trên mảnh đất Quảng Trị anh hùng

Những ngày đầu tháng 7, trở về nơi “chảo” bom một thời, được tiếp xúc, trò chuyện với các cô, các bác – những cựu nữ thanh niên xung phong tỉnh Quảng Trị anh hùng, chúng tôi không khỏi xúc động...

LTS: Có một mảnh đất diện tích tuy không lớn, số dân không nhiều, nhưng nơi đây có tới 72 nghĩa trang với hàng vạn mộ phần các anh hùng, liệt sỹ luôn nghi ngút khói nhang. 

Và có một mảnh đất mà dịp tháng 7 hằng năm, muôn triệu con tim cả nước luôn hướng về. Mảnh đất thiêng với những thử thách nghiệt ngã và oai hùng ấy chính là Quảng Trị. Tháng 7, tháng của sự tri ân, đặt chân lên nơi đây sẽ thấu hiểu được những giá trị mà các anh hùng liệt sỹ một thời đã tạo nên.

Bài 1: Gặp lại các nữ thanh niên xung phong anh hùng

Trong cuộc kháng chiến vệ quốc năm xưa, mảnh đất thiêng Quảng Trị đã trở thành quê hương của biết bao anh hùng liệt sỹ. Những ngày đầu tháng 7, trở về nơi “chảo” bom một thời, được tiếp xúc, trò chuyện với các cô, các bác – những cựu nữ thanh niên xung phong tỉnh Quảng Trị anh hùng, chúng tôi không khỏi xúc động.

Kiên cường trong cuộc chiến

Với chúng tôi, những người hậu sinh, khi đặt chân lên mảnh đất anh hùng Quảng Trị cảm nhận rõ công lao vô bờ bến của các anh hùng liệt sỹ, thanh niên xung phong một thời. Trong đó, có các nữ thanh niên xung phong tỉnh Quảng Trị. Chiến tranh đã cướp đi hoài bão, tuổi thanh xuân của các cô, các chị. Chiến tranh kết thúc, có người được trở về quê hương, song cũng có những người mãi nằm với đất mẹ. 

Trụ sở Hội Thanh niên xung phong (TNXP) tỉnh Quảng Trị nằm nép mình bên con phố Hai Bà Trưng (Đông Hà). Cô Đỗ Thị Bích, cựu TNXP tỉnh Quảng Trị nhà ở phường 1, TP Đông Hà năm nay đã 61 tuổi, song dường cái tuổi chưa đuổi được sức trẻ của cô.

Đoàn công tác Báo CAND và Công ty TNHH Phát triển du lịch quốc tế Phượng Hoàng trao quà tới các trường hợp cựu nữ TNXP tỉnh Quảng Trị có hoàn cảnh khó khăn.
Đoàn công tác Báo CAND và Công ty TNHH Phát triển du lịch quốc tế Phượng Hoàng trao quà tới các trường hợp cựu nữ TNXP tỉnh Quảng Trị có hoàn cảnh khó khăn.

Với cô Bích, ký ức về những tháng ngày bom lửa, cùng quân và dân Quảng Trị xẻ dọc rừng Trường Sơn cứu nước vẫn còn vẹn nguyên. Sinh ra trong một gia đình có 6 chị em. Là chị cả, nên mọi toan lo trong gia đình đều đặt lên đôi vai cô. Năm 1973, bước sang tuổi 17 - lứa tuổi thật đẹp và rực sắc xuân đối với người phụ nữ, cô gái trẻ Đỗ Thị Bích bắt đầu giác ngộ lý tưởng. 

“Hôm ấy, thấy mọi người trong xóm hò nhau đi khám tuyển bộ đội tham gia đánh giặc, tớ đã giấu gia đình, lén cùng nhóm bạn trong xóm đi đăng ký. Mỗi lần nhớ lại ngày hôm đó, mình lại thấy lâng lâng niềm vui nhà báo ạ!”, cô Bích tâm sự.

Ngày đó, do chưa đủ 18 tuổi và cân nặng chưa được 36kg nên bộ phận khám, tuyển nghĩa vụ quân sự đã “đánh trượt” Bích. Với mong muốn ra chiến trường cho kỳ được, cô gái trẻ nằng nặc đòi các anh, các chú cho tham gia vào lực lượng TNXP. 

Trước sự nhiệt huyết của cô gái, mọi người đã đồng ý cho Bích tham gia Hội TNXP mặt trận Nam Lào. Nhiệm vụ của Bích trong những ngày tham gia mặt trận Nam Lào là cùng đồng đội hỗ trợ lực lượng công binh “xẻ núi, bạt rừng”, mở đường từ huyện Mường Phìn, tỉnh Savănnakhẹt (Lào) về dãy Trường Sơn, giúp bộ đội đánh giặc.

Bom đạn không chừa một ai, không chừa một không gian địa lý nào. Trong trận mở đường một ngày cuối tháng 9-1974, đơn vị cô bị quân địch tập kích. Trong trận chiến không cân sức ấy, nhiều đồng đội của cô nằm lại với đất mẹ. Và cô bị trọng thương ở hai chân (sau xác định tỷ lệ thương tật 31%). Khi vết thương lành, cô gái trẻ có đôi mắt sáng ấy lại tiếp tục lên tuyến đầu với nhiệm vụ mở đường, tải đạn, chi viện lương thực cho bộ đội Trường Sơn đánh địch. 

Năm 1975, khi đất nước thống nhất, trở về quê nhà, người con gái trẻ xung phong chi viện cho chiến trường năm nào lại bắt tay vào công tác phong trào đoàn thể, xây dựng đời sống văn hóa – tinh thần ở địa phương. Chiến tranh đã khiến người con gái đầu của cô bị thần kinh phân liệt. Khó khăn, vất vả một lần nữa đè nặng lên đôi vai cô. Nhưng không vì thế mà cô chùn bước.

Vững vàng vượt khó khăn

Quảng Trị vào những năm 70 thế kỷ trước, quân địch không ngừng ném bom, bắn phá. Bởi thế, nhiệm vụ chi viện, làm hậu phương vững chắc cho tiền tuyến đánh giặc của các TNXP, trong đó có nữ TNXP tỉnh Quảng Trị luôn cấp bách. 

Với tinh thần “tim có thể ngừng đập, nhưng không để tiền tuyến bị cắt đứt liên lạc, sự chi viện”, các nữ TNXP luôn vượt khó, cùng quân và dân ta làm nên chiến thắng vĩ đại năm 1975. 

Cô Nguyễn Thị Hồng Minh, Phó Chủ tịch Chi hội cựu TNXP huyện Gio Linh (Quảng Trị) - cựu nữ TNXP mặt trận Tây Trường Sơn tuy bị nhiễm chất độc da cam trong những lần “nếm mật, nằm gai” ở mặt trận Tây Trường Sơn 1971-1975, thế nhưng, với tinh thần “lá rách ít đùm lá rách nhiều”, khi trở về quê hương, cô luôn đau đáu làm sao để giúp đỡ các cựu TNXP có hoàn cảnh khó khăn, xóa đói, giảm nghèo. 

Chẳng thế mà, thời gian qua, nhiều tổ chức, nhà hảo tâm thông qua cô, qua Chi hội cựu TNXP huyện Gio Linh để đến với những mảnh đời đáng thương. Chi hội của cô cũng đã trực tiếp đỡ đầu hộ gia đình bà Lê Thị Liễu, 77 tuổi, ở xã Gio Châu (Gio Linh) là dân quân du kích, cựu TNXP mặt trận Trường Sơn bị nhiễm chất độc da cam, neo đơn.

Cô Minh vốn sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Cô là người con thứ 4 trong một gia đình có 5 anh chị em ở huyện Gio Linh. Người anh thứ 2 của cô trong một trận đánh ở Phan Thiết (Bình Thuận) vào năm 1967 đã anh dũng hy sinh. 

Nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc cũng như phát huy truyền thống cách mạng của gia đình, năm 1971, cô gái trẻ Nguyễn Thị Hồng Minh tuy mới 19 tuổi đã chủ động viết đơn xung phong lên đường cùng bộ đội đánh giặc. 

“Tới đây, nhân dịp kỷ niệm Ngày Thương binh – Liệt sỹ, Chi hội sẽ tổ chức dâng hương, thăm hỏi, tặng quà các gia đình thương binh, liệt sỹ, cựu TNXP có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn, với mong muốn sẻ chia khó khăn với các gia đình”, cô Minh tiếp lời.

Trò chuyện với chúng tôi, bà Lê Thị Hồng Loan, Chủ tịch Hội cựu TNXP tỉnh Quảng Trị cho hay, hiện toàn tỉnh có 2.613 nữ cựu TNXP/4.626 hội viên, trong đó có hàng trăm trường hợp cựu nữ TNXP quả cảm một thời hiện neo đơn, sống cuộc sống khó khăn.

Trước những khó khăn trên, thời gian qua, với sự quan tâm, hỗ trợ của các ngành, các cấp, đặc biệt là các đơn vị, tổ chức, nhà hảo tâm, nhiều phần quà đã được chuyển tận tay tới các gia đình cựu TNXP. 

Chỉ tính riêng năm 2016, số tiền và hiện vật ủng hộ các gia đình cựu TNXP là hơn 1,3 tỷ đồng. Những phần quà “nghĩa tình đồng đội” trên đã góp phần tiếp thêm nghị lực tinh thần cho các cựu TNXP, nhất là các cựu nữ TNXP có hoản cảnh khó khăn, nhân rộng phong trào vươn khó, giúp nhau làm kinh tế giỏi, bền vững, góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế - văn hóa – xã hội ở địa phương.

Trong chuyến đi thiện nguyện nhân kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh – Liệt sỹ tại tỉnh Quảng Trị đầu tháng 7 vừa qua, đoàn công tác của Báo CAND và Công ty TNHH Phát triển du lịch quốc tế Phượng Hoàng cũng đã trao 11 phần quà, mỗi phần trị giá 1 triệu đồng tới các gia đình cựu TNXP có hoàn cảnh khó khăn với mong muốn động viên, chia sẻ kịp thời tới gia đình các cựu TNXP.

Trần Huy

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...