Kỷ niệm 49 năm ngày Chiến thắng Ngã ba Đồng Lộc (24-7-1968 - 24-7-2017):

Tháng 7 ở cõi thiêng Đồng Lộc

Những ngày tháng 7 này, đến với Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh), cảm nhận xuyên suốt là sự lan tỏa một mùa tri ân, về nguồn. Hàng vạn du khách thập phương, đủ mọi thành phần, lứa tuổi đến từ khắp nơi trong cả nước, đều thành tâm hướng về nơi 10 liệt nữ thanh niên xung phong (TNXP) đã ngã xuống để làm nên một địa danh lịch sử huyền thoại.

Những ngày tháng 7, chúng tôi đến với Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc, khi có hàng nghìn du khách đang tấp nập đang hành hương về nguồn, kính cẩn dâng lên anh linh 10 nữ TNXP và các liệt sĩ TNXP những nén tâm nhang thành kính. Ngã ba Đồng Lộc, nơi mà cách đây 49 năm về trước, vào ngày 24-7-1968, 10 nữ TNXP Tiểu đội Võ Thị Tần thuộc C552, Tổng đội TNXP 55 trong lúc đang tránh trú bom dưới hầm, đã bị trận bom thứ 15 trong ngày trút xuống, vùi lấp cả 10 chị.

Các chị đã nằm vĩnh viễn ngủ yên dưới lòng đất mẹ. Suốt 49 năm qua, các chị được những anh chị em của Ban quản lý Di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc (trực thuộc Tỉnh đoàn Hà Tĩnh) trực tiếp chăm sóc từng ngày. Đảng, Nhà nước, các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương, các doanh nghiệp, nhà hảo tâm, kiều bào và nhân dân cả nước tôn vinh bằng những công trình mọc lên tại Khu di tích tri ân này. 

Các cựu chiến binh thắp hương tại khu mộ của 10 nữ thanh niên xung phong.
Các cựu chiến binh thắp hương tại khu mộ của 10 nữ thanh niên xung phong.

Ngày 9-12-2013, Thủ tướng Chính phủ cũng đã có Quyết định số 2383/QĐ-TTg xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt cho tuyến đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh, trong đó có địa danh Ngã ba Đồng Lộc. Từ một “túi bom” trên quốc lộ 15A trong chiến tranh, ngày nay Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành Khu tưởng niệm TNXP toàn quốc.

Tại Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc, chúng tôi đã chứng kiến rất nhiều người, thuộc những thế hệ khác nhau, đến với Khu di tích đặc biệt này bằng tấm lòng thành kính phân ưu. 

Ông Nguyễn Văn Mùi (76 tuổi), cựu TNXP Đoàn 559 đóng quân tại Thừa Thiên - Huế, hiện sống tại Khu 2, phường Đại Phúc (TP Bắc Ninh) lần đầu tiên đến được với Ngã ba Đồng Lộc. Ông nhất quyết tìm gặp cho được Trưởng ban Trần Đình Ước chỉ để trao tận tay cho anh này 2 bài thơ ông viết dành tặng những người đồng đội đã hi sinh. 

“Chúng tôi được sống và trở về cho đến hôm nay là sự may mắn lớn nhất của đời người. Bao nhiêu năm qua, tôi chỉ viết được 2 bài thơ này, ấp ủ giấc mơ được vào Ngã ba Đồng Lộc trao cho các anh để được đăng lên website của Ban quản lý di tích, như một sự tri ân, là nén tâm nhang gửi đến anh linh các chị”, ông Mùi rưng rưng chia sẻ. 

Tấm lòng, tâm trạng của cựu binh Nguyễn Văn Mùi cũng là nỗi lòng của hàng vạn du khách khi đến với Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc. Đó là sự tri ân khi thăm lại chiến trường xưa của những người cựu binh già; là lòng ngưỡng mộ trong hành trình hành hương về nguồn của các cơ quan, đoàn thể và cũng là sự giáo dục truyền thống yêu nước của một bộ phận lớp trẻ hôm nay.

Cũng tại Khu di tích đặc biệt này, chúng tôi gặp lại những con người được ví như dấu gạch nối giữa hai thế hệ quá khứ và hiện tại, là chị Vương Thị Thương và chị Đặng Thị Yến. 

Chị Thương là nhân viên của Ban quản lý khu di tích, là con gái của dũng sĩ phá bom, Anh hùng  LLVTND Vương Đình Nhỏ, hiện tiếp tục công việc thuyết minh tại bảo tàng, để giới thiệu cho khách tham quan những kỷ vật được trưng bày.

Cha cô, Anh hùng Vương Đình Nhỏ, người được ví là “Vua phá bom” trong kháng chiến chống Mỹ nhưng lại tử nạn cũng bởi bom mìn giữa thời bình khi vất vả mưu sinh ở Lao Bảo (Quảng Trị). 

Còn với chị Yến, trọn 30 năm găn bó với mảnh đất này, chị đã lăn lội ngược xuôi để tìm kiếm các kỷ vật đưa về trưng bày, gắn bó đến nỗi đã có quyết định nghỉ hưu từ nhiều năm trước, nhưng chị vẫn xin ở lại, từ vị trí Phó trưởng ban, chị sẵn sàng làm không lương để gắn bó với mảnh đất thiêng này, gắn với huyền thoại về 10 nữ TNXP. 

Ngày ngày, chị Yến vẫn miệt mài với việc sưu tầm các tư liệu, hiện vật để trưng bày tại bảo tàng, giúp khách tham quan hiểu rõ hơn về một Ngã ba Đồng Lộc bất tử giữa thời bình.

Ông Đào Anh Tuân, Phó Trưởng ban Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc cho biết: 6 tháng đầu năm 2017, đã có 4.018 đoàn với 134.306 lượt khách trong và ngoài tỉnh, du khách quốc tế về Khu di tích lịch sử Ngã Ba Đồng Lộc để dâng hương, dâng hoa tri ân đối với các Anh hùng liệt sỹ. Riêng trong tháng 7 tri ân này, mỗi ngày có trên 1.000 lượt khách tham quan về với Đồng Lộc, thậm chí có những ngày cao điểm, có trên 5.000 – 7.000 lượt khách tham quan. 

Cũng trong tháng 7, tại Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc diễn ra nhiều hoạt động có ý nghĩa như phối hợp với Báo Nhân dân tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Ngã ba Đồng Lộc – Cõi thiêng bất tử” vào tối 23-7; Lễ giỗ 10 liệt nữ TNXP và thắp nến tri ân; Đại lễ cầu siêu cho các Anh hùng liệt sỹ do Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức, với sự tham gia của gần 10.000 tăng ni, phật tử đến từ khắp nơi trong cả nước. 

Theo kế hoạch, chương trình sẽ diễn ra liên tục trong 4 ngày, bắt đầu từ ngày 28-7 với các hoạt động như lễ rước chân linh Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, các hoạt động cầu siêu. Cùng với đó, nhiều hoạt động tri ân đã được Ban quản lý di tích thực hiện như tổ chức thăm hỏi, động viên các gia đình anh hùng, liệt sỹ và gia đình, thân nhân của 10 cô gái TNXP đã hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc.

Theo ông Đào Anh Tuân, mặc dù lượng du khách về với Ngã ba Đồng Lộc có thời điểm lên đến hàng nghìn lượt người nhưng do làm tốt công tác tuyên truyền và tăng cường phối hợp với Công an các xã, Công an huyện Can Lộc nên tình hình an ninh trật tự trong khuôn viên Khu di tích luôn được đảm bảo an toàn, không để xảy ra tình trạng kẻ gian lợi dụng lúc đông người móc túi, trộm cắp tài sản của du khách, chèo kéo khách bán hàng rong, xin tiền và làm tốt công tác vệ sinh môi trường để du khách yên tâm hơn khi đến với Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc.

THIÊN THẢO

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.