Tham vọng “thuộc địa trên mặt trăng” của Nhật Bản

Vào ngày 11 tháng 3 năm 2011, phòng thí nghiệm của ông Kazuya Yoshida tại Đại học Tohoku (Nhật Bản) bắt đầu rung lắc. Mọi thứ như từ trần nhà sụp xuống. Ngoài khơi thành phố Sendai, đáy biển tách ra kích hoạt một trận động đất đo được 9 độ Richter và sóng thần gây ngập lụt các khu vực trong nội đô Sendai.

Dù các sự kiện diễn ra dồn dập chỉ trong vòng vài phút, nhưng thời gian có vẻ như nở ra. Kết thúc thảm họa: gần 16.000 người đã chết.

Dự án “Thung lũng mặt trăng”

Với những người may mắn sống sót thì họ phải đối mặt với tình trạng không nước, không điện, không kết nối điện thoại. Nơi sinh sống của các cư dân phút chốc trở nên đáng sợ, như thể ở trên một hành tinh lạ.

Bên trong phòng thí nghiệm của Yoshida, một nhóm nhà nghiên cứu chỉ mới kết thúc việc thử nghiệm phiên bản đầu tiên của chiếc xe tự hành trên mặt trăng, gần như đã sẵn sàng cho chạy thực địa. Chiếc xe tự hành trị giá 20 triệu USD, mang tên là Google Lunar X Prize, hình con bọ cánh cứng, nặng 22 cân Anh. May thay là cỗ máy không bị hỏng hóc gì.

Giáo sư Kazuya Yoshida tại Đại học Tohoku (Nhật Bản), "cha đẻ" của xe tự hành trị giá 20 triệu USD trong dự án Google Lunar X Prize.
Giáo sư Kazuya Yoshida tại Đại học Tohoku (Nhật Bản), "cha đẻ" của xe tự hành trị giá 20 triệu USD trong dự án Google Lunar X Prize.

John Walker, một thực tập sinh người Canada từng là một cựu kỹ sư đường sắt, làm việc tại phòng thí nghiệm của GS Yoshida khi đó. Walker tỏ vẻ lo lắng cho chiếc xe tự hành và biết rằng đại học đã đóng cửa, vì thế anh ta quyết định mang cỗ máy ra ngoài. Họ đã tạo ra một sáng tạo mới trong phòng thí nghiệm gọi là iSpace. iSpace muốn đưa cỗ máy lên mặt Trăng và cuối cùng là thành lập hẳn một khu định cư thường trú trên mặt trăng, trong đó trái đất và mặt trăng hoạt động như những hệ văn minh độc lập.

Đối với người Nhật, iSpace là bước đệm từ trái đất để có thể chinh phục vũ trụ trong tương lai. Nước Nhật và cư dân của họ đang háo hức thành lập các dự án khởi nghiệp không gian, và hiện đã cho ra đời một loại xe tự hành nhỏ gọi là Sorato.

Ngày hôm nay xe tự hành iSpace nặng chỉ đúng 8,3 cân Anh, trông như một con rệp được gắn vào chiếc xe tăng nhỏ xíu, thân máy bằng sợi carbon, bánh xe trông như những chiếc guồng quay nước, và 4 camera có thể xoay một góc 360 độ; ngoài ra còn có một camera theo dõi những mối nguy hiểm và điều hướng cho cỗ máy.

Trong tương lai, iSpace hy vọng các khách hàng có thể đặt dụng cụ của họ vào trong những cỗ xe bọc thép này và phục vụ cho những cư dân định cư vũ trụ. iSpace đang mường tượng đến những con rô-bốt sẽ chuyển chở vật liệu lên mặt trăng để tạo dựng cái gọi là "Thung lũng mặt trăng", đó là một nơi mà con người có thể sinh sống trong bộ đồ vũ trụ, cùng làm việc và chơi đùa.

Nó là một viễn cảnh của thế kỷ 21 với sự phát triển hỗn hợp, các giá trị kinh tế và xã hội liên kết với trái đất. Xe tự hành của iSpace được xem như một khung giàn giáo để làm nền cho một đô thị vũ trụ nhắm tới các vấn đề quốc tế. Người Nhật đang thỏa sức sáng tạo trong lĩnh vực này.

Giờ đây iSpace còn có hẳn một cơ quan riêng, buổi ban đầu nó là một chi nhánh Châu Âu của cái gọi là White Label Space. Năm 2008, White Label Space đã ký hợp đồng tham gia với Google Lunar X Prize (ngân sách khi đó là 20 triệu USD) nhằm đưa tàu vũ trụ lên bề mặt mặt trăng, rồi gửi những hình ảnh và video trở ngược lại trái đất. White Label Space đã hợp tác với phòng thí nghiệm người máy học của GS Kazuya Yoshida, và đến năm 2010, nhóm (gồm 4 thành viên có cả CEO của iSpace-Takashi Hakamada (đóng vai trò tư vấn) đã thành lập nên White Label Space Japan, LLC. White Label Space ở Châu Âu sẽ đóng vai trò xây dựng trạm hạ cánh mặt trăng, phía đối tác Nhật Bản sẽ xây dựng xe tự hành Sorato (Thỏ trắng), truyền thuyết dân gian ở Nhật Bản cho rằng trên mặt trăng không có người mà chỉ có thỏ sinh sống.

Bản thân vũ trụ là nơi khắc nghiệt, các loại tên lửa có thể nổ tung trong môi trường này, nhưng chuyện điều hành một công ty không gian còn nhọc nhằn hơn. Những năm đầu tiên, lực lượng nhân sự của iSpace chỉ là các tình nguyện viên, nhà sáng lập Takeshi Hakamada phải dốc tiền túi lo mọi thứ.

Các dự án khởi nghiệp vũ trụ tại Nhật

Và với giải thưởng Google Lunar X được bắt đầu với 32 đội thi thố, sau cùng chỉ còn lại 5 đội, White Label Space Châu Âu nằm trong số đó. Họ đổi tên nhóm là Hakuto (thay vì là White Label Space Nhật Bản). CEO Takeshi Hakamada chép miệng than: "Hồi năm 2013, tài khoản ngân hàng của tôi "bốc hơi" hết". Hakamada đã mượn tiền của cha mẹ để giữ cho cả đội làm việc ổn định, và khi đó đội Hakuto đã đoạt được giải thưởng Mobility Milestone với phần thưởng trị giá gần nửa triệu USD.

Thực tập sinh John Walker nhớ lại: "Đó là lần đầu tiên công chúng công nhận hợp pháp của chúng tôi". "Người Nhật mê tít vũ trụ", dẫn lời ông Hidetaka Aoki, một nhà tư bản liên danh tại Hợp tác xã chất xám toàn cầu (GBC), công ty này đang có một bộ phận về không gian và người máy học. Nhật Bản chỉ đứng sau Mỹ về số lượng các nhà đầu tư khởi nghiệp không gian.

Nhưng phần lớn số tiền cho các dự án khởi nghiệp lại đến từ bên ngoài lãnh thổ Nhật Bản. Minh chứng là Hãng hàng không Nhật (Japan Airlines) đã đầu tư vào Bloom Technology (Colorado, Mỹ) nhằm chế tạo máy bay siêu âm. Hay tập đoàn Itochu (Tokyo) đang đầu tư tiền cho công ty phân tích vệ tinh Orbital Insight.

Cũng theo lời nhà tư bản Hidetaka Aoki thì những đại công ty công nghệ Nhật Bản đang có quá nhiều tiền và "họ không biết phải làm gì với số tiền đó". Nên chăng rót một ít tiền vào các công ty không gian? Ở iSpace, đội Hakuto còn có cả một câu lạc bộ người hâm mộ chính thức. Hakuto đã đi đúng hướng, iSpace đã hợp tác với TeamIndus (Ấn Độ) để xây dựng một cỗ xe đổ bộ và một hợp đồng phóng lên mặt trăng. Hakuto đã thử nghiệm xe tự hành quanh những đụn cát ở Tottori (đảo Honshu).

Ý tưởng về "Thung lũng mặt trăng" luôn thôi thúc tâm trí người Nhật. Ngoài ra, công quốc Luxembourg cũng bắt đầu phát động Sáng kiến Nhân lực không gian (SRI) hứa hẹn trao ngân sách và hệ thống luật thông thoáng cho các công ty không gian có quyền thành lập văn phòng chi nhánh ở Luxembourg. Đại công tước Luxembourg tin rằng "tài nguyên không gian" sẽ là một phần quan trọng của tương lai, và thu hút các công ty đóng một vai trò quan trọng trong tương lai.

Thanh Hải (Tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.