Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.
Những bức ảnh mới đầy ấn tượng được các phi hành gia Artemis II chụp lại cho thấy Mặt trăng và bên trong tàu vũ trụ Orion, hé lộ cuộc sống của họ ở ngoài không gian khi tiến gần đến dấu mốc lịch sử.
Cơ quan Hàng không & Vũ trụ Mỹ (NASA) hiện đang triển khai Dự án Artemis, dự định lắp đặt lò phản ứng hạt nhân công suất 100kW trên Mặt Trăng. Trang tin Công nghệ điện trực tuyến Mỹ (PMC) trung tuần tháng 2/2026 vừa cập nhật chi tiết dự án tham vọng này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã ký ban hành một sắc lệnh hành pháp có tên "Đảm bảo ưu thế không gian của Mỹ", chính thức đặt mục tiêu đưa người Mỹ trở lại Mặt Trăng vào năm 2028 và định hình lại chiến lược không gian quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu gay gắt trong lĩnh vực này.
Mặt trăng có thể trở thành giai đoạn tiếp theo trong cuộc cạnh tranh giữa các nước về nguồn tài nguyên giàu có.
Tàu thăm dò Chang’e 6 (Hằng Nga 6) của Trung Quốc đã trở lại Trái Đất ngày 25/6 mang theo các mẫu đất và đá từ vùng tối của Mặt Trăng.
Một tàu đổ bộ tư nhân của Mỹ đã hạ cánh xuống Mặt Trăng ngày 22/2 nhưng chỉ phát đi những tín hiệu yếu, trong nỗ lực gửi tàu vũ trụ đầu tiên của nước này đến vệ tinh duy nhất của Trái Đất trong vòng 50 năm qua.
Nhật Bản trở thành quốc gia thứ năm trong lịch sử tới được Mặt trăng sau khi một trong những tàu vũ trụ không có phi hành gia của nước này hạ cánh thành công xuống bề mặt Mặt trăng vào sáng sớm 20/1.
Không gian, nơi được gọi là “biên giới cuối cùng” của con người, lại đang mang theo những giấc mơ không biên giới. Nửa thế kỷ trước, các phi hành gia của tàu Apollo 17 đã có cuộc “dạo chơi” 75 giờ trên Mặt Trăng, nơi lực hấp dẫn của hành tinh này không chỉ tác động tới thủy triều và đại dương trên Trái Đất mà còn cả trí tưởng tượng của con người.
Trong sứ mệnh Apollo 17 năm 1972, lần gần nhất con người đi bộ trên Mặt Trăng, các phi hành gia người Mỹ Harrison Schmitt và Eugene Cernan đã thu thập được khoảng 110,4 kg mẫu đất và đá đưa về Trái Đất để nghiên cứu thêm.
TASS dẫn thông báo của Cơ quan vũ trụ Roscosmos (Nga) hôm 20/8 cho biết, tàu thăm dò Luna-25 đã bị mất kiểm soát và đâm vào mặt trăng, sau khi một sự cố xảy ra trong lúc tàu đi vào quỹ đạo để hạ cánh hôm 19/8.
Trung Quốc đang có những bước tiến mạnh mẽ nhằm chứng minh rằng mục tiêu đưa con người lên Mặt Trăng trước năm 2030 không phải là “chuyện đùa”. Nếu hoàn thành sứ mệnh này, Trung Quốc có thể sẽ là quốc gia thứ hai trên thế giới đưa công dân lên vệ tinh của Trái Đất, chỉ sau Mỹ.
Năm 2023 đánh dấu bước chuyển của các cường quốc trên thế giới khi tất cả đều hướng tới mục tiêu xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng. Trung tuần tháng 4, truyền thông Trung Quốc đưa tin rằng, Bắc Kinh có kế hoạch xây dựng một căn cứ trên Mặt Trăng bằng cách sử dụng đất từ Mặt Trăng trong 5 năm tới. Tuyên bố này được đánh giá là có thể làm trỗi dậy cuộc chạy đua mới vào không gian.
Cơ quan vũ trụ Mỹ (NASA) mới đây công bố phi hành đoàn 4 thành viên cho sứ mệnh sắp tới của họ quanh Mặt trăng, một trong những nỗ lực tham vọng nhằm tăng cường sự hiện diện của loài người trong vũ trụ.
Ảnh hưởng rõ ràng nhất của Mặt trăng đối với Trái đất có thể thấy là thủy triều đại dương. Khi Trái đất quay mỗi ngày, lực hấp dẫn của Mặt trăng kéo nước ở phía gần nhất của Trái đất về phía nó, tạo ra một chỗ phồng. Biển phình ra ở phía đối diện do lực ly tâm gây ra bởi sự quay của Trái đất. Trái đất quay bên dưới những chỗ phồng đầy nước này, dẫn đến 2 lần thủy triều lên và 2 lần thủy triều xuống mà chúng ta thấy mỗi ngày.
Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) hôm 1/4 (giờ địa phương) bắt đầu tiến hành một thử nghiệm quan trọng kéo dài hai ngày đối với tên lửa Hệ thống phóng Không gian (SLS) trong loạt sứ mệnh Artemis - biểu tượng cho tham vọng vũ trụ mới của Mỹ khi đưa con người trở lại mặt trăng sau nhiều thập kỷ.
Trăng sáng quá! Mặt trăng như cái đĩa khổng lồ treo lơ lửng trên nền trời trong vắt. Những cơn gió Đông Nam thổi về mang theo hơi nước xóa tan cái oi bức đến ngột ngạt của đêm hè. Trên con đường bê tông trải đầy ánh điện dẫn vào làng xuất hiện người đàn ông với cái dáng cao gầy bước đi xiêu vẹo. Lão đi về giữa làng, mỗi lần chân lạc bước là người chúi xuống ngã văng như quả bí. Lão lại lồm cồm bò dậy quặn quẹo đánh võng trên đường.
Đang có một cuộc chạy đua trở lại mặt trăng không quá khoa trương và lần này lại đến từ các nước lớn: Trung Quốc và Nga cùng một phe, còn Mỹ và các đối tác ở phe khác, tất cả đều không công nhận quy tắc của bên kia một khi họ đặt chân lên mặt trăng.
