Những năm đầu ông không chết đói nhờ đi trộm cắp đồ ăn và rượu ở chợ và từ những thương gia. Nhiều khi không kiếm được đồ ăn, ông chui vào bụi rậm, chỗ khuất nốc rượu để quên đi đói khát. Năm 18 tuổi ông kết hôn với một thiếu nữ nông thôn cũng nghèo đói như ông tên là Euthalia. Họ sớm có con gái đầu lòng tên là Malantha, rồi tiếp theo là Thetis, Charis. Tới nay cô lớn đã 17 tuổi, hai cô em đứa 15, đứa 13 tuổi.
Do áp lực xã hội và phong tục và tôn giáo, việc không sinh được con trai là điều đáng sỉ nhục nên sự buồn chán đã cuốn ông vào vòng xoáy nghiện ngập ngày càng nặng hơn. Ông lang thang ngủ trọ, chè rượu và đánh bạc thâu đêm, từ đó dẫn đến nợ nần ngập đầu. Ông là con nợ của những nhà trọ và các sòng bạc trong thị trấn. Mấy ngày gần đây, dân làng đồn đám chủ nợ thuê một băng đầu gấu, du thử du thực đã tập hợp lại đi tìm để “xử” ông. Biết tin đó ông rất lo sợ vội vã chạy về nhà. Nhiều đêm ông thức trắng tính kế thoát khỏi nợ nần. Chạy trốn đi thật xa thì không được vì ông không có tiền cho lộ trình; tự tử thì ông là thằng hèn sợ chết.
Một buổi sáng ông dậy rất sớm đánh thức cả nhà dậy. Khi họ đã có mặt, ông tuyên bố: “Tôi có tin tuyệt vời cho cả nhà đây!”. Mọi người hết sức ngỡ ngàng không hiểu có chuyện gì? Vì từ trước tới nay họ chỉ nhìn thấy ông say lảo đảo mỗi tối về nhà rồi nằm bẹp tới gần trưa hôm sau. Tuy vậy vợ ông cũng mỉm cười hỏi: “Có chuyện gì vui vậy hả chồng?”. “À! Tôi đã lo được một cuộc sống mới cho hai chúng ta và các con. Tôi đã có kế hoạch trả hết nợ nần và xin hứa với mình và các con tôi sẽ không bao giờ uống rượu nữa”.
Euthalia không thể tin vào tai mình. Sau bao năm đau khổ cầu nguyện Chúa mong chồng bỏ rượu và cờ bạc để trở thành một người đàn ông đàng hoàng, tử tế, cuối cùng phải chăng đã đến lúc lời cầu khẩn đã hiệu ứng? Cô thốt lên sung sướng: “Ôi chồng ơi! Chồng yêu quý của em. Anh đã làm cho em thành người phụ nữ hạnh phúc nhất trên đời”. Nước mắt cô chảy tràn trên khuôn mặt hiền lành, xinh đẹp. Cô lao mình vào vòng tay Yorgos.
Ngước mắt lên, cô hỏi trong sự phấn khích: “Anh đã làm thế nào để giải quyết được chuyện đó?”. “Anh sẽ nói với em sau. Việc bây giờ là anh muốn đưa cả nhà xuống chợ thị trấn. Chúng ta sẽ ăn thịt cừu nướng, bánh mì nóng và các loại bánh ngọt để mừng cho cuộc sống mới của chúng ta”. Ba đứa trẻ lao vào vòng tay bố đồng thanh reo lên: “Xin cảm ơn bố”. “Thôi nào! Mọi người khẩn trương chuẩn bị đi nào”.
Cả nhà tíu tít quay cuồng như một cơn lốc trong sự phấn khích. Cô cả Malantha đã tìm thấy chiếc áo dài cũ đã có vài mụn vá – đó là chiếc áo tốt nhất mà cô có. Cô nghĩ: “Mình đã 17 tuổi rồi cần có một chiếc áo dài mới. Ra chợ chắc chắn bố sẽ mua cho mình”. Ngoài nhà bà mẹ hét lên giục 3 chị em. Khi chúng đã ra Yorgos đặt hai đứa em nhỏ tuổi hơn ngồi trên lưng lừa. Họ thong thả dắt lừa rẽ vào con đường dẫn xuống chợ.
*
Phiên chợ nhộn nhịp, chen chúc ồn ào tiếng cười nói, mặc cả, cãi nhau. Mùi thịt nướng, bánh mì vừa ra lò thơm phức tỏa vào không trung. Charis cô em út không chịu đựng nổi cơn đói đang giày vò hỏi bố: “Bố ơi! Chúng ta có thể vào ăn ngay được không? Con đói lắm lắm rồi”. “Tất nhiên rồi con. Chúng ta sẽ vào ăn. Này! Euthalia sao em chưa đưa các con đến tiệm bánh? Anh chưa vào ngay được vì phải tìm chỗ gửi con lừa”.
“Thôi được! Anh cứ yên trí đi gửi lừa, em sẽ đưa các con đến tiệm bánh”, vợ ông nói và gật đầu với ông một cách trìu mến. Euthalia dẫn các con đi tìm tiệm bánh. Khi Yorgos đi rồi Euthalia chợt nhớ cô đã quên hỏi chồng đưa tiền cho mình liền nói với cô cả Malantha: “Con đưa các em vào tiệm bánh. Mẹ sẽ đi tìm bố để lấy tiền. Con chú ý trông coi các em kẻo bị lạc, mẹ sẽ cố quay lại nhanh nhất”. “Vâng ạ! Mẹ cứ đi đi”, Malantha ngoan ngoãn trả lời.
Chen giữa những đám đông ồn ào, vừa đi vừa cố ngển cổ lên tìm chồng. Cô loay hoay đã khá lâu vẫn chưa thấy chồng. Len qua chợ đến một sân rộng trông giữ súc vật ngoài chợ cô đã thấy con lừa của nhà mình cột ở đó nhưng không thấy chồng mình. Lại chen chúc vòng về chỗ tiệm bánh, cô giật mình không thấy lũ trẻ đâu. Cô bắt đầu hoang mang, nhưng rồi nghĩ các con cô chờ lâu không thấy mẹ về nên chúng buồn chán dắt nhau đi lang thang xem chợ.
Bỗng có một bàn tay đập mạnh vào bờ vai thanh tú của mình cô quay lại. Yorgos chồng cô đang xách một túi tiền lớn nặng trĩu (lúc đó tiêu bằng tiền xu kim loại) cô rất ngạc nhiên: “Anh lấy tiền ở đâu mà nhiều vậy?”. “Nào, hãy đi theo anh sẽ chỉ cho em nơi lấy tiền”. Họ đi xuyên qua những cửa hàng cửa hiệu đến một sân khấu lớn ngoài trời đông đúc người xung quanh đang mặc cả cãi nhau ầm ĩ. Trên sân khấu là một đám trẻ gái bị xích chân liên hoàn với nhau bằng sợi dây xích sắt rất to giống như xích những tù nhân chiến tranh. Nhiều đứa đang khóc vật vã.
Cô gần như bất tỉnh khi thấy 3 đứa con gái xinh xắn của mình trên sân khấu đang gào thét gọi bố mẹ. Malantha mở to mắt vô cùng sợ hãi, cô em khóc nức nở, còn đứa em út giơ hai tay về phía trước cầu cứu. Lần đầu tiên từ khi lấy chồng, Euthalia chưa bao giờ to tiếng cãi lại chồng. Do bản năng che chở bảo vệ con của giống cái cô, rên dữ dội: “Thứ quỷ quái gì đang diễn ra ở đây vậy?”, rồi cô té tát quát chửi vào mặt Yorgos. Bất ngờ Yorgos đánh mạnh mấy phát vào người cô làm cô ngã lăn quay xuống đất. Nằm trên đất chưa gượng dậy được cô nghe Yorgos nói với chủ buôn nô lệ: “Tôi bán luôn cả người này là vợ tôi cho các ông”. Hai lực sỹ to béo xịch ngay tới xốc nách cô đưa đi trong tiếng gào thét thảm thương gọi tên những đứa con mình.
Trong chốc lát, Yorgos đã bán xong vợ con mình lấy 2 bao tiền lớn. Đứng dậy ông đi đến một cửa hàng gọi một miếng thịt nướng lớn. Ngấu nghiến ăn xong ông đến chỗ gửi lấy lại con lừa của mình rồi cưỡi lừa đi về hướng Bắc. Ngồi trên lưng lừa, ông thầm nghĩ: “Ta đã giàu có, ta sẽ đi tới một nơi rất xa để không ai tìm ra tung tích ta. Ta sẽ xây dựng cuộc sống mới. Ta đã giàu có mà không phải trả một xu cho đám chủ nợ. Nhưng trước tiên để ăn mừng sự kiện quan trọng và tuyệt vời này ta phải uống đã”, ông ta nói to với mình rồi luồn tay vào cạnh yên lừa lôi ra một bình rượu dẹt được đựng trong bình dẹt khâu bằng da dê dành cho những lái buôn, thương gia đi đường dài. Ông ta tu mấy hụm lớn mỉm cười rồi lẩm bẩm: “Chưa có bao giờ đẹp như hôm nay. Trời đang phù hộ ta, báo hiệu cho ta biết cuộc sống tương lai của mình sẽ rất tốt đẹp đây”. Ông ta huýt sáo một giai điệu vui tươi.
*
Một tháng sau Euthalia được bán lại cho một thương gia già giàu có đến từ Ba Tư. Ông ta chưa bao giờ đánh cô nhưng hãm hiếp cô liên tục. Vài năm sau cô chết do một căn bệnh không rõ. Cô cả Malantha bị bán cho nhà thổ. Cô buộc phải làm gái mại dâm bị đủ loại người giày vò, đày đọa nhiều năm. Khi cô đã tã tượi “hết đát” không khách nào nhòm ngó tới, họ đẩy cô ra đứng đường. Những năm dài lang thang ăn xin trên đường phố Athens, người ta tìm thấy cô chết thảm trong máng ngựa khi trên người chỉ có chiếc áo rách tơi tả. Thetis được bán cho một gia đình giàu có ở một làng quê cách nhà cô không xa. Đôi lần cô cố trốn thoát về Rhamnus làng mình nhưng bị đám bảo vệ của tên nhà giàu bắt về đánh đập dã man khiến cô tàn tật, què quặt đến nỗi không đứng lên được. Tên chủ nhà sai bọn lâu la mang cô ném vào trong rừng sâu cho thú ăn thịt. Còn Charis cô em út được một bà góa không có con mua về. Cô được bà yêu chiều cho cô ăn học. Lớn lên cô thành thiếu nữ xinh đẹp có học thức. Cô được một quý ông giàu có, lịch lãm đến cầu hôn cưới về làm vợ. Cô sinh đẻ liên tiếp ba gái, hai trai. Cô đặt tên cho 3 đứa gái tên của 2 người chị và mẹ mình để luôn nhớ về ngày thảm họa, định mệnh của họ khi người bố lừa dắt họ xuống chợ bán cho những kẻ buôn người.
Còn về Yorgos sau khi bán vợ con định bỏ trốn nhưng bị đám tay chân của các chủ nợ phát hiện. Đám đông chủ nợ rượt đuổi theo và tóm được ông ta. Sau khi giận dữ đánh không thương tiếc khiến ông ta bị thương nặng, đám chủ nợ tranh nhau chia chác, cãi lộn, cướp giật, đống tiền trong hai chiếc túi. Ai cũng muốn giành được nhiều tiền nhất nên không chú ý Yorgos cùng con lừa đã đi khuất bóng lúc nào không biết...
Ông ta sẽ có cơ hội sống sót nếu không gặp một tai họa. Đó là con lợn rừng to lớn, hung dữ khét tiếng chưa thợ săn nổi tiếng nào giết được nó. Ban đêm nó thường vào các làng quanh khu rừng tấn công gia súc mang vào rừng sâu để ăn thịt. Tối nay như thường lệ, nó đang đói ngấu mò vào làng kiếm ăn thì vấp phải người đàn ông bị thương trên đường đi của nó ở bìa rừng. Nó cắn ông ta chết rồi bắt đầu thưởng thức món quà trời cho. Hôm sau người ta phát hiện ra một đống thịt xương nhầy nhụa sót lại không rõ hình hài. Chỉ có cái đầu là còn lại vài đường nét đủ để những người quen có thể nhận ra đó là Yorgos – kẻ nghiện ngập xấu xa, lương tâm tồi tệ đã bán vợ mình và 3 con gái trong phiên chợ ngày hôm qua.
Đinh Đức Cần (dịch)
