Phát biểu trước báo giới ngày 9/7 sau khi trở về từ Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ, ông Zelensky cho biết một thỏa thuận đã được thông qua trong cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Ankara. Thách thức hiện tại của Kiev là phải nhanh chóng thực hiện các bước đi thực tế cần thiết để bắt tay vào sản xuất.
“Chúng ta đã giải quyết vấn đề này về mặt chính trị”, nhà lãnh đạo Ukraine tuyên bố. “Điều quan trọng lúc này là các đội ngũ kỹ thuật, đại diện từ các bộ ngành và cơ quan hành pháp của chúng ta phải bắt tay vào việc không chậm trễ. Có như vậy, chúng ta mới có thể nhận giấy phép thật nhanh và bắt đầu sản xuất tại Ukraine càng sớm càng tốt”.
Dù thường xuyên nhận được viện trợ tên lửa Patriot từ các đồng minh để phòng thủ trước chiến dịch quân sự của Nga, nguồn cung toàn cầu của loại vũ khí này đang cạn kiệt. Hơn nữa, tốc độ tiêu thụ tên lửa đánh chặn của Ukraine đang vượt xa tốc độ sản xuất của Mỹ. Để giải quyết tình trạng này, ông Zelensky đã liên tục thúc giục Washington cho phép Ukraine tự sản xuất tên lửa.
Tại cuộc họp báo chung với ông Zelensky ở Ankara ngày 9/7, Tổng thống Trump khẳng định: “Chúng tôi sẽ cấp giấy phép để các bạn sản xuất Patriot. Bằng cách này, các bạn không thể phàn nàn rằng chúng tôi không cung cấp đủ vũ khí cho các bạn nữa”.
Patriot là hệ thống phòng không do Mỹ sản xuất. Tên lửa đánh chặn PAC-3 (Patriot Advanced Capability-3) của hệ thống này là một trong số ít vũ khí phương Tây có khả năng bắn hạ các tên lửa đạn đạo mà Nga đang ngày càng sử dụng nhiều nhằm vào các thành phố của Ukraine.
Tổng thống Zelensky đánh giá cuộc gặp với người đồng cấp Mỹ đã thành công tốt đẹp và ông cũng đạt được nhiều thỏa thuận với các đồng minh châu Âu.
“Tôi tin rằng đây là một hội nghị thượng đỉnh hiệu quả đối với Ukraine. Trong những ngày tới, chúng tôi sẽ nhận được một gói viện trợ từ Mỹ, cùng với một số thỏa thuận riêng biệt khác”, ông nói, ám chỉ việc đảm bảo thêm nguồn cung tên lửa PAC-3.
Theo nhà lãnh đạo Ukraine, Tổng thống Trump đã nhiều lần nhấn mạnh rằng hiện nay trên thế giới chỉ có hai đến ba quốc gia có thể sản xuất Patriot vì những nước khác chưa sẵn sàng về mặt công nghệ. “Ukraine được Mỹ công nhận là một quốc gia đã sẵn sàng cho việc này”, ông Zelensky chia sẻ.
“Giờ đây, sau thỏa thuận với Tổng thống Mỹ, các đội ngũ, nhà ngoại giao, cùng Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng của chúng ta cần thống nhất mọi chi tiết kỹ thuật còn lại. Thỏa thuận đạt được càng sớm, chúng ta càng nhanh chóng sản xuất được Patriot”.
Bất chấp những tín hiệu lạc quan về mặt chính trị, ông Serhii Beskrestnov, Cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, cảnh báo rằng việc thiết lập dây chuyền sản xuất nội địa cho các hệ thống tên lửa đất đối không di động này sẽ mất rất nhiều tháng.
Trên kênh Telegram cá nhân, ông Beskrestnov cho biết giấy phép sản xuất thường đi kèm với tài liệu quy trình kỹ thuật, chương trình đào tạo chuyên gia, danh bạ nhà cung cấp và các cố vấn nước ngoài để hỗ trợ khởi động việc chế tạo.
Theo ông, rào cản lớn nhất không phải là năng lực kỹ thuật hay tổ chức của Ukraine mà là vấn đề thời gian. Những điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng, bao gồm chu kỳ sản xuất kéo dài của một số linh kiện thầu phụ, có thể mất từ 12 đến 24 tháng.
