Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các đặc phái viên đang mang đến "đề xuất để chấm dứt chiến tranh" và một quan chức cấp cao của Nga cho biết đó là một "chuyến thăm hòa giải quan trọng". Ông Kushner và ông Witkoff đã đến Moscow hội đàm với Tổng thống Nga Putin, sau đó đến Kiev để gặp Tổng thống Ukraine Zelensky, nhằm khôi phục hoạt động ngoại giao khi cả hai nước đều leo thang các cuộc tấn công gần đây.
Điều gì đứng sau động thái mới nhất của các đặc phái viên Mỹ và liệu nó có giúp chấm dứt chiến tranh hay không? Trợ lý Điện Kremlin Yuri Ushakov cho biết các cuộc đàm phán cấp cao "rất hữu ích" và kéo dài hơn 3 giờ, theo Reuters. Ông Ushakov cho biết, ông Witkoff và ông Kushner "đã nêu ra một số ý tưởng liên quan đến các hướng đi khả thi để giải quyết xung đột".
Câu hỏi đặt ra là liệu Nga có sẵn sàng thỏa hiệp hay không, phóng viên Yulia Shapovalova của Al Jazeera từ Moscow cho biết. "Moscow yêu cầu Ukraine không gia nhập NATO và chuyển giao 4 khu vực miền Đông Ukraine cho Nga, bao gồm cả những phần lãnh thổ hiện không do Nga kiểm soát".
Tháng 9/2022, Tổng thống Putin đã tuyên bố sáp nhập 4 tỉnh miền Đông Ukraine bị chiếm đóng - gồm Donetsk, Luhansk, Kherson và Zaporizhzhia. Động thái này không được cộng đồng quốc tế, bao gồm cả Liên hợp quốc, công nhận. Ukraine từ chối nhượng lãnh thổ cho Nga. Chính quyền ông Trump đã loại trừ khả năng Ukraine gia nhập NATO. Tháng 8/2025, ông Trump gặp Tổng thống Putin ở Alaska, nhưng hội nghị thượng đỉnh đã không đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.
Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng các đặc phái viên Jared Kushner và Steve Witkoff tại Điện Kremlin. Ảnh: Sputnik/Mikhail Metzel/Pool qua Reuters
Chi tiết về kế hoạch hòa bình Ukraine mới nhất vẫn chưa rõ ràng, nhưng theo báo cáo, tuần trước ông Trump đã nói, "chúng ta có một ý tưởng về hòa bình", mà không cung cấp thêm bất kỳ chi tiết nào.
Các quan chức Mỹ tại Hội đồng An ninh Quốc gia, Bộ Ngoại giao và Bộ Tài chính cũng là một phần của phái đoàn. Sự hiện diện của quan chức Bộ Tài chính Gene Lang, người giám sát chính sách trừng phạt của Mỹ, bao gồm cả đối với Nga, cho thấy rằng các lệnh trừng phạt tài chính, kinh tế và thương mại đang diễn ra đối với Nga có thể là một phần của các cuộc thảo luận ở Moscow.
Chính quyền Tổng thống Trump đã tăng cường các biện pháp trừng phạt đối với Nga nhằm buộc nước này chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, cuộc chiến tranh Iran đã làm chuyển hướng sự chú ý của ông Trump và toàn cầu khỏi cuộc xung đột Ukraine-Nga.
Cuộc chiến tranh Iran cũng làm căng thẳng quan hệ xuyên Đại Tây Dương khi ông Trump cáo buộc các đồng minh châu Âu và NATO không giúp đỡ ông trong nỗ lực mở lại eo biển Hormuz, mà Tehran đã sử dụng như một đòn bẩy trong các cuộc đàm phán. Ông cũng chỉ trích các đồng minh NATO vì không chia sẻ gánh nặng phòng thủ tập thể, đặc biệt là trước các mối đe dọa từ Nga. Các thành viên NATO ở châu Âu kể từ đó đã tăng chi tiêu và đề nghị cung cấp các đảm bảo an ninh cho Ukraine sau khi một thỏa thuận được ký kết với Nga.
Động thái mới nhất diễn ra trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái gây chết người của Nga vào Ukraine, trong khi Kiev đã tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào các địa điểm năng lượng của Nga. Ngày 14/9, Tổng thống Trump tuyên bố Nga và Ukraine đã đồng ý sẽ dừng tấn công mục tiêu năng lượng của nhau.
Trước đó, Nga và Ukraine tuyên bố ngừng các cuộc tấn công vào thủ đô của nhau cho đến ngày 14/9. Chính sách không bắn phá nhằm đảm bảo các phái viên có thể tham dự các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, các cuộc tấn công đã được báo cáo ở các thành phố khác tại cả hai quốc gia. Ít nhất 7 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine, trong khi một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine đã làm một người ở vùng Belgorod của Nga thiệt mạng.
Trong những tháng gần đây, hai bên đã tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, khiến hàng chục người thiệt mạng. Ukraine đã tăng số lượng cuộc tấn công vào các địa điểm công nghiệp và hậu cần sâu trong lãnh thổ Nga.
Trong chiến dịch tái tranh cử, năm 2024, ông Trump nói sẽ chấm dứt chiến tranh trong vòng 24 giờ, nhưng thời hạn đó đã được điều chỉnh nhiều lần. Gần đây chính quyền của ông Trump có nhiều động thái ngoại giao nhằm khôi phục quan hệ giữa Mỹ và Nga sau nhiều tháng bế tắc.
Giám đốc CIA John Ratcliffe đến Moscow hồi tháng 8 để gặp gỡ các quan chức tình báo Nga và Mỹ đã mời Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov tham dự cuộc họp G20 gần đây. Sự tham dự của ông đã bị một số quốc gia châu Âu chỉ trích, họ đã từ chối chụp ảnh chung với nhà ngoại giao Nga để phản đối.
Theo các báo cáo truyền thông, ông Trump dự kiến sẽ gặp Tổng thống Putin vào tháng 11 tới trong Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Trung Quốc. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho biết, Moscow không loại trừ khả năng diễn ra cuộc gặp ba bên giữa các lãnh đạo Nga, Trung Quốc và Mỹ.
Động thái ngoại giao mới nhất của ông Trump diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến với Iran vẫn bế tắc và xung đột Ukraine-Nga đã biến thành cuộc chiến tranh tiêu hao. Cuộc chiến với Iran của ông Trump dần trở nên không được lòng dân Mỹ trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ diễn ra vào tháng 11 tới. Nếu đảng Cộng hòa của ông Trump mất đa số tại Quốc hội, việc ông thúc đẩy chương trình nghị sự của mình sẽ trở nên vô cùng khó khăn. Một thỏa thuận hòa bình trong cuộc chiến Nga-Ukraine trong những tuần tới có thể là một cú hích lớn cho ông trước ngày bầu cử.