Tết ấm no của bà con K’ho Nam Tây Nguyên

Hằng năm, khi những bông hoa dã quỳ vàng cuối cùng còn sót lại lụi tàn, những cây mai anh đào ở vùng đất Nam Tây Nguyên này nở rộ, nắng vàng óng ánh nhả xuống từ bầu trời cao nguyên trong vắt, đó là lúc cộng đồng người K’ho sinh sống ở tỉnh Lâm Đồng hối hả chuẩn bị cho những ngày Tết cổ truyền của dân tộc.

Khởi thủy, người K’ho ở Lâm Đồng không ăn Tết cổ truyền như người Kinh và các dân tộc anh em khác. Những người K’ho lớn tuổi sinh sống truyền đời dưới chân núi Langbiang hùng vĩ thuộc huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng, vẫn thường kể lại với đám con cháu sau này rằng, xưa kia Tết của người K’ho thường được tổ chức sau khi thu hoạch mùa lúa rẫy. Ngày Tết của người K’ho là để ăn mừng lúa mới, cầu nguyện và tế lễ thần linh ban cho một vụ mùa sắp tới bội thu. Kết thúc những ngày say sưa vui Tết cũng là lúc bên bếp lửa không còn được bỏ thêm củi.

Tiếng chiêng trầm hùng, lúc vang vọng núi rừng, khi da diết thương nhớ lãng đãng thưa dần rồi mất hẳn. Khi hơi men trong mỗi người K’ho đã bao ngày làm họ chếnh choáng, nghiêng ngả không còn thì cũng là lúc con trai, con gái khỏe mạnh trong cộng đồng người K’ho sinh sống ở Nam Tây Nguyên cùng nhau vác xà gạc, đeo gùi lên rẫy, vào rừng phát nương chuẩn bị cho một mùa mới.

Vài chục năm gần đây, cùng với sự chuyển biến về kinh tế, văn hóa, đời sống xã hội và cộng đồng người K’ho được nâng lên rõ rệt, lúa rẫy, bắp, củ mỳ… không còn là cây trồng chủ đạo, người K’ho dần dần biết làm cà phê, đưa nhiều giống cây trồng, vật nuôi mới, lạ vào chăn nuôi, sản xuất. Sự dịch chuyển về cơ cấu kinh tế cùng với sự giao thoa văn hóa với các cộng đồng dân tộc anh em cộng sinh trong yên vui, hòa thuận đã khiến cộng đồng người K’ho ở Lâm Đồng dần dần từ bỏ ngày Tết cổ truyền của dân tộc mình để hòa chung với niềm vui Tết cổ truyền của 54 dân tộc Việt Nam anh em.

Người dân thôn Bon Dơng 1, thị trấn Lạc Dương năm nay đón Tết trong sự khang trang của đường sá, cơ sở hạ tầng tươm tất, sạch sẽ cùng với những căn biệt thự theo kiểu kiến trúc Pháp sang trọng mới được xây dựng. Ông Peang Teieng Năm (75 tuổi) cho biết, trước đây Tết cổ truyền đối với người K’ho dưới chân núi Langbiang này chỉ là ngày lễ. Khi người các dân tộc anh em khác từ khắp nơi chuyển tới địa phương làm ăn, sinh sống, sự đan xen, giao thoa văn hóa diễn ra, đời sống kinh tế, xã hội có nhiều chuyển biến, Tết cổ truyền mới thực sự nhiều niềm vui và trọn vẹn ý nghĩa đối với người K’ho.

Ngày nay, có rất nhiều gia đình người K’ho đã biết gói bánh chưng, bánh tét, đã mổ heo, mổ gà, ủ rượu cần… ăn mừng ngày Tết và đi chơi xa. Là người đã gắn bó cả đời dưới chân núi Langbiang này, ông Peang Teieng Năm nhận thấy chưa bao giờ quê hương mình lại thay da, đổi thịt nhanh như ngày nay. Đời sống vật chất và tinh thần lúc nào cũng đầy ắp, dư giả, cái đói cái nghèo vốn là nỗi ám ảnh dai dẳng một thời nay đã lùi sâu trong quá khứ.

Gia đình K’long Char đón Tết lớn hơn vì trúng mùa hoa hồng.
Gia đình K’long Char đón Tết lớn hơn vì trúng mùa hoa hồng.

Từ hồi giữa năm, gia đình K’long Char (60 tuổi), thôn Măng Lin, phường 7, TP Đà Lạt đã bỏ một con heo cỏ vào chuồng nuôi để mổ thịt ăn Tết. Năm nay, cái Tết của nhà K’long Char thêm to hơn vì quanh năm làm hoa trúng mùa, được giá. Trước đây gia đình ông trồng cà phê, làm lụng vất vả nhưng không đủ nuôi 6 miệng ăn. K’long Char bàn với vợ, học theo người Kinh sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao bằng cách chuyển sang trồng hoa trong nhà kính.

Đối với người K’ho ở Măng Lin, thấy K’long Char đi vay tiền về đầu tư trồng rau, hoa thì ai cũng ngạc nhiên. Với 2.000m2 nhà kính ban đầu, gia đình K’long Char lựa chọn cây hoa hồng để trồng. Được hơn 3 tháng thì lứa hoa đầu tiên cho thu hoạch, thương lái đến tận nhà mua hoa với giá ngày thường là 800 đồng/bông. Vào dịp lễ, tết, giá hoa hồng có thể tăng lên 5.000-6.000 đồng/bông, cứ 2 ngày cho thu hoạch một lần. Sau một năm canh tác hoa hồng trong nhà kính, gia đình K’long Char đã trả hết nợ, có của ăn, của để, đầu tư mở rộng thêm diện tích làm nông nghiệp công nghệ cao.

Đến nay, gia đình K’long Char đã có trên 6.000m² hoa hồng trong nhà kính. K’long Char cho biết, hiện mỗi năm gia đình ông thu về không dưới 900 triệu đồng từ sản xuất nông nghiệp. Đây là số tiền mà trước kia gia đình ông chưa bao giờ dám nghĩ tới. Bây giờ, con heo cỏ trong chuồng đã nặng gần 50kg, K’long Char cho biết Tết năm nay khi con dâu, con rể, các cháu tụ tập về ăn Tết đông đủ, con heo kia được ấn định sẽ được mổ vào ngày 26 Tết.

Ha Kai đón Tết trong niềm vui có biệt thự lớn nhất vùng.
Ha Kai đón Tết trong niềm vui có biệt thự lớn nhất vùng.

Gia đình Ha Kai, ngụ thôn Tân Hợp, xã Tân Thanh, huyện Lâm Hà (Lâm Đồng) năm nay hưởng niềm vui đón Tết trong căn biệt thự rộng lớn, sang trọng nhất vùng. Niềm vui đón Tết của gia đình anh được nhân thêm nữa khi gần 30 tấn cà phê đã được cho vào đầy kho, chờ giá lên cao để bán.

Do ăn nên làm ra, Tết Bính Thân tới, vợ chồng Ha Kai đã chuẩn bị sẵn 3 con heo nặng khoảng 90kg trong chuồng. Một con biếu bên nội, một con biếu bên ngoại, con còn lại mổ cho người làm cùng ăn Tết, chung vui với gia đình.

Đón Tết, kết hợp với sang nhà mới, Ha Kai sẽ mời cả thôn tới uống rượu cần, ăn thịt heo gà, vịt, cá… Gần 50kg gạo nếp dùng để đồ xôi đã được vợ chồng anh cho vào từng gùi để gọn trong nhà kho cùng với cà phê. Rượu cần, thứ đặc sản lên men từ lá cây rừng là đồ uống không thể thiếu cho những ngày Tết của cộng đồng người K’ho cũng đã được vợ chồng Ha Kai chuẩn bị sẵn với 15 ché lớn nhỏ. 

Mấy ai biết rằng, cách đây hơn chục năm, ông chủ của căn biệt thự sang trọng giàu có nhất vùng này lại là một người làm thuê. Ha Kai kể, trước đây do không có kỹ thuật canh tác nên dù có 2ha lúa nhưng vẫn không đủ nuôi 10 miệng ăn. Vợ chồng Ha Kai lặn lội khắp nơi đi làm thuê cho những ông chủ người Kinh. Vợ chồng anh xin những cây cà phê con mọc trong vườn nơi làm thuê đem về trồng trên rẫy của gia đình mình. Vay vượn tiền mua phân bón, thực hiện theo đúng quy trình mà Ha Kai đã học được từ những ông chủ người Kinh.

Chỉ một năm sau, 2ha rẫy đã phủ kín cà phê. Chẳng mấy chốc, vợ chồng Ha Kai đã có của ăn của để, mua sắm được nhiều vật dụng phục vụ gia đình và thoát cảnh đói nghèo. Đến nay, diện tích cà phê của Ha Kai đã mở rộng ra 6ha, có ao tích trữ nước tưới cho cà phê, vừa tận dụng để nuôi cá, vịt… Hiện mỗi năm, chỉ tính riêng từ thu hoạch cà phê, gia đình Ha Kai thu về khoảng 1 tỷ đồng tiền lãi. Ha Kai cho biết, trong vòng 5 năm qua, gia đình anh đã cho tới 2/3 hộ đồng bào K’ho trong thôn mượn tiền để làm ăn. Số tiền hộ cao nhất là 15 triệu đồng, ít nhất là 3 triệu đồng.

Thôn Tân Hợp có trên 30 hộ đồng bào K’ho thì có khoảng 20 hộ được gia đình Ha Kai cho mượn tiền, không lấy lãi. Phần lớn những hộ được mượn tiền đều làm ăn tốt, cải thiện được đời sống, chỉ một hai năm sau là trả được tiền đã mượn. Hiện tại, gia đình Ha Kai vẫn đang cho những gia đình nghèo khó nhất trong thôn mượn gần 100 triệu đồng để làm vốn phát triển kinh tế.

Mùa hoa dã quỳ Nam Tây Nguyên vừa lụi, từng thảm hoa mai anh đào nở rộ khắp nơi, là lúc báo hiệu một mùa xuân mới đã về. Buôn làng Nam Tây Nguyên và cộng đồng người K’ho đang rộn ràng đón một mùa Tết yên vui, đầm ấm và no đủ.

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người K’ho ở Việt Nam có dân số 166.112 người, cư trú tại 46 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người K’ho cư trú chủ yếu tại Lâm Đồng với 145.665 người, 87,7% tổng số người K’ho tại Việt Nam, Bình Thuận là 11.233 người, Khánh Hòa 4.778 người, Ninh Thuận 2.860 người, Đồng Nai 792 người và TP Hồ Chí Minh 247 người.
Kim Ngân

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.