Tên lửa của Iran xuyên thủng hệ thống phòng không Israel như thế nào?

Trong Chiến dịch True Promise II gần đây, Iran đã phóng hơn 180 tên lửa vào các mục tiêu ở Israel, chủ yếu nhắm vào các cơ sở quân sự như căn cứ không quân và trung tâm chỉ huy. Trong khi các hệ thống phòng không của Israel đã đánh chặn được một lượng lớn các tên lửa này, một số tên lửa khác vẫn phá vỡ được hàng rào phòng thủ, gây thiệt hại không nhỏ cho chính quyền Tel Aviv.

Hành động này cũng đã làm gia tăng mức độ căng thẳng trong thời điểm vốn đang cực kỳ nhạy cảm trên khắp Trung Đông, khi nguy cơ một cuộc xung đột khu vực đang cận kề.

Kho vũ khí mở rộng của Iran

Giới quân sự nhận định, trong các cuộc tấn công trên không, Iran thường ưu tiên sử dụng các loại tên lửa Fattah và Ghadr, trong đó có tên lửa siêu thanh như Fattah-2. Tên lửa này được trang bị đầu đạn, có động cơ ở tốc độ từ Mach 5 đến Mach 20 và tầm bắn khoảng 1.500 km. Fattah-2 có thể thực hiện những thay đổi quỹ đạo đáng kể giữa chuyến bay để trốn tránh hệ thống phòng thủ trên không của Israel. Đặc biệt, Fattah-2 lần đầu tiên được sử dụng trong các cuộc tấn công bằng tên lửa vào Israel hồi đầu tháng 10 với mục tiêu là nhắm vào các cơ sở hạ tầng phòng thủ quan trọng của Israel, bao gồm cả hệ thống phòng thủ tên lửa Arrow.

Ngoài ra, tên lửa siêu thanh Fattah-1 di chuyển với tốc độ Mach 5 cũng là một vũ khí cực kỳ tiên tiến, có thể cơ động ở tốc độ siêu thanh bên trong bầu khí quyển của Trái đất và cực kỳ khó bị bắn hạ. Fabian Hinz, một nghiên cứu viên tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) khi nói về loại tên lửa này cho hay, Fattah-1 dường như có đầu đạn trên một phương tiện tái lập điều khiển, cho phép nó điều chỉnh để tránh hệ thống phòng thủ tên lửa trong một thời gian ngắn trước khi lao xuống mục tiêu. Khả năng này của Fattah-1, theo Fabian Hinz, là một cải tiến so với các tên lửa trước đó của Iran.

Tên lửa của Iran xuyên thủng hệ thống phòng không Israel như thế nào? -0
Iron Dome là hệ thống phòng thủ tên lửa di động của Israel được thiết kế để đánh chặn tên lửa và pháo tầm ngắn.

Theo báo cáo năm 2021 của Dự án đe dọa tên lửa tại CSIS, Iran có hàng nghìn tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình với nhiều tầm bắn khác nhau. Con số chính xác cho từng loại tên lửa vẫn chưa được tiết lộ. Nhưng trong một bài phát biểu trước Quốc hội vào năm 2023, Tướng Không quân Mỹ Kenneth McKenzie đã nói rằng, báo cáo từ trang web Iran Watch tại Dự án kiểm soát vũ khí hạt nhân Wisconsin cho thấy, Tehran có hơn 3.000 tên lửa đạn đạo. Quỹ đạo của tên lửa đạn đạo do Iran sản xuất đưa chúng ra ngoài hoặc gần giới hạn của bầu khí quyển Trái Đất, trước khi đầu đạn tách khỏi tên lửa, mang nó lên cao và lao trở lại bầu khí quyển rồi hướng tới mục tiêu.

Từ việc phân tích các video trên mạng xã hội được xác minh từ hiện trường vụ tấn công bằng tên lửa hồi tháng 10, các chuyên gia về vũ khí nhận định rằng, ngoài tên lửa siêu thanh Fattah-2, Iran đã sử dụng các biến thể của tên lửa đạn đạo Shahab-3. Điều phối viên nghiên cứu tại Dịch vụ nghiên cứu vũ khí (ARES) Patrick Senft khẳng định, Shahab-3 là nền tảng cho tất cả các tên lửa đạn đạo tầm trung của Iran sử dụng nhiên liệu lỏng. Tên lửa này được đưa vào sử dụng từ năm 2003, có thể mang đầu đạn nặng từ 760 kg đến 1.200 kg và có thể được bắn từ bệ phóng di động với tầm bắn khoảng 1.300 km.

Ngoài ra, Iran còn sử dụng các phiên bản nâng cấp của Shahab-3 như tên lửa Ghadr và Emad với độ chính xác cao hơn rất nhiều. Ghadr là tên lửa đạn đạo tầm trung đã được sử dụng trong các cuộc tấn công gần đây vào Israel, nhằm mục đích vượt qua các hệ thống phòng thủ tên lửa. Đặc biệt, Ghadr-110 là loại tên lửa đạn đạo có tầm bắn 1.800 km. Còn tên lửa đạn đạo Emad lại có đầu đạn cơ động, cho phép điều chỉnh trong khi bay, tăng độ chính xác so với các mẫu trước đó. Emad được thiết kế để xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa và đã tham gia nhiều cuộc tập trận quân sự lớn của Iran.

Tướng Không quân Mỹ Kenneth McKenzie nhận định, trong những năm qua, Iran đã tập trung vào việc phát triển nhiều hệ thống tên lửa khác nhau có thể vươn tới các mục tiêu ở Israel. Điều này phản ánh chiến lược của Tehran là nhằm ngăn chặn các hành động của Israel trong khu vực. Đồng thời, Iran cũng hỗ trợ và có quan hệ đối tác chiến lược với các tổ chức vũ trang, cung cấp cho họ tên lửa và công nghệ máy bay không người lái nhằm thể hiện sức mạnh vượt ra ngoài biên giới và tạo ra một mạng lưới đe dọa chống lại Israel.

Chiến lược phòng thủ của Israel

Để đáp trả, Israel vận hành một loạt các hệ thống để ngăn chặn các cuộc tấn công từ tên lửa đạn đạo có quỹ đạo đưa chúng ra khỏi bầu khí quyển cho đến tên lửa hành trình và tên lửa bay thấp. Hệ thống Iron Dome cực kỳ hiệu quả của nước này được chú ý nhiều, khá hiệu quả để chống lại tên lửa và vũ khí pháo binh đang bay tới. Đây là một hệ thống phòng không tầm ngắn với tỷ lệ thành công cao. Iron Dome có ưu điểm là có thể tấn công nhiều mục tiêu cùng lúc. Quân đội Israel cho biết, kể từ khi được đưa vào hoạt động vào năm 2011, hệ thống đã đánh chặn hàng nghìn quả đạn do Hamas và Hezbollah phóng đi. Nhưng Iron Dome lại chỉ là lớp dưới cùng trong hệ thống phòng thủ tên lửa của Israel và không phải là hệ thống được sử dụng để chống lại các tên lửa đạn đạo mạnh của Iran trong các cuộc tấn công hồi tháng 10.

Tên lửa của Iran xuyên thủng hệ thống phòng không Israel như thế nào? -0
Tên lửa Shahab-3 của Iran được nhìn thấy trước khi được thử nghiệm từ địa hình sa mạc tại một địa điểm không xác định ở Iran ngày 28/9/2009.

Theo Tổ chức Phòng thủ tên lửa (IMDO), bậc thang tiếp theo trong hệ thống phòng thủ tên lửa của Israel là David's Sling, có khả năng chống lại các mối đe dọa từ tầm ngắn đến tầm trung, sử dụng các máy bay đánh chặn tiên tiến để tấn công các mục tiêu ở khoảng cách lên tới 300 km. David's Sling - một dự án chung của Hệ thống phòng thủ tiên tiến Rafael của Israel và gã khổng lồ quốc phòng Raytheon của Mỹ, được lắp đặt vào năm 2017, thường sử dụng các tên lửa đánh chặn động năng Stunner và SkyCeptor để tiêu diệt các mục tiêu cách xa 300 km. Với phạm vi này, David's Sling có thể bao phủ cả miền Nam Lebanon cũng như Dải Gaza. Cho đến nay, David's Sling đã cung cấp một lớp phòng thủ quan trọng cho Israel chống lại các mối đe dọa tên lửa từ Iran và Hezbollah.

Phía trên Davids Sling là hệ thống Arrow 2 và Arrow 3 của Israel, được phát triển chung với Mỹ. CSIS cho hay, Arrow 2 sử dụng đầu đạn phân mảnh để phá hủy tên lửa đạn đạo đang bay tới trong giai đoạn cuối, khi chúng lao về phía mục tiêu ở tầng khí quyển trên. Với tầm bắn 90 km và độ cao tối đa 51 km, Arrow 2 được coi là bản nâng cấp của Hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot của Mỹ. Trong khi đó, Arrow 3 sử dụng công nghệ đánh chặn để đánh chặn tên lửa đạn đạo đang bay tới trong không gian, trước khi chúng xâm nhập lại bầu khí quyển trên đường đến mục tiêu.

Chưa hết, quân đội Israel cũng đang thử nghiệm một hệ thống mới có tên là Iron Beam, sử dụng tia laser để đánh chặn các đầu đạn bắn ở tầm gần. Một giám đốc điều hành cấp cao của Rafael đã tiết lộ với tạp chí kỹ thuật số Breaking Defense có trụ sở tại Mỹ hồi tháng 3 rằng, Iron Beam sẽ được đưa vào sử dụng năm 2025.

Giới quan sát nhận định, cho đến nay, Iran và Israel đều tham gia vào một cuộc chạy đua vũ trang khu vực làm gia tăng nguy cơ xung đột. Israel đã tiến hành các cuộc không kích vào các vị trí của Iran ở Syria, nhằm mục đích phá vỡ việc chuyển giao vũ khí tiên tiến cho nhóm vũ trang Hezbollah. Đáp lại, Iran đã đe dọa trả đũa, làm gia tăng khả năng xảy ra xung đột quân sự. Và các cuộc cạnh tranh tên lửa thời gian qua có thể dẫn đến leo thang căng thẳng.

Sự hiện diện của vũ khí tiên tiến và sự phổ biến tên lửa giữa các lực lượng ủy nhiệm khu vực càng làm tình hình thêm phức tạp. Các hoạt động phát triển tên lửa ở cả Iran và Israel cũng phản ánh cuộc đấu tranh rộng lớn hơn để giành quyền thống trị khu vực Trung Đông. Khi cả hai quốc gia đều tăng cường năng lực của mình, nguy cơ xảy ra xung đột quân sự ngày càng hiện hữu.

Chu Nguyễn

Các tin khác

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa là loài vật gần gũi trong cuộc sống người Việt từ lâu, không chỉ dùng để kéo xe mà còn là phương tiện nghi lễ, giao thông và đánh trận, do đó, nó cũng được xuất hiện khá nhiều trong hình luật thời xưa.

Tản mạn Thần Bạch Mã

Tản mạn Thần Bạch Mã

Thần Bạch Mã là vị thần hiện được thờ cúng tại đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, Hà Nội. Từ thời Lý, đó là ngôi đền trấn phía Đông, tương ứng với đền Quán Thánh trấn phía Bắc, đền Kim Liên trấn phía Nam và đền Voi Phục trấn phía Tây thành Thăng Long.