Tấn công mạng có sức hủy diệt ngang hạt nhân?

"Mọi người trên khắp thế giới có thể lo lắng về sự căng thẳng trong vấn đề hạt nhân gia tăng, nhưng tôi nghĩ họ đã bỏ lỡ thực tế rằng, một cuộc tấn công mạng có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng và tin tặc đã sẵn sàng đặt nền móng cho sự hủy diệt" - Jeremy Straub, chuyên gia an ninh Mỹ, nói.

Mối đe dọa hạt nhân là nghiêm trọng, nhưng một mối đe dọa khác có thể cũng nghiêm trọng mà ít được công chúng nhìn thấy - tấn công mạng. Có nhiều dấu hiệu cho thấy tin tặc đã cài đặt phần mềm độc hại bên trong các hệ thống điện, nước của Mỹ. Nó nằm sẵn đó, sẵn sàng chờ được kích hoạt. Có báo cáo cho thấy quân đội Mỹ cũng đã xâm nhập vào các máy tính điều khiển hệ thống điện của Nga, theo National Interest.

Điểm qua các cuộc xâm nhập

Là một chuyên gia nghiên cứu về an ninh mạng và chiến tranh thông tin, Jeremy Straub lo ngại rằng một cuộc tấn công mạng với tác động lan rộng, xâm nhập từ khu vực này lan sang khu vực khác hoặc kết hợp với nhiều cuộc tấn công nhỏ hơn, có thể gây ra thiệt hại không lường trước. Thiệt hại đó bao gồm cả thương tích và tử vong tương đương với số người chết vì vũ khí hạt nhân.

Không giống như vũ khí hạt nhân sẽ gây ra thảm họa cho những người ở trong vòng khoảng 1km, số người chết vì các cuộc tấn công mạng sẽ diễn tiến từ từ. Mọi người có thể chết vì thiếu thực phẩm, năng lượng hoặc khí đốt, hay do tai nạn giao thông khi hệ thống đèn tín hiệu giao thông bị làm hỏng. Điều này có thể xảy ra trên diện rộng, dẫn đến chấn thương hàng loạt, thậm chí tử vong.

Đầu năm 2016, tin tặc đã kiểm soát một nhà máy nước ở Mỹ, thay đổi thành phần hóa học dùng để làm sạch nước. Nếu sự phá hoại này được thực hiện trót lọt, nguồn nước bị nhiễm độc, nước không thể sử dụng sẽ dẫn đến thiếu nước.

Trong hai năm 2016, 2017, tin tặc đã đóng cửa bộ phận chính của lưới điện ở Ukraine. May mắn cuộc tấn công này nhỏ hơn so với khả năng có thể của nó, không có thiết bị nào bị phá hủy. Các quan chức nghĩ rằng nó được thiết kế để gửi tin nhắn.

Năm 2018, tội phạm mạng không xác định được đã kiểm soát được quyền truy cập vào toàn hệ thống điện của Vương quốc Anh. Năm 2019, lưới điện của Mỹ bị xâm nhập tương tự.

Năm 2017, tin tặc đã đóng cửa các hệ thống giám sát đường ống dẫn dầu và khí đốt trên khắp Mỹ.

FBI còn cảnh báo rằng tin tặc đang nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạt nhân. Một cơ sở hạt nhân bị tin tặc tấn công có thể dẫn đến việc rò rỉ chất thải phóng xạ, hóa chất, hoặc thậm chí làm một lò phản ứng tan chảy. Một cuộc tấn công mạng có thể gây ra thảm họa tương tự vụ Chernobyl.

Tấn công mạng cấp độ ngang hạt nhân

Ông Jeremy Straub chỉ ra một số cuộc xung đột hạt nhân chống lại các biện pháp bảo vệ mang tính toàn cầu không hiển hiện bằng các cuộc tấn công mạng. Chẳng hạn, một vụ phóng thử vũ khí hạt nhân của quốc gia nào đó có thể bị phát hiện và sẽ bị đáp trả.

Nhưng những kẻ tấn công mạng gây ra ít sự ức chế hơn. Hơn nữa, chiến tranh mạng có thể bắt đầu nhỏ lẻ, nhắm mục tiêu vào một chiếc điện thoại hay máy tính xách tay.

Các cuộc tấn công lớn hơn có thể nhắm vào các doanh nghiệp, chẳng hạn ngân hàng, khách sạn hay cơ quan chính phủ. Nhưng những cuộc tấn công này không đủ mạnh để trở thành một cuộc leo thang xung đột như quy mô cuộc chiến tranh hạt nhân.

Có 3 kịch bản cơ bản về cách một cuộc tấn công mạng có thể phát triển lên thành cấp ngang với một cuộc tấn công hạt nhân.

Nó có thể bắt đầu một cách "khiêm tốn" với việc cơ quan tình báo của một quốc gia trộm cắp, xóa hay xâm phạm dữ liệu quân sự của một quốc gia khác. Sự trả đũa qua lại liên tiếp có thể mở rộng phạm vi của cuộc tấn công và mức độ thiệt hại nghiêm trọng của nó đối với đời sống dân sự.

Trong một tình huống khác, một quốc gia hay tổ chức khủng bố có thể phát động một cuộc tấn công mạng hủy diệt ồ ạt nhắm vào một số tiện ích như điện, cơ sở xử lý nước hoặc nhà máy công nghiệp cùng một lúc hay kết hợp để gây ra thiệt hại.

Tuy nhiên, khả năng liên quan nhất có lẽ là do xảy ra nhầm lẫn. Trong một số trường hợp, lỗi của con người hay máy móc gần như đã phá hủy thế giới trong Chiến tranh Lạnh, thì một cái gì đó tương tự cũng có thể xảy ra với phần mềm và phần cứng trong lĩnh vực kỹ thuật số.

Một cuộc tấn công mạng sẽ không thể được phát động từ bảng điều khiển của bộ phận điều hành hạt nhân, giống như cách trang Oscar Zero bị ngừng hoạt động bằng cách điều khiển thông qua không gian mạng. Một con người có thể không cần thiết "thò tay vào".

Cách chống lại thảm họa

Khi gần như không có cách nào để bảo vệ hoàn toàn trước một cuộc tấn công hạt nhân, với một cuộc tấn công mạng, chỉ có cách để hạn chế thiệt hại từ nó.

Đầu tiên là các chính phủ, doanh nghiệp và người dân cần thường xuyên bảo mật hệ thống của mình để ngăn chặn xâm nhập từ bên ngoài, sau đó khai thác cách thức kết nối và truy cập của người sử dụng để lặn sâu hơn.

Các hệ thống quan trọng như cơ sở hạ tầng các tiện ích công cộng, các công ty vận tải hay các công ty sử dụng hóa chất độc hại cần phải được bảo vệ an toàn hơn nhiều. Một phân tích cho thấy, chỉ khoảng 1/5 các công ty sử dụng máy tính để điều khiển máy móc công nghiệp ở Mỹ có giám sát thiết bị của họ, để phát hiện các cuộc tấn công tiềm ẩn.

Và trong số 40% các cuộc tấn công đã tiến hành mà họ đã phát hiện kịp thời, những kẻ xâm nhập đã truy cập vào hệ thống của họ hơn một năm. Một khảo sát khác chỉ ra gần 3/4 các công ty năng lượng bị xâm nhập mạng trong năm trước đó.

Nhưng tất cả hệ thống đó có thể được bảo vệ mà không cần nhân viên an ninh mạng lành nghề xử lý. Hiện tại, gần 1/4 vị trí trong công việc an ninh mạng ở Mỹ đang bị bỏ trống, cần nhiều nhân sự lấp đầy. Một nhà tuyển dụng bày tỏ lo ngại rằng nếu các vị trí này có đủ nhân sự thì cũng không có người đủ trình độ để làm.

Giải pháp là công tác đào tạo, truyền dạy kỹ năng cho những người cần thiết làm công tác an ninh mạng cần nhiều hơn; cũng như họ cần được cập nhật các mối đe dọa và chiến lược quốc phòng mới nhất.

Nếu thế giới ngăn chặn các cuộc tấn công mạng lớn, bao gồm cả một số cuộc có khả năng gây thiệt hại như một cuộc tấn công hạt nhân, thì sẽ tùy thuộc vào mỗi người, mỗi công ty, mỗi cơ quan chính phủ để cùng chung tay bảo vệ các hệ thống quan trọng đối với cuộc sống con người.

Gia Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.