Tấn công mạng có sức hủy diệt ngang hạt nhân?

"Mọi người trên khắp thế giới có thể lo lắng về sự căng thẳng trong vấn đề hạt nhân gia tăng, nhưng tôi nghĩ họ đã bỏ lỡ thực tế rằng, một cuộc tấn công mạng có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng và tin tặc đã sẵn sàng đặt nền móng cho sự hủy diệt" - Jeremy Straub, chuyên gia an ninh Mỹ, nói.

Mối đe dọa hạt nhân là nghiêm trọng, nhưng một mối đe dọa khác có thể cũng nghiêm trọng mà ít được công chúng nhìn thấy - tấn công mạng. Có nhiều dấu hiệu cho thấy tin tặc đã cài đặt phần mềm độc hại bên trong các hệ thống điện, nước của Mỹ. Nó nằm sẵn đó, sẵn sàng chờ được kích hoạt. Có báo cáo cho thấy quân đội Mỹ cũng đã xâm nhập vào các máy tính điều khiển hệ thống điện của Nga, theo National Interest.

Điểm qua các cuộc xâm nhập

Là một chuyên gia nghiên cứu về an ninh mạng và chiến tranh thông tin, Jeremy Straub lo ngại rằng một cuộc tấn công mạng với tác động lan rộng, xâm nhập từ khu vực này lan sang khu vực khác hoặc kết hợp với nhiều cuộc tấn công nhỏ hơn, có thể gây ra thiệt hại không lường trước. Thiệt hại đó bao gồm cả thương tích và tử vong tương đương với số người chết vì vũ khí hạt nhân.

Không giống như vũ khí hạt nhân sẽ gây ra thảm họa cho những người ở trong vòng khoảng 1km, số người chết vì các cuộc tấn công mạng sẽ diễn tiến từ từ. Mọi người có thể chết vì thiếu thực phẩm, năng lượng hoặc khí đốt, hay do tai nạn giao thông khi hệ thống đèn tín hiệu giao thông bị làm hỏng. Điều này có thể xảy ra trên diện rộng, dẫn đến chấn thương hàng loạt, thậm chí tử vong.

Đầu năm 2016, tin tặc đã kiểm soát một nhà máy nước ở Mỹ, thay đổi thành phần hóa học dùng để làm sạch nước. Nếu sự phá hoại này được thực hiện trót lọt, nguồn nước bị nhiễm độc, nước không thể sử dụng sẽ dẫn đến thiếu nước.

Trong hai năm 2016, 2017, tin tặc đã đóng cửa bộ phận chính của lưới điện ở Ukraine. May mắn cuộc tấn công này nhỏ hơn so với khả năng có thể của nó, không có thiết bị nào bị phá hủy. Các quan chức nghĩ rằng nó được thiết kế để gửi tin nhắn.

Năm 2018, tội phạm mạng không xác định được đã kiểm soát được quyền truy cập vào toàn hệ thống điện của Vương quốc Anh. Năm 2019, lưới điện của Mỹ bị xâm nhập tương tự.

Năm 2017, tin tặc đã đóng cửa các hệ thống giám sát đường ống dẫn dầu và khí đốt trên khắp Mỹ.

FBI còn cảnh báo rằng tin tặc đang nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạt nhân. Một cơ sở hạt nhân bị tin tặc tấn công có thể dẫn đến việc rò rỉ chất thải phóng xạ, hóa chất, hoặc thậm chí làm một lò phản ứng tan chảy. Một cuộc tấn công mạng có thể gây ra thảm họa tương tự vụ Chernobyl.

Tấn công mạng cấp độ ngang hạt nhân

Ông Jeremy Straub chỉ ra một số cuộc xung đột hạt nhân chống lại các biện pháp bảo vệ mang tính toàn cầu không hiển hiện bằng các cuộc tấn công mạng. Chẳng hạn, một vụ phóng thử vũ khí hạt nhân của quốc gia nào đó có thể bị phát hiện và sẽ bị đáp trả.

Nhưng những kẻ tấn công mạng gây ra ít sự ức chế hơn. Hơn nữa, chiến tranh mạng có thể bắt đầu nhỏ lẻ, nhắm mục tiêu vào một chiếc điện thoại hay máy tính xách tay.

Các cuộc tấn công lớn hơn có thể nhắm vào các doanh nghiệp, chẳng hạn ngân hàng, khách sạn hay cơ quan chính phủ. Nhưng những cuộc tấn công này không đủ mạnh để trở thành một cuộc leo thang xung đột như quy mô cuộc chiến tranh hạt nhân.

Có 3 kịch bản cơ bản về cách một cuộc tấn công mạng có thể phát triển lên thành cấp ngang với một cuộc tấn công hạt nhân.

Nó có thể bắt đầu một cách "khiêm tốn" với việc cơ quan tình báo của một quốc gia trộm cắp, xóa hay xâm phạm dữ liệu quân sự của một quốc gia khác. Sự trả đũa qua lại liên tiếp có thể mở rộng phạm vi của cuộc tấn công và mức độ thiệt hại nghiêm trọng của nó đối với đời sống dân sự.

Trong một tình huống khác, một quốc gia hay tổ chức khủng bố có thể phát động một cuộc tấn công mạng hủy diệt ồ ạt nhắm vào một số tiện ích như điện, cơ sở xử lý nước hoặc nhà máy công nghiệp cùng một lúc hay kết hợp để gây ra thiệt hại.

Tuy nhiên, khả năng liên quan nhất có lẽ là do xảy ra nhầm lẫn. Trong một số trường hợp, lỗi của con người hay máy móc gần như đã phá hủy thế giới trong Chiến tranh Lạnh, thì một cái gì đó tương tự cũng có thể xảy ra với phần mềm và phần cứng trong lĩnh vực kỹ thuật số.

Một cuộc tấn công mạng sẽ không thể được phát động từ bảng điều khiển của bộ phận điều hành hạt nhân, giống như cách trang Oscar Zero bị ngừng hoạt động bằng cách điều khiển thông qua không gian mạng. Một con người có thể không cần thiết "thò tay vào".

Cách chống lại thảm họa

Khi gần như không có cách nào để bảo vệ hoàn toàn trước một cuộc tấn công hạt nhân, với một cuộc tấn công mạng, chỉ có cách để hạn chế thiệt hại từ nó.

Đầu tiên là các chính phủ, doanh nghiệp và người dân cần thường xuyên bảo mật hệ thống của mình để ngăn chặn xâm nhập từ bên ngoài, sau đó khai thác cách thức kết nối và truy cập của người sử dụng để lặn sâu hơn.

Các hệ thống quan trọng như cơ sở hạ tầng các tiện ích công cộng, các công ty vận tải hay các công ty sử dụng hóa chất độc hại cần phải được bảo vệ an toàn hơn nhiều. Một phân tích cho thấy, chỉ khoảng 1/5 các công ty sử dụng máy tính để điều khiển máy móc công nghiệp ở Mỹ có giám sát thiết bị của họ, để phát hiện các cuộc tấn công tiềm ẩn.

Và trong số 40% các cuộc tấn công đã tiến hành mà họ đã phát hiện kịp thời, những kẻ xâm nhập đã truy cập vào hệ thống của họ hơn một năm. Một khảo sát khác chỉ ra gần 3/4 các công ty năng lượng bị xâm nhập mạng trong năm trước đó.

Nhưng tất cả hệ thống đó có thể được bảo vệ mà không cần nhân viên an ninh mạng lành nghề xử lý. Hiện tại, gần 1/4 vị trí trong công việc an ninh mạng ở Mỹ đang bị bỏ trống, cần nhiều nhân sự lấp đầy. Một nhà tuyển dụng bày tỏ lo ngại rằng nếu các vị trí này có đủ nhân sự thì cũng không có người đủ trình độ để làm.

Giải pháp là công tác đào tạo, truyền dạy kỹ năng cho những người cần thiết làm công tác an ninh mạng cần nhiều hơn; cũng như họ cần được cập nhật các mối đe dọa và chiến lược quốc phòng mới nhất.

Nếu thế giới ngăn chặn các cuộc tấn công mạng lớn, bao gồm cả một số cuộc có khả năng gây thiệt hại như một cuộc tấn công hạt nhân, thì sẽ tùy thuộc vào mỗi người, mỗi công ty, mỗi cơ quan chính phủ để cùng chung tay bảo vệ các hệ thống quan trọng đối với cuộc sống con người.

Gia Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.