#Hạt nhân

Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.

Trong bối cảnh châu Âu gia tăng thảo luận về năng lực răn đe hạt nhân của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Thủ tướng Na Uy mới đây lên tiếng làm rõ lập trường của Oslo trước các đồn đoán về khả năng triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ. Phát biểu của nhà lãnh đạo Na Uy được xem là thông điệp quan trọng về cách quốc gia Bắc Âu này cân bằng giữa cam kết với NATO và chính sách an ninh truyền thống.

Tình hình quốc tế ngày 10/3 tiếp tục biến động khi xung đột liên quan Iran lan rộng tại Trung Đông, trong khi nhiều diễn biến đáng chú ý khác xuất hiện từ châu Âu đến Đông Bắc Á, liên quan năng lượng, an ninh và ngoại giao giữa các cường quốc.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 26/2 tuyên bố, bất kỳ thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân nào trong tương lai cũng phải có sự tham gia của Trung Quốc, bên cạnh Mỹ và Nga. Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh các cơ chế kiểm soát vũ khí giữa Washington và Moskva đang đứng trước nhiều thách thức.

Quan hệ Mỹ – Iran tiếp tục là một trong những điểm nóng đáng chú ý của an ninh quốc tế khi hai bên đồng thời phát đi thông điệp cứng rắn liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran. Chuỗi diễn biến trong các ngày 21–23/2 phản ánh trạng thái đặc trưng của cuộc đối đầu này: răn đe quân sự đi kèm đối thoại ngoại giao, nhưng lòng tin chiến lược vẫn ở mức thấp.

Sự kết thúc của New START đánh dấu một bước chuyển pha quan trọng trong răn đe hạt nhân toàn cầu: từ kiểm soát bằng luật lệ sang kiểm soát bằng tính toán sức mạnh.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 16/11 cho biết, Iran đã ngừng làm giàu uranium trên toàn quốc sau các cuộc tấn công gây thiệt hại cho những cơ sở hạt nhân.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 31/10 (giờ địa phương) tái khẳng định việc Mỹ sẽ tiếp tục thử nghiệm hạt nhân, nhưng từ chối đề cập việc liệu có bao gồm các vụ thử hạt nhân dưới lòng đất hay không.

Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 29/10 thông tin: “Hôm qua, chúng tôi đã tiến hành vụ thử nghiệm cho một hệ thống tiềm năng khác, thiết bị không người lái dưới nước Poseidon, cũng được trang bị lò phản ứng hạt nhân”.

Từ ngày 28/9, các lệnh trừng phạt sâu rộng của Liên hợp quốc đối với Iran, vốn đã được dỡ bỏ theo Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA) năm 2015 và Nghị quyết 2231 ngày 20/7/2015 xác lập thỏa thuận này, chính thức được có hiệu lực trở lại theo cơ chế "snapback", sau khi nỗ lực ngoại giao kéo dài suốt nhiều tháng qua không đạt được thỏa hiệp nào đáng kể.

Tehran và Washington ngày 24/9 đã phát đi tín hiệu về khả năng xoa dịu căng thẳng hạt nhân sau một thời gian dài bế tắc, khi Iran khẳng định không có tham vọng chế tạo vũ khí hạt nhân và Mỹ bày tỏ sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán nhằm giải quyết vấn đề hạt nhân.

Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki hôm 17/9 (giờ địa phương) tuyên bố, nước này sẵn sàng tham gia chương trình chia sẻ hạt nhân của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), trong bối cảnh an ninh châu Âu căng thẳng do xung đột Ukraine.

Trong cuộc phỏng vấn mới nhất với Financial Times, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi khẳng định, công nghệ không thể bị phá hủy bằng bom đạn, nhấn mạnh rằng hành động quân sự chỉ chứng minh sự vô hiệu của bạo lực đối với chương trình hạt nhân của nước này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã đưa ra những cảnh báo cứng rắn đối với Iran, chỉ vài tuần sau loạt tấn công quân sự nhằm vào ba cơ sở hạt nhân của nước này, đồng thời tuyên bố sẵn sàng hành động “nhanh chóng và công khai” nếu Tehran tiếp tục làm giàu uranium.

Ánh sáng vàng nhạt của buổi hoàng hôn Vienna trải dài trên bàn làm việc của Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi khi ông lật lại báo cáo giám sát mới nhất. Cùng lúc đó, sâu trong lòng đất núi Fordow, những gram uranium làm giàu 60% tiếp tục hành trình bí ẩn qua các cỗ máy ly tâm.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết ông tin rằng bất đồng giữa Iran và Mỹ có thể được giải quyết thông qua đối thoại và đàm phán, song nhấn mạnh lòng tin giữa hai bên hiện đang bị xói mòn nghiêm trọng sau các cuộc tấn công quân sự từ phía Mỹ và Israel.

Sau tuyên bố của một quan chức cấp cao Iran rằng Mỹ cần từ bỏ khả năng tấn công quân sự để có thể tiếp tục đàm phán, Tổng thống Donald Trump đã phản ứng cứng rắn, nhấn mạnh ông không có ý định đối thoại với Tehran.

Trả lời hãng RT của Nga trong buổi họp báo hôm 29/6, Phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh việc tiếp tục bảo vệ quyền làm giàu uranium theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), đồng thời quả quyết chương trình hạt nhân hoàn toàn vì mục đích hòa bình.

Tờ Times of Israel hôm 25/6 dẫn lời Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên tại hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở The Hague (Hà Lan), rằng Israel đã cử đặc vụ vào cơ sở hạt nhân Fordow của Iran sau các cuộc không kích của Mỹ hồi đầu tuần này.

Đây là nhận định được đưa ra trong một số báo cáo tình báo của Mỹ, Reuters và CNN đưa tin.