Tấm gương hy sinh anh dũng của vị Chủ tịch xã Phú Điền đầu tiên

Giữa thu, nắng vàng hanh hao trải dài trên con đường vào làng, chúng tôi tìm về vùng quê giàu truyền thống cách mạng - thôn Kim Bảng, xã Phú Điền, huyện Nam Sách (Hải Dương). 66 năm đã trôi qua kể từ ngày lịch sử ấy, câu chuyện về sự dũng cảm, tấm gương hy sinh anh dũng của một trong những người đảng viên Cộng sản, đồng thời cũng là vị Chủ tịch đầu tiên của xã Phú Điền, liệt sỹ Lê Văn Nhân vẫn sống mãi trong ký ức của người dân nơi đây.

Xã Phú Điền vào năm 1946 là địa bàn được Huyện ủy Nam Sách ra quyết định thành lập Chi bộ Đảng cộng sản đầu tiên. Thôn Kim Bảng thuộc xã Phú Điền, khi đó nằm trong vùng hậu chiến, giặc càn quét rất ác liệt. 

Ông Nguyễn Quang Trung, người đã hoạt động cùng thời với ông Lê Văn Nhân nhớ lại: Vào khoảng những năm 1946- 1947, thực dân Pháp tăng cường khủng bố, người dân gặp muôn vàn khó khăn. Chúng cho lập các đồn, bốt đàn áp phong trào cách mạng của xã Phú Điền. Hoạt động trong bối cảnh đó nhưng ông Lê Văn Nhân không quản gian khó. Với vai trò là Bí thư, Ủy viên thư ký rồi Chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến xã Phú Điền, ông đến từng gia đình để vận động, cảm hóa những người làm tay sai cho giặc trở về với cách mạng. Còn những người cố tình theo giặc thì kiên quyết xử lý.

Ông còn chỉ đạo Ủy ban hành chính xã khẩn trương thực hiện những nhiệm vụ cấp bách như diệt giặc đói. Ông Lê Văn Nhân cùng các đồng chí trong Chi bộ vận động nhân dân thi đua sản xuất, tận dụng những mảnh đất chưa canh tác để trồng cây rau màu ngắn ngày; lập “Hũ gạo tiết kiệm”… Kết quả, vụ chiêm năm 1946, lúa và hoa màu đều được mùa, đời sống nhân dân Phú Điền đi vào ổn định, nhân dân phấn khởi. Ủy ban hành chính xã Phú Điền đã thành lập “Ban bình dân học vụ”, “Tổ diệt dốt”; thực hiện phương châm “Anh không biết chữ thì em bảo”, “Cha không biết chữ thì con bảo, nhà nhà đi học, người người đi học”...

Đồng đội và người dân từng chứng kiến sự hy sinh của liệt sỹ Lê Văn Nhân gặp gỡ, ôn lại kỷ niệm.
Đồng đội và người dân từng chứng kiến sự hy sinh của liệt sỹ Lê Văn Nhân gặp gỡ, ôn lại kỷ niệm.

Tháng 4 năm 1948, thực hiện chỉ đạo của Huyện ủy Nam Sách, ông Lê Văn Nhân đã đưa 2 đảng viên Nguyễn Văn Hồ và Phạm Văn Ẩm ra làm chánh, phó Hương chủ thôn Kim Bảng với mục đích làm trá hình, hoạt động hai mặt: Nắm tình hình, tin tức địch để kịp thời báo cáo; khi thu thuế của dân không nộp cho Pháp, mà nộp cho cách mạng, sau đó giả dạng báo quan Tây là bị Việt Minh thu rồi; mặt khác khi đã lập tề địch ít đi càn quét, đàn áp, giảm thiệt hại cho cách mạng. Bên ngoài là lập tề, bên trong là 1 xã đi lại tự do trong vòng kiểm soát của địch. Thời gian này (1946-1947), các đoàn thể quần chúng được củng cố, hoạt động đều khắp trong toàn xã.

Từ cuối 1947 và năm 1948, nhiều nơi trong huyện Nam Sách bị địch chiếm đóng. Chúng đã tiến hành xây dựng thêm 8 đồn bốt, đồng thời tăng cường mở các trận càn quét vào các làng xã để bắt lính, vơ vét tài sản của nhân dân. Qua nắm tình hình, ta đã phát hiện tên Nguyễn Văn Đọc, là người ở thôn Lý Văn, một tên tay sai vô cùng tàn ác có nhiều nợ máu với nhân dân…

Được sự đồng ý của cấp trên, ngày 11/8/1948, ông Nhân trực tiếp tổ chức trận đánh. Hôm đó, tên đồn trưởng An Điền gian ác Nguyễn Văn Đọc cùng 2 tên lính sang sông tại bến đò thôn Lâm Xá. Ông Nhân trực tiếp chỉ huy 3 đồng chí Nguyễn Văn Nhượng, Nguyễn Văn Đồng,  và Ứng Văn Đáp phục kích tại bờ nam sông Lâm Xá. Ông Nhân giao cho ông Ứng Văn Báo làm người chở đò, có nhiệm vụ dìm đò chở tên Đọc cùng 2 lính xuống sông tạo điều kiện cho nhóm của ta tiêu diệt. Kế hoạch đã được xây dựng một cách cẩn trọng, song do ông Báo sức yếu nên không dìm được đò chìm xuống nước, bị lộ tên Đọc rút súng đe dọa… Trận đánh không thành nhưng đã có tác dụng răn đe rất lớn.

Nhiều năm đã trôi qua, nhưng trong ký ức của ông Vũ Văn La và ông Nguyễn Quang Trung, là những người trực tiếp chứng kiến địch tra tấn đồng chí Lê Văn Nhân, câu chuyện vẫn như vừa xảy ra. “Sự việc xảy ra vào khoảng tháng 8/1949”, ông Trung nhớ lại trước đó, nhân dân trong vùng, đặc biệt là cán bộ, đảng viên và nhân dân xã Phú Điền đã tiêu diệt nhiều tên địch…

Lực lượng dân quân du kích được phát triển. Sau trận thua thảm hại đó, vào tháng 8 năm 1949, bọn địch bí mật điều quân tổ chức bao vây và tiến hành trận càn lớn vào xã Phú Điền hòng đánh trả thù. Khi đó, toàn bộ các ngả đường vào xã đều bị vây chặt. Tình huống diễn ra quá bất ngờ, lực lượng du kích chỉ kịp báo cho nhân dân biết để phòng tránh, đối phó; đồng thời bí mật rút khỏi vòng vây. Trời mờ sáng, bọn địch bao vây thôn Kim Bảng, phát hiện 2 chiếc hầm bí mật, bắt đi 18 người, trong đó có đồng chí Nhân.

 Ông Vũ Văn La kể lại: Bọn địch dùng đoạn gỗ cây bát biểu của đình bẻ ra để đánh ông. Mỗi lần đánh vào cơ thể ông Nhân, khi nhấc đoạn gỗ ra đều có dính từng mảnh cơ thể của ông. Chúng đánh nát người ông Nhân, yêu cầu ông chỉ điểm những người dưới chức quyền của ông và vũ khí, tài liệu... nhưng ông kiên quyết không khai. Tra tấn ông Nhân từ 9h sáng, liên tục 6 tiếng đồng hồ, đến 14h ngày 10/8/1949, chúng vẫn không khai thác được gì ở ông nên đem bắn…”.

Với thành tích trên, Đảng, Nhà nước đã công nhận liệt sỹ và truy tặng ông Huân chương Kháng chiến hạng ba. Nhiều năm đã trôi qua, nhưng tấm gương hy sinh dũng cảm, oanh liệt trước kẻ thù của người chiến sỹ cách mạng kiên trung vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức của mỗi người dân Phú Điền. Trong lòng mỗi người dân trong thôn, xã tấm gương ấy luôn hiện hữu đã giúp cho các thế hệ giáo dục con em về lòng yêu nước, về truyền thống cách mạng của vùng quê giàu truyền thống. Người cộng sản, vị Chủ tịch xã đầu tiên ấy luôn thực sự là người anh hùng trong lòng dân.

Xuân Mai

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...