Quân đội Mỹ và cuộc đua thiết kế máy bay gián điệp

Chiếc máy bay gián điệp nổi tiếng thời Chiến tranh Lạnh U-2 hiện đang được Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) trang bị những thiết bị cảm biến để tiến hành những cuộc thử nghiệm về thời tiết.

Tiếp theo U-2 Blackbird, chiếc “Son of the Blackbird” (Con trai chim hét) của nhà thầu quốc phòng Mỹ Lockheed Martin sẽ sử dụng hệ thống nhiên liệu kép để có thể băng qua toàn bộ lục địa chỉ trong vòng 1 giờ. Máy bay không người lái (drone) “Global Hawk” có khả năng tiến hành những sứ mạng được lập trình sẵn. TR-X – một sáng tạo khác của Lockheed Martin – được tích hợp công nghệ máy bay gián điệp tiên tiến nhất và dự kiến sẽ cất cánh vào năm 2030.

Chiếc U-2 của Lockheed Martin.
Chiếc U-2 của Lockheed Martin.

Những chiếc máy bay gián điệp hiện đại sử dụng công nghệ mô phỏng tháp viễn thông gọi là “dirtbox” – được cho là viết tắt tên Công ty cung cấp công nghệ phục hồi dữ liệu số Digital Recovery Technology, công ty con của Hãng Boeing - có thể tìm kiếm và giám sát những tín hiệu giao tiếp di động. “Dirtbox” có thể dò tìm một người có mặt trong một căn phòng nằm trong một tòa nhà.

Trước khi chiếc U-2 của Lockheed Martin xuất hiện để thực hiện nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo về những hoạt động quân sự bí mật của Liên Xô thời Chiến tranh Lạnh, không một chiếc máy bay gián điệp nào có thể lượn lờ trên không phận người Nga. Thế nhưng, thực tế cho thấy U-2 đã thay đổi tình thế một cách ngoạn mục. U2 là con đẻ của kỹ sư Clarence “Kelly” Johnson và từ lúc thiết kế cho đến khi thử nghiệm bay chỉ mất thời gian 9 tháng.

Kỹ sư Clarence “Kelly” Johnson.
Kỹ sư Clarence “Kelly” Johnson.

U-2 có khả năng bay nhanh hơn những chiếc máy bay chiến đấu và tên lửa; chụp được những bức không ảnh chi tiết về sân bay, nhà máy và cơ xưởng đóng tàu của đối phương. Những bức không ảnh chứng minh cho chính quyền Mỹ rằng, không có mối đe dọa trực tiếp từ Liên Xô và do đó cuộc chạy đua vũ trang mang tính hủy diệt – cũng như nguy cơ bùng nổ một cuộc chiến tranh hạt nhân thảm khốc – được ngăn chặn.

Chiếc U-2 cũng từng tuần tra bầu trời Iraq và Afghanistan, thu bắt tín hiệu giao tiếp của phiến quân và sử dụng hệ thống cảm biến cực nhạy để dò tìm những nhiễu loạn nhỏ nhất trên mặt đất, cảnh báo quân đội Mỹ về sự hiện diện của chất nổ tự tạo (IED) và mìn.

Trong lịch sử, những chiếc máy bay gián điệp không mang theo vũ khí và chỉ có khả năng ngăn chặn những cuộc khủng hoảng song thế hệ mới hiện nay của những chiếc máy bay loại này được trang bị công nghệ gián điệp càng lúc càng trở nên thông minh hơn.

Sử dụng các công nghệ mới, U-2 hiện nay có thể bay cao 15.240m trong vòng 20 phút và đạt đến độ cao 19.812m trong vòng 1 giờ sau khi cất cánh. Được chính quyền và quân đội Mỹ triển khai, “những con mắt trên bầu trời” có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ khác nhau – từ tuần tra biên giới và thu thập thông tin trong lòng đối phương cho đến giám sát các trận chiến cho các nhà hoạch định chiến lược.

Thu thập thông tin chớp nhoáng và bí mật là yêu cầu đối với những chiếc máy bay gián điệp. Ví dụ, Lockheed Martin đang nghiên cứu phát triển SR-72 gọi là “Son of the Blackbird” - thế hệ máy bay không người lái nhanh hơn thay thế cho chiếc huyền thoại SR-71 Blackbird. Chiếc SR-71 cất cánh năm 1964 và hoàn thành mọi nhiệm vụ tình báo cho đến khi chính thức “về hưu” năm 1990.

Mặc dù dài 32m với sải cánh 17m, song “con hà ma”ä đen đúa này bay còn nhanh hơn viên đạn súng trường, đạt vận tốc Mach 3 – tức 3.700km/giờ, gấp 3 lần tốc độ âm thanh. Với hình dạng thiết kế đặc biệt, Blackbird không bị radar phát hiện và được trang bị thiết bị chụp ảnh tiên tiến nhất vào lúc đó. Blackbird chụp được những hình ảnh từ độ cao gấp 3 lần đỉnh Everest trong dãy Himalaya. Cho đến nay, không một chiếc Blackbird nào bị đối phương bắn rơi hay bắt sống trong khi thực hiện nhiệm vụ gián điệp.

Chiếc “Dragon Lady” của Không quân Mỹ.
Chiếc “Dragon Lady” của Không quân Mỹ.

Động cơ phiên bản mới của Blackbird sử dụng hệ thống nhiên liệu kép để đạt đến tốc độ siêu thanh, cho phép máy bay băng qua toàn bộ đại lục trong vòng 1 giờ. Ở tốc độ này, sự ma sát không khí có thể làm tan chảy thép, cho nên SR-72 được chế tạo bằng chất liệu composite – tương tự như chất liệu được sử dụng cho tàu con thoi vũ trụ và tên lửa. SR-72 cũng được thiết kế để chịu đựng được nhiệt độ lên đến 1.0000C. Công nghệ chụp ảnh sử dụng cho chiếc máy bay có tốc độ khủng  này cũng sẽ là một kỳ công khó tin nổi.

Nhưng SR-72 không còn chỉ là “người quan sát” mà nó có thể phóng tên lửa tiêu diệt mục tiêu từ độ cao khoảng 24km từ tầng bình lưu. Khí động lực học đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong công nghệ máy bay gián điệp và những chiếc như SR-72 cần được thiết kế để có thể đương đầu  với những điều kiện khắc nghiệt nhất khi bay với tốc độ kinh hoàng nhất. “Son of the Blackbird” cũng được thiết kế để giữ được trạng thái cân bằng ngoạn mục với sự thay đổi tốc độ dưới âm thanh, vượt âm thanh và siêu thanh.

Siêu âm là khi máy bay vượt rào cản âm thanh hay Mach 1, còn siêu thanh là khi nó đạt đến tốc độ Mach 5 – hay nhanh hơn âm thanh 5 lần. Tuy nhiên, chiếc máy bay không người lái Global Hawk của nhà thầu Northrop Grumman Corporation có sự khác biệt rất lớn so với loại máy bay gián điệp.

Với vóc dáng mập mạp, Global Hawk vẫn có đủ năng lực bay vòng quanh thế giới để thực hiện tốt nhiệm vụ ISR (tình báo, giám sát và do thám) và truyền dữ liệu nhạy cảm về cho trạm kiểm soát tại các căn cứu không quân Mỹ trên mặt đất. Chiếc drone kỳ thú này có được nhiều lợi ích khi được sử dụng để do thám từ trên không.

Thứ nhất, các kỹ sư không cần xây dựng buồng lái bảo vệ tính mạng phi công. Thứ hai, “quái vật bay” hoạt động được trên mọi rìa không gian này giúp tiết kiệm được tiền bạc, thời gian cũng như không gian bên trong máy bay. Lợi ích tiếp theo là máy bay gián điệp không người lái có thể thực hiện sứ mạng trong thời gian dài hơn so với máy bay có phi công.

Ngoài ra, nhiều chiếc drone cũng được lập trình sẵn để tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ mặc dù sự liên lạc với căn cứ bị mất. Đó là chiếc máy bay RQ-180 của Northrop Grumman. Chiếc drone tàng hình này tránh được radar và được sử dụng để do thám những quốc gia đối phương. Vô hình, tốc độ và cực kỳ mạnh mẽ là những ưu điểm tuyệt vời của RQ-180. Đó cũng là những yêu cầu cho máy bay gián điệp trong tương lai để thực hiện những nhiệm vụ ISR.

Mặc dù, chính quyền Mỹ chưa có kế hoạch cho về hưu những “con quái vật gián điệp” cũ như U-2 “Dragon Lady” của Lockheed Martin, song những chiếc máy bay cực kỳ hiện đại khác vẫn tiếp tục được phát triển liên tục. Một chiếc trong số đó là TR-X của Lockheed Martin từ trạm sáng tạo máy bay gián điệp Skunk Works ở California. Kế hoạch thiết kế đang còn trong trứng nước, nhưng Lockheed Martin dự kiến chiếc TR-X sẽ vượt xa mọi máy bay hiện nay trên bầu trời khi được cất cánh vào năm 2030.

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.