Quân đội Mỹ và cuộc đua thiết kế máy bay gián điệp

Chiếc máy bay gián điệp nổi tiếng thời Chiến tranh Lạnh U-2 hiện đang được Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) trang bị những thiết bị cảm biến để tiến hành những cuộc thử nghiệm về thời tiết.

Tiếp theo U-2 Blackbird, chiếc “Son of the Blackbird” (Con trai chim hét) của nhà thầu quốc phòng Mỹ Lockheed Martin sẽ sử dụng hệ thống nhiên liệu kép để có thể băng qua toàn bộ lục địa chỉ trong vòng 1 giờ. Máy bay không người lái (drone) “Global Hawk” có khả năng tiến hành những sứ mạng được lập trình sẵn. TR-X – một sáng tạo khác của Lockheed Martin – được tích hợp công nghệ máy bay gián điệp tiên tiến nhất và dự kiến sẽ cất cánh vào năm 2030.

Chiếc U-2 của Lockheed Martin.
Chiếc U-2 của Lockheed Martin.

Những chiếc máy bay gián điệp hiện đại sử dụng công nghệ mô phỏng tháp viễn thông gọi là “dirtbox” – được cho là viết tắt tên Công ty cung cấp công nghệ phục hồi dữ liệu số Digital Recovery Technology, công ty con của Hãng Boeing - có thể tìm kiếm và giám sát những tín hiệu giao tiếp di động. “Dirtbox” có thể dò tìm một người có mặt trong một căn phòng nằm trong một tòa nhà.

Trước khi chiếc U-2 của Lockheed Martin xuất hiện để thực hiện nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo về những hoạt động quân sự bí mật của Liên Xô thời Chiến tranh Lạnh, không một chiếc máy bay gián điệp nào có thể lượn lờ trên không phận người Nga. Thế nhưng, thực tế cho thấy U-2 đã thay đổi tình thế một cách ngoạn mục. U2 là con đẻ của kỹ sư Clarence “Kelly” Johnson và từ lúc thiết kế cho đến khi thử nghiệm bay chỉ mất thời gian 9 tháng.

Kỹ sư Clarence “Kelly” Johnson.
Kỹ sư Clarence “Kelly” Johnson.

U-2 có khả năng bay nhanh hơn những chiếc máy bay chiến đấu và tên lửa; chụp được những bức không ảnh chi tiết về sân bay, nhà máy và cơ xưởng đóng tàu của đối phương. Những bức không ảnh chứng minh cho chính quyền Mỹ rằng, không có mối đe dọa trực tiếp từ Liên Xô và do đó cuộc chạy đua vũ trang mang tính hủy diệt – cũng như nguy cơ bùng nổ một cuộc chiến tranh hạt nhân thảm khốc – được ngăn chặn.

Chiếc U-2 cũng từng tuần tra bầu trời Iraq và Afghanistan, thu bắt tín hiệu giao tiếp của phiến quân và sử dụng hệ thống cảm biến cực nhạy để dò tìm những nhiễu loạn nhỏ nhất trên mặt đất, cảnh báo quân đội Mỹ về sự hiện diện của chất nổ tự tạo (IED) và mìn.

Trong lịch sử, những chiếc máy bay gián điệp không mang theo vũ khí và chỉ có khả năng ngăn chặn những cuộc khủng hoảng song thế hệ mới hiện nay của những chiếc máy bay loại này được trang bị công nghệ gián điệp càng lúc càng trở nên thông minh hơn.

Sử dụng các công nghệ mới, U-2 hiện nay có thể bay cao 15.240m trong vòng 20 phút và đạt đến độ cao 19.812m trong vòng 1 giờ sau khi cất cánh. Được chính quyền và quân đội Mỹ triển khai, “những con mắt trên bầu trời” có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ khác nhau – từ tuần tra biên giới và thu thập thông tin trong lòng đối phương cho đến giám sát các trận chiến cho các nhà hoạch định chiến lược.

Thu thập thông tin chớp nhoáng và bí mật là yêu cầu đối với những chiếc máy bay gián điệp. Ví dụ, Lockheed Martin đang nghiên cứu phát triển SR-72 gọi là “Son of the Blackbird” - thế hệ máy bay không người lái nhanh hơn thay thế cho chiếc huyền thoại SR-71 Blackbird. Chiếc SR-71 cất cánh năm 1964 và hoàn thành mọi nhiệm vụ tình báo cho đến khi chính thức “về hưu” năm 1990.

Mặc dù dài 32m với sải cánh 17m, song “con hà ma”ä đen đúa này bay còn nhanh hơn viên đạn súng trường, đạt vận tốc Mach 3 – tức 3.700km/giờ, gấp 3 lần tốc độ âm thanh. Với hình dạng thiết kế đặc biệt, Blackbird không bị radar phát hiện và được trang bị thiết bị chụp ảnh tiên tiến nhất vào lúc đó. Blackbird chụp được những hình ảnh từ độ cao gấp 3 lần đỉnh Everest trong dãy Himalaya. Cho đến nay, không một chiếc Blackbird nào bị đối phương bắn rơi hay bắt sống trong khi thực hiện nhiệm vụ gián điệp.

Chiếc “Dragon Lady” của Không quân Mỹ.
Chiếc “Dragon Lady” của Không quân Mỹ.

Động cơ phiên bản mới của Blackbird sử dụng hệ thống nhiên liệu kép để đạt đến tốc độ siêu thanh, cho phép máy bay băng qua toàn bộ đại lục trong vòng 1 giờ. Ở tốc độ này, sự ma sát không khí có thể làm tan chảy thép, cho nên SR-72 được chế tạo bằng chất liệu composite – tương tự như chất liệu được sử dụng cho tàu con thoi vũ trụ và tên lửa. SR-72 cũng được thiết kế để chịu đựng được nhiệt độ lên đến 1.0000C. Công nghệ chụp ảnh sử dụng cho chiếc máy bay có tốc độ khủng  này cũng sẽ là một kỳ công khó tin nổi.

Nhưng SR-72 không còn chỉ là “người quan sát” mà nó có thể phóng tên lửa tiêu diệt mục tiêu từ độ cao khoảng 24km từ tầng bình lưu. Khí động lực học đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong công nghệ máy bay gián điệp và những chiếc như SR-72 cần được thiết kế để có thể đương đầu  với những điều kiện khắc nghiệt nhất khi bay với tốc độ kinh hoàng nhất. “Son of the Blackbird” cũng được thiết kế để giữ được trạng thái cân bằng ngoạn mục với sự thay đổi tốc độ dưới âm thanh, vượt âm thanh và siêu thanh.

Siêu âm là khi máy bay vượt rào cản âm thanh hay Mach 1, còn siêu thanh là khi nó đạt đến tốc độ Mach 5 – hay nhanh hơn âm thanh 5 lần. Tuy nhiên, chiếc máy bay không người lái Global Hawk của nhà thầu Northrop Grumman Corporation có sự khác biệt rất lớn so với loại máy bay gián điệp.

Với vóc dáng mập mạp, Global Hawk vẫn có đủ năng lực bay vòng quanh thế giới để thực hiện tốt nhiệm vụ ISR (tình báo, giám sát và do thám) và truyền dữ liệu nhạy cảm về cho trạm kiểm soát tại các căn cứu không quân Mỹ trên mặt đất. Chiếc drone kỳ thú này có được nhiều lợi ích khi được sử dụng để do thám từ trên không.

Thứ nhất, các kỹ sư không cần xây dựng buồng lái bảo vệ tính mạng phi công. Thứ hai, “quái vật bay” hoạt động được trên mọi rìa không gian này giúp tiết kiệm được tiền bạc, thời gian cũng như không gian bên trong máy bay. Lợi ích tiếp theo là máy bay gián điệp không người lái có thể thực hiện sứ mạng trong thời gian dài hơn so với máy bay có phi công.

Ngoài ra, nhiều chiếc drone cũng được lập trình sẵn để tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ mặc dù sự liên lạc với căn cứ bị mất. Đó là chiếc máy bay RQ-180 của Northrop Grumman. Chiếc drone tàng hình này tránh được radar và được sử dụng để do thám những quốc gia đối phương. Vô hình, tốc độ và cực kỳ mạnh mẽ là những ưu điểm tuyệt vời của RQ-180. Đó cũng là những yêu cầu cho máy bay gián điệp trong tương lai để thực hiện những nhiệm vụ ISR.

Mặc dù, chính quyền Mỹ chưa có kế hoạch cho về hưu những “con quái vật gián điệp” cũ như U-2 “Dragon Lady” của Lockheed Martin, song những chiếc máy bay cực kỳ hiện đại khác vẫn tiếp tục được phát triển liên tục. Một chiếc trong số đó là TR-X của Lockheed Martin từ trạm sáng tạo máy bay gián điệp Skunk Works ở California. Kế hoạch thiết kế đang còn trong trứng nước, nhưng Lockheed Martin dự kiến chiếc TR-X sẽ vượt xa mọi máy bay hiện nay trên bầu trời khi được cất cánh vào năm 2030.

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.