“Pin cát” và câu chuyện năng lượng xanh

Một nhóm nhà nghiên cứu Phần Lan lắp đặt “pin cát” hoạt động hoàn toàn đầu tiên trên thế giới có thể lưu trữ năng lượng xanh trong nhiều tháng. Nhóm nhà phát triển cho biết điều này giúp giải quyết vấn đề về nguồn cung quanh năm - vấn đề chính đối với năng lượng xanh.

Sử dụng cát loại thường, thiết bị được sạc bằng nhiệt được tạo ra từ nguồn điện rẻ tiền từ năng lượng mặt trời hoặc gió. Cát lưu trữ nhiệt ở khoảng 500 độ C, sau đó sưởi ấm ngôi nhà vào mùa đông khi năng lượng đắt hơn.

Mối quan tâm về nguồn nhiệt và ánh sáng, đặc biệt là với mùa đông Phần Lan kéo dài lạnh giá ở phía chân trời đang khiến giới chính trị gia cũng như người dân bận tâm. Nhưng trong góc một nhà máy điện nhỏ ở phía tây Phần Lan là một công nghệ mới có khả năng giảm bớt một số lo lắng này.

“Pin cát” và câu chuyện năng lượng xanh -0
Một xô cát được sử dụng trong nhà máy thử nghiệm pin.

Yếu tố quan trọng trong thiết bị này? Khoảng 100 tấn cát xây dựng chất thành đống cao bên trong một silo xám xỉn. Những loại thô và sẵn sàng này có thể là cách đơn giản tiết kiệm chi phí để dự trữ năng lượng khi cần thiết nhất. Nhưng trong khi tấm pin mặt trời và turbine gió mới có thể nhanh chóng được bổ sung vào lưới điện quốc gia, thì những nguồn bổ sung này cũng đặt ra những thách thức to lớn.

Câu hỏi khó nhất là về khả năng gián đoạn - làm thế nào để bạn giữ đèn sáng khi mặt trời không chiếu sáng và gió không thổi? Thêm nhiều năng lượng tái tạo vào lưới điện cũng có nghĩa là bạn cần tăng cường những nguồn năng lượng khác để cân bằng mạng lưới, vì điện quá nhiều hoặc quá ít đều có thể khiến nó bị sập.

Câu trả lời rõ ràng nhất cho những vấn đề này là pin quy mô lớn có thể lưu trữ và cân bằng nhu cầu năng lượng khi lưới điện trở nên xanh hơn. Hiện tại, hầu hết các loại pin đều được sản xuất bằng lithium đắt tiền với kích thước vật lý lớn và chỉ có thể đối phó với một lượng điện dư hạn chế. Nhưng tại thị trấn Kankaanpaa, một nhóm kỹ sư trẻ Phần Lan đã hoàn thành việc lắp đặt thương mại đầu tiên loại pin làm từ… cát mà họ tin rằng có thể giải quyết vấn đề lưu trữ theo cách tiết kiệm, chi phí thấp.

Markku Ylnen, một trong hai người sáng lập Polar Night Energy và người phát triển sản phẩm, cho biết: “Bất cứ khi nào có lượng điện xanh sẵn có tăng cao như thế này, chúng tôi muốn có thể đưa nó vào kho lưu trữ thực sự nhanh chóng”. Thiết bị được lắp đặt trong nhà máy điện Vatajankoski chạy hệ thống sưởi ấm cho khu vực. Điện giá rẻ làm ấm cát lên đến 500 độ C bằng cách đốt nóng điện trở (quá trình tương tự làm cho đám cháy điện hoạt động). Điều này tạo ra không khí nóng luân chuyển trong cát bằng bộ trao đổi nhiệt.

Cát là phương tiện lưu trữ nhiệt rất hiệu quả và ít bị mất đi theo thời gian. Nhóm  nhà phát triển tự tin thiết bị của họ có thể giữ cát ở 500 độ C trong vài tháng. Vì vậy, khi giá năng lượng cao hơn, pin sẽ thải ra không khí nóng làm ấm nước cho hệ thống sưởi; sau đó được bơm xung quanh nhà, văn phòng và thậm chí cả hồ bơi địa phương.

“Pin cát” và câu chuyện năng lượng xanh -0
Pin cát giúp làm ấm nhà, văn phòng và cả hồ bơi địa phương.

Ý tưởng về “pin cát” lần đầu tiên được phát triển tại một nhà máy bột giấy trước đây ở thành phố Tampere, với hội đồng quyên góp không gian làm việc và cung cấp kinh phí đưa nó đi vào hoạt động.

Elina Seppanen, chuyên gia về khí hậu và năng lượng của thành phố, bình luận: “Nếu chúng ta có một số trạm điện chỉ hoạt động trong vài giờ vào mùa đông, khi thời tiết lạnh nhất, thì nó sẽ cực kỳ đắt đỏ. Nhưng nếu chúng ta có loại giải pháp cung cấp sự linh hoạt cho việc sử dụng và lưu trữ nhiệt, điều đó sẽ giúp ích rất nhiều về mặt chi phí”.

Một trong những thách thức lớn hiện nay là liệu công nghệ có thể được mở rộng để thực sự tạo ra sự khác biệt - và liệu nhóm nhà phát triển có thể sử dụng nó để thoát điện cũng như sưởi ấm không?

Hiệu suất giảm đáng kể khi cát được sử dụng chỉ để cung cấp điện trở lại cho lưới điện. Nhưng lưu trữ năng lượng xanh dưới dạng nhiệt trong thời gian dài hơn cũng là cơ hội lớn cho ngành công nghiệp, nơi hầu hết nhiệt của quá trình được sử dụng trong thực phẩm và đồ uống, dệt may hoặc dược phẩm đến từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch.

Một số nhóm nghiên cứu khác, chẳng hạn như Phòng thí nghiệm Năng lượng Tái tạo Quốc gia Mỹ, đang tích cực xem cát như một dạng pin khả thi cho năng lượng xanh. Nhưng Phần Lan là đất nước đầu tiên sở hữu một hệ thống thương mại hoạt động và cho đến nay vẫn đang hoạt động tốt.

Pekka Passi, giám đốc điều hành nhà máy điện Vatajankoski, nhận định: “Nó thực sự đơn giản, nhưng chúng tôi thích ý tưởng thử một cái gì đó mới, để trở thành người đầu tiên trên thế giới làm điều như thế này. Nó hơi điên rồ, nếu bạn cho là như thế, nhưng tôi nghĩ nó sẽ thành công”.

Duy Minh (Tổng hợp)

Các tin khác

Từ chuyên khảo vật lý đến “Bóng ma” F-117

Từ chuyên khảo vật lý đến “Bóng ma” F-117

Một chuyên khảo vật lý được xuất bản công khai tại Liên Xô đã góp phần tạo nên chiếc máy bay tàng hình tác chiến đầu tiên trên thế giới. Nhưng hành trình từ những phương trình đến “bóng ma” F-117 không phải câu chuyện đánh cắp bí mật. Đó là cuộc chạy đua để nhận ra giá trị của tri thức, chấp nhận những đánh đổi và biến khả năng trên giấy thành ưu thế quân sự.

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.