1.Được thành lập ngày 31/12/1951 với tổ chức tiền thân là Tổ Chấp pháp trực thuộc Ban Chính trị - Ty Công an Thanh Hoá, là lực lượng xung kích trên mặt trận phòng ngừa, đấu tranh trấn áp tội phạm, giữ gìn an ninh, trật tự, trong suốt 2 cuộc kháng chiến, mặc dù lực lượng mỏng, trình độ nghiệp vụ còn giản đơn, trang bị vũ khí, phương tiện công tác còn thiếu thốn, nhưng với lòng nhiệt tình cách mạng, cán bộ Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) đã nỗ lực khắc phục mọi khó khăn gian khổ, phối hợp cùng các lực lượng nghiệp vụ trong và ngoài ngành, đấu tranh triệt xóa hàng chục vụ án gián điệp, phản động, đập tan nhiều âm mưu phá hoại của các thế lực thù địch và bọn tay sai phản động; đồng thời điều tra, xét hỏi nhiều vụ án hình sự đặc biệt nghiêm trọng, góp phần bảo vệ Đảng, bảo vệ nhân dân và những thành quả cách mạng vừa mới giành được.
Từ năm 1981, Công an tỉnh Thanh Hoá đã triển khai mô hình tổ chức mới, tách phòng Chấp pháp thành 2 phòng nghiệp vụ là: Phòng An ninh điều tra xét hỏi và Phòng CSĐT xét hỏi. Trong những năm đầu thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra (CSĐT) xét hỏi được đổi tên thành Phòng CSĐT có chức năng nhiệm vụ điều tra các vụ án ngay từ giai đoạn đầu phát hiện cho đến kết thúc chuyển Viện Kiểm sát đề nghị truy tố và tiếp nhận tất cả các vụ án thuộc thẩm quyền xét xử cấp tỉnh ở các huyện chuyển lên để điều tra.
Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao, lực lượng CSĐT đã điều tra làm rõ và đưa ra xét xử trước pháp luật hàng trăm vụ án lớn. Điển hình như: Triệt xóa băng cướp có vũ khí do Nguyễn Mạnh Hiền (tức Hiền "đầu bạc") cầm đầu ở Hang Kịt, xã Lũng Cao, Bá Thước; điều tra làm rõ vụ án kinh tế ở Ngân hàng Nam Thành; vụ trộm 285 triệu đồng và 21 chỉ vàng tại kho quỹ Ngân hàng nông nghiệp huyện Lang Chánh; vụ giết người, cướp tài sản ở số nhà 14, Tô Hiến Thành, TP Thanh Hóa…
Năm 2005, thực hiện Pháp lệnh điều tra hình sự 2004, Phòng CSĐT được đổi tên là Văn phòng Cơ quan CSĐT. Tiếp nối truyền thống đơn vị Anh hùng LLVTND, cán bộ, chiến sĩ Văn phòng cơ quan CSĐT đã và đang lập nên những thành tích, chiến công mới, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Với chức năng, nhiệm vụ của mình, Văn phòng Cơ quan CSĐT đã làm tốt công tác tham mưu cho cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở, triển khai sâu rộng các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước về tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền đối với nhiệm vụ đấu tranh phòng chống tội phạm, giữ gìn ANTT.
Tham mưu cho Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra xây dựng các kế hoạch kiểm tra chuyên đề các hoạt động điều tra của lực lượng CSĐT toàn tỉnh; tiếp nhận phân loại, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân kịp thời, theo đúng thẩm quyền; công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp đúng quy định của pháp luật, không để đơn thư kéo dài, gây bức xúc trong cán bộ và nhân dân; tiến hành thẩm định hồ sơ tố tụng giúp Thủ trưởng Cơ quan CSĐT hướng dẫn, chỉ đạo lực lượng CSĐT giải quyết các vụ án đúng người, đúng tội, đúng chính sách pháp luật.
Đặc biệt, được Giám đốc giao thẩm định gần 400 hồ sơ hành chính, phục vụ công tác cưỡng chế hành chính thu hồi đất, giải phóng mặt bằng quốc lộ 1A, các dự án lớn trên địa bàn thị xã Nghi Sơn, TP. Sầm Sơn, qua đó tham mưu cho tỉnh chỉ đạo các đơn vị thực hiện hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng các dự án, không để xảy ra đột xuất, bất ngờ, hình thành "điểm nóng" về ANTT.
Mặt khác, đã trực tiếp triển khai hàng trăm kế hoạch, đề án, phương án lớn, đồng thời phối hợp với các đơn vị, lực lượng Công an trong tỉnh tập trung đấu tranh trấn áp mạnh các loại tội phạm, nhất là tội phạm có tổ chức, các băng ổ nhóm tội phạm hoạt động theo kiểu "xã hội đen", can dự vào các lĩnh vực kinh tế; bắt giữ nhiều tên côn đồ cộm cán, cầm đầu các băng nhóm tội phạm hình sự nguy hiểm, chuyên sử dụng vũ khí nóng, hung khí nguy hiểm để gây án, gây bức xúc dư luận xã hội như: Nguyễn Anh Tuấn (tức Tuấn "thần đèn"); Đỗ Xuân Hùng (tức Hùng "máu"); Trương Văn Việt (tức Việt "Dạ"); Lê Thanh Hải (tức Hải "đạm"); Trương Phú Cự (tức Cự "đen"); Cao Văn Nam (tức Nam "Ái"); Nguyễn Đức Tài (tức Tài "thơ")…
Từ năm 2016 đến nay đã điều tra khám phá thành công vụ án gây rối trật tự công cộng tại chợ thị xã Bỉm Sơn; điều tra, xử lý vụ gây rối trật tự công cộng tại TP Sầm Sơn; vụ Nguyễn Văn Giáp lừa đảo chiếm đoạt 28 tỉ đồng của Công ty Xi măng Công Thanh; vụ gây rối trật tự công cộng tại TP. Thanh Hóa; vụ lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân ở TP. Thanh Hóa; vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản liên quan đến tranh chấp căn nhà số 38 Tống Duy Tân; vụ hủy hoại tài sản liên quan đến cháy chợ Còng (thị xã Nghi Sơn); vụ cháy tòa nhà dầu khí Thanh Hóa; vụ Nguyễn Đình Lộc bắt giữ người trái pháp luật tại xã Thiệu Chính, huyện Thiệu Hóa…
Mới đây nhất, vào đầu năm 2021 đã triệt phá đường dây mua bán phụ nữ qua biên giới, bắt giữ 3 đối tượng, giải cứu 4 phụ nữ bị các đối tượng lừa bán sang Trung Quốc; phá chuyên án, bắt giữ đối tượng Lê Thị Tâm, xã Hoằng Đạt, huyện Hoằng Hóa là đối tượng truy nã đặc biệt nguy hiểm… Những kết quả đó đã góp phần đảm bảo ANTT, tạo môi trường thuận lợi thu hút đầu tư phát triển kinh tế, xã hội của các đơn vị, địa phương trong tỉnh.
Trải qua 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, mặc dù tên gọi và mô hình tổ chức qua từng thời kỳ có thay đổi, song dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng uỷ - Giám đốc Công an tỉnh, sự chỉ đạo hướng dẫn nghiệp vụ của các đơn vị nghiệp vụ Bộ Công an; sự phối hợp, giúp đỡ của các cấp, các ngành, các đơn vị, lực lượng vũ trang, các tổ chức chính trị xã hội và đồng bào các dân tộc trong tỉnh, các thế hệ lãnh đạo và CBCS lực lượng Văn phòng Cơ quan CSĐT luôn tỏ rõ bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng và nhân dân; sắc bén về nghiệp vụ, pháp luật; tận tụy, mưu trí, dũng cảm trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, lập được nhiều chiến công xuất sắc.
Ghi nhận những thành tích, chiến công của Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh, năm 2003, Nhà nước đã phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng nhất, nhì, ba; hàng nghìn lượt tập thể, cá nhân được tặng Huân, Huy chương, Bằng khen, Giấy khen của Chính phủ, Bộ Công an, UBND tỉnh và Giám đốc Công an tỉnh. Những thành tích, chiến công đó đã góp phần tô thắm thêm truyền thống vẻ vang của Công an Thanh Hóa anh hùng.
70 năm - một chặng đường vẻ vang, các thế hệ CBCS lực lượng Văn phòng cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thanh Hoá hôm nay đã và đang kế tục xứng đáng các thế hệ cha anh đi trước, lập thêm nhiều thành tích, chiến công mới, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp đảm bảo ANTT, phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh trong giai đoạn phát triển và hội nhập.
