“Nếu mọi người chịu suy nghĩ một chút trước khi đổ bừa rác ra ngoài thì có lẽ họ sẽ không có hành vi gây hại cho môi trường sống chúng ta”. Đó là phát ngôn của cô bé 10 tuổi tên Zymal Umer khi quan sát bãi rác tự phát bên ngoài thành phố quê hương Sargodha thuộc tỉnh Punjab, miền bắc Pakistan.
Zymal Umer được gọi là “doanh nhân xã hội trẻ tuổi nhất Pakistan” nhờ giải pháp tái chế rác thải thành công của cô bé.
 |
| Sản phẩm Zeebag của Zymal Umer. |
Đối với Zymal Umer, bãi rác tự phát này chỉ là phần nổi của tảng băng chìm – đó là vấn đề rác thải của Pakistan. Theo Cơ quan bảo vệ môi trường Pakistan, nước này ném ra môi trường khoảng 20 triệu tấn rác thải rắn trong một năm và con số cứ tăng 2,4% mỗi năm. Zymal đánh giá: “Đây là tình huống mà mọi người có thể bắt gặp trên khắp đất nước Pakistan. Người ta thoải mái vứt ra môi trường những túi nhựa đủ màu sắc không thể phân hủy. Họ thực sự không hề nghĩ đến việc tái chế rác thải để cứu môi trường”.
Việc quản lý rác thải rắn không được đặt ra tại Pakistan và nước này cũng thiếu trầm trọng những hố tập trung rác. Do đó, đốt rác là cách phổ biến nhất được áp dụng, song lại gây hại đến sức khỏe con người.
Những chiếc túi Zeebag chính là sáng kiến của Zymal Umer nhằm cố gắng giảm thiểu mức độ ô nhiễm đồng thời phát đi cảnh báo về bảo vệ môi trường đến mọi người. Cô bé 10 tuổi xử lý hàng đống báo cũ thành những chiếc túi đựng quà thiết kế đẹp mắt và sau đó bán cho gia đình cũng như bạn bè.
Phần lớn lợi nhuận thu được từ “kinh doanh” Zeebag được Zymal đóng góp cho các tổ chức từ thiện địa phương. Trong khoảng thời gian chỉ 3 năm, Zymal Umer đã bán từ vài túi Zeebag đến hàng trăm túi và thu về từ 4.000 đến 5.000 USD.
Zymal phát biểu: “Tôi học cách làm túi giấy từ YouTube. Tôi cùng với những người anh chị em họ chỉ làm việc vào cuối tuần hay những ngày nghỉ lễ do không dễ cân bằng giữa công việc tái chế rác thải và việc học trong nhà trường. Cha tôi và ông nội cho tiền mua nguyên vật liệu. Nếu không có sự giúp đỡ tích cực từ họ thì tôi không thể phát triển thành công dự án”.
 |
| Zymal chỉ làm việc vào cuối tuần và những ngày nghỉ lễ. |
Doanh nghiệp gia đình cỡ nhỏ của Zymal Umer nhanh chóng thu hút sự chú ý từ giới truyền thông trong nước và cô bé được gắn nhãn là “doanh nhân xã hội trẻ tuổi nhất Pakistan”. Những chiếc túi giấy Zeebag cũng nhận được một số giải thưởng ở Pakistan, Arập Xêút và cả Mỹ. Zymal phấn khởi nói: “Tôi rất vui mừng khi công việc của mình được cộng đồng quốc tế công nhận và hãnh diện vì đã quảng bá tích cực cho đất nước và cha mẹ tôi”.
Bán Zeebag trên mạng xã hội sẽ là cơ hội phát triển kinh doanh mới cho Zymal. Cô bé cho biết: “Ở Pakistan, người ta quan niệm rằng những cô gái không có khả năng làm việc độc lập nhưng tôi không gặp bất cứ khó khăn nào. Tôi muốn trở thành nữ doanh nhân trong tương lai để mở rộng sản phẩm Zeebag thông qua trang web cá nhân, đồng thời cũng giúp quảng bá sản phẩm của những người khác nữa. Tham vọng lớn nhất của tôi là phát triển dự án không chỉ ở Pakistan mà còn ra toàn cầu”.
Một tổ chức từ thiện được Zymal đóng góp tiền là SOS Childrens Villages (Làng trẻ em SOS), nơi cưu mang những đứa trẻ mồ côi và có cuộc sống cơ cực trên khắp đất nước Pakistan. Zymal giải thích: “Thu nhập của tôi giúp mua sắm tủ lạnh, máy rửa chén, bình điện và mọi thứ cần thiết cho cuộc sống hàng ngày. Tôi cảm thấy mãn nguyện và có động cơ tiếp tục làm việc khi nhìn thấy mọi người hạnh phúc”.
Kalsoom Lakhani - phụ nữ sáng lập Invest2Innovate, một tổ chức hỗ trợ các công ty khởi nghiệp ở Pakistan – nhận định đất nước cần suy nghĩ đến tương lai cho các doanh nhân: không chỉ giúp họ thành lập doanh nghiệp mà còn tạo điều kiện để họ mở rộng kinh doanh.
Hiện nay, Pakistan đã có hành động xử lý các vấn đề liên quan đến môi trường thông qua luật pháp như là thành lập một số cơ quan chính quyền và chấp nhận sự giúp đỡ kỹ thuật từ cộng đồng quốc tế. Tuy nhiên, chính quyền Pakistan vẫn đặt ưu tiên hàng đầu cho các vấn đề an ninh và chính trị trong nước. Zymal Umer hy vọng thành công bước đầu của mình sẽ giúp thay đổi lối suy nghĩ của mọi người và khiến họ quan tâm bảo vệ môi trường hơn.
Zymal kết luận: “Điều quan trọng nhất là những thế hệ tương lai có thể được sống trong thế giới sạch và an toàn. Tôi muốn đóng góp một phần công sức của mình nhưng những người khác cũng cần làm điều gì đó”.
