Nữ cựu tù kiên trung hai lần vượt ngục

Lửa chiến tranh đã nguội tắt từ lâu, nhưng trong kí ức của cựu nữ tù Nguyễn Thị Liên, trú ở TP Quảng Ngãi, vẫn in đậm về những tháng năm bị giặc bắt giam cầm. Mỗi khi trái gió trở trời, thương tích từ những trận đòn tra tấn dã man của giặc năm xưa lại lên cơn đau hành hạ. Tuy vậy, bà Liên vẫn sống lạc quan và giáo dục con cháu truyền thống cách mạng của quê hương và gia đình…

Tôi tình cờ gặp bà Liên trong buổi gặp mặt cựu tù yêu nước tại Quảng Ngãi. Hôm đó, câu chuyện của người đàn bà tuổi đã ngoài 70 kể về những tháng năm bị giặc giam cầm ở trại giam Phú Tài (Quy Nhơn, Bình Định) khiến cho mọi người có mặt đều khâm phục.

Theo lời bà Liên, bà tham gia cách mạng khi vừa tròn tuổi 17. Năm 1966, bà được cấp trên điều chuyển về công tác tại Huyện đội Tư Nghĩa, rồi được đi học lớp biệt đội thành trong thời gian 1 năm và điều chuyển về cơ quan Thị đội Quảng Ngãi. Bà Liên nhớ lại, vào một ngày cuối tháng 3-1969, khi bà cùng đồng đội phục kích đánh bắt bọn Hội đồng xã Nghĩa Kỳ thì bị giặc phát hiện, bắt giữ.

Bà Liên trong ngày gặp mặt cựu tù yêu nước tại Quảng Ngãi.

Bà Liên trong ngày gặp mặt cựu tù yêu nước tại Quảng Ngãi.

“Trên người tôi lúc ấy mang 1 khối thuốc nổ TNT, 3 quả lựu đạn N26 và 1 khẩu súng ngắn. Khi bị bại lộ, trong tôi lóe lên suy nghĩ, thà chết chứ không thể để địch bắt sống, nên lập tức cho khối thuốc nổ tung… Nhưng oái oăm, tôi không chết mà bị thương nặng nên giặc bắt đưa đến nhà thương dã chiến điều trị, nhằm khai thác căn cứ bí mật của ta. Trong thời gian điều trị vết thương, giặc dùng đủ mọi biện pháp mua chuộc, tra khảo nhưng tuyệt nhiên tôi không hé răng nửa lời. Trong tim mình là cách mạng, là Đảng, là Tổ quốc và nhân dân, mình không thể phản bội…”, bà Liên tâm sự.

Trước thái độ cứng rắn của bà Liên, giặc đưa bà ra trại giam Non Nước (Đà Nẵng). Tại đây, ròng rã suốt một tháng trời, chúng nhốt bà vào phòng giam đặc biệt và dùng đủ mọi hình thức tra tấn man rợ, nhưng không khai thác được gì nên chuyển bà ra phòng nhì giam giữ thêm một tháng nữa thì đưa về trại giam nữ Phú Tài (Bình Định)…

Nhớ lại những năm tháng trong trại giam Phú Tài, bà Liên rơm rớm nước mắt: “Chứng kiến bọn quân cảnh, giám thị tra tấn, đánh đập các nữ tù chính trị quá tàn nhẫn, tôi đau xót và căm phẫn vô cùng. Từ đó, tôi nghĩ đến việc phải tìm cách vượt ngục. Nếu thành công thì sẽ được về lại đơn vị, được tiếp tục đánh giặc. Còn chẳng may bị phát hiện bắn chết, thì cũng coi như hoàn thành nhiệm vụ với cách mạng”.

Bà Liên bí mật bàn với nữ tù Lê Thị Thận (lúc ấy bị giam chung phòng giam A6) tìm cách trốn ra ngoài. Sau vài ngày thăm dò địa hình, cùng với 3 đêm bà Liên tập cho bà Thận cách thức vượt hàng rào, cách tránh né địch thì cả hai quyết định thực hiện kế hoạch vượt ngục vào một đêm tháng 10-1969. Tuy nhiên, khi vượt ra khỏi trại giam thì gặp toán giặc đi tuần nên hai người lạc nhau. Một mình bà Liên mò mẫm tìm đường ra khỏi vùng địch. Bà men theo đường rừng mà đi ròng rã suốt 7 ngày 7 đêm.

Trong thời gian này, bà chỉ nhai lá rừng và uống nước suối cầm chừng, ban ngày trốn trong hang vì sợ bị địch phát hiện, còn ban đêm thì băng rừng vượt núi, với hi vọng ra được đồng bằng, tìm về đơn vị. Nhưng khi vừa tới đồng bằng, chưa kịp vui mừng thì bà lọt vào ổ phục kích của giặc. Bọn chúng bắt bà đưa về trại giam.

“Bọn giặc giam tôi ở phòng nhì Sư đoàn 25, dùng mọi hình thức tra tấn khủng khiếp nhất, từ đổ xà phòng, nước ớt đến đánh đập, chích roi điện... buộc tôi khai ra người đứng sau tổ chức vượt ngục. Dù lúc đó thân thể đã kiệt sức và không thể chịu nổi nữa, nhưng tôi vẫn một mực giữ thái độ kiên quyết, nhất định không đầu hàng…”, kể đến đây, giọng bà Liên nghẹn lại.

Theo lời bà Liên, không thu được kết quả gì, địch vô cùng tức tối, chúng còng hai tay hai chân của bà và nhốt bà vào thùng sắt để giữa trời ròng rã suốt 153 ngày đêm. Trời nắng thì như ngồi trong đống lửa, trời mưa thì lạnh buốt thấu xương. Trong thời gian đó, chúng chỉ cho bà ăn cơm trắng trộn với muối sống và tra tấn bằng đòn tâm lý, nhằm khuất phục ý chí của bà.

Nhưng trước ý chí rắn như thép của bà, chúng lại đưa bà vào trại chiêu hồi với âm mưu buộc bà phải chào cờ 3 que, đầu hàng địch. Tại đây, bà đã cùng một số đồng đội đấu tranh không chào cờ địch và thực hiện vượt ngục lần hai. Song, lần này bà bị lính gác phát hiện, bắn thẳng vào ngực, gãy xương ức và xuyên lủng phổi… Sau khi chữa trị lành vết thương, giặc lại đưa bà vào biệt giam, canh giữ nghiêm ngặt.

“Tôi nghĩ, nếu đã không thể thoát ra ngoài để cùng các đồng đội chiến đấu thì mình chỉ còn cách đấu tranh trong tù mà thôi. Vì thế, khi thoát khỏi biệt giam, tôi cùng các chị em nữ tù chính trị lại vạch kế hoạch đấu tranh với giặc, một lòng kiên trung, bất khuất cho tới ngày được trao trả tự do. Đó là ngày 15-2-1973, sau khi hiệp định Paris được kí kết”.

Ra tù, bà Liên được cấp trên cho ra miền Bắc dưỡng thương trong vòng 9 tháng rồi được điều về công tác tại Tỉnh đội Nghĩa Bình (Quảng Ngãi và Bình Định ngày nay).

Đến 1976, bà đảm nhận nhiệm vụ huấn luyện tiểu đoàn nữ tân binh 76 ở Bình Định. Hai năm sau, bà chuyển về Công ty chiếu bóng Quảng Ngãi cho đến lúc nghỉ hưu vào năm 1993. Với những cống hiến của mình, bà Liên vinh dự được Nhà nước trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng 3, Huân chương Chiến công hạng 3...

Giờ đây, kể lại chuyện của những năm tháng đau thương mà anh dũng ấy, bà Liên vẫn không ngăn được những giọt nước mắt tủi hờn. Bà bảo, bà chẳng muốn nhớ lại, vì nó khủng khiếp quá, ám ảnh quá. Dẫu vậy, đối với bà, đó vẫn mãi là miền kí ức rất đáng tự hào, về một thời tuổi trẻ đã cống hiến hết mình cho cách mạng.

Ông Lê Quang Ba, Chủ tịch Hội tù binh yêu nước tỉnh Quảng Ngãi trao đổi, quá trình đấu tranh trong tù của bà Liên cho thấy bà là một người phụ nữ kiên cường, bất khuất. Tuy thất bại sau hai lần vượt ngục nhưng tinh thần anh dũng ấy rất đáng được khen ngợi và nêu gương.

Sau khi về hưu bà tham gia nhiệt tình các hoạt động của Hội. Với tính tình khảng khái, thẳng thắn, bà Liên được nhiều người yêu mến và nể phục.

Linh Nguyễn

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.