Nữ chiến binh amazon: Thần thoại và sự thật

Những cảm hứng từ hình tượng đoàn nữ chiến binh mạnh mẽ không bị gò bó trong khuôn phép đã tạo nên tộc Amazon đầy chất huyền sử trong kho tàng văn hóa nhân loại. Dẫu vậy, từ thực tế đem vào thần thoại, người Hy Lạp đã vẽ nên những nét khác biệt một trời một vực.

Tự do sống, tự do yêu, và tự do chết

Nhà sử học cổ đại Herodotus từng kể một câu chuyện ly kỳ.

Vài ngàn năm trước, một nhóm chiến binh người Hy Lạp đã đánh bại tộc Amazon tại sông Thermodon thuộc vùng Pontus, tức là phía bắc Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay. Kết cục của phe chiến bại không có gì khác biệt so với thông thường: Hoặc chết trận, hoặc bị bắt. 

Những người Hy Lạp cố mang càng nhiều tù binh trở về quê nhà càng tốt. Họ nhốt tất cả vào ba chiếc tàu và căng buồm ra khơi, không biết rằng, những "chiến lợi phẩm" mà họ vừa có được, đang âm thầm chờ đợi cơ hội.

Vốn là người tộc Amazon, những cô gái này đương nhiên không tầm thường cả về ý chí lẫn sức vóc. Hiểu rằng nếu tàu về đến Hy Lạp, họ sẽ chẳng còn cơ hội trở lại với cuộc sống tự do như trước kia, cuộc quật khởi được tiến hành. Những nữ chiến binh nhanh chóng tìm thấy kho vũ khí, sát hại tất cả người Hy Lạp và chiếm quyền kiểm soát cả ba chiếc tàu.

Vấn đề là, "làm sao để lái tàu trở về nhà?". Những nữ chiến binh này vốn sống trên lưng ngựa, chưa từng chạm đến bánh lái, cũng chưa từng căng buồm chứ đừng nói đến chuyện thông thuộc thuỷ tính. May thay, nhờ vào gió và sóng của Biển Đen, những con tàu vẫn tìm thấy đất liền, chính là Crimea ngày nay.

Người Hy Lạp cổ đại từng nhiều lần giao tranh với các nhóm nữ chiến binh.
Người Hy Lạp cổ đại từng nhiều lần giao tranh với các nhóm nữ chiến binh.

Không lâu sau khi lên bờ, người Amazon nghe thấy những âm thanh quen thuộc: tiếng vó ngựa. Người Amazon không thể thiếu ngựa. Vì thế, họ không từ chối cơ hội chiếm lấy bầy ngựa đang được chăn thả nơi đây. 

Có ngựa rồi, những nữ chiến binh xem như tìm lại đầy đủ phương tiện thiết yếu trong cuộc sống. Họ bắt đầu rong ruổi, khám phá vùng đất mới và đương nhiên là sống như cách họ vẫn sống ở quê nhà Pontus: Săn bắn, hái lượm, kể cả cướp bóc.

Sự xuất hiện của một nhóm người lạ mặt khiến những cư dân bản địa chú ý. Họ vốn là người Scythia, bộ tộc cũng sống theo kiểu du mục. Nhưng người Scythia nơi đây thì sống thịnh vượng hơn nhờ việc giao thương. 

Để bảo vệ thành phố nhỏ của mình, người Scythia đáp trả. Sau vài lần giao tranh, họ nhận ra những kẻ lạ mặt hoàn toàn là phụ nữ. Điều này khiến họ phải thay đổi kế hoạch.

Người Scythia không muốn giết những nữ chiến binh lạ mặt mà muốn thu phục họ. Trước kia, tộc Scythia cũng từng có những phụ nữ mạnh mẽ như thế. Nhưng cuộc sống càng thịnh vượng, vai trò của phụ nữ trong tộc càng mờ nhạt dần. Họ lùi về hậu phương, chăm sóc con cái và gia đình, vì thế, ngày càng trở nên yếu mềm.

Những nữ chiến binh Amazon xuất hiện khiến những người đứng đầu tộc Scythia nảy sinh mong muốn khôi phục lại sự mạnh mẽ mà họ từng sở hữu. 

Tin rằng sự phối ngẫu giữa những chiến binh sẽ sinh ra những chiến binh, họ muốn những cô gái này làm vợ của những nam thanh niên trong tộc, từ đó sinh ra một thế hệ người Scythia mạnh mẽ hơn.

Bằng cách tiếp cận e dè và thân thiện, những nam thanh niên Scythia dần tiến gần đến những nữ chiến binh Amazon. Về cơ bản, họ sống khá giống nhau khi chỉ xoay quanh các hoạt động săn bắn và hái lượm. 

Vào một ngày nọ, một chàng trai Scythia vô tình bắt gặp một cô gái Amazon ở thảo nguyên. Không cần lời nào, họ quấn lấy nhau, đam mê và cuồng nhiệt. Sau cuộc vui, cả hai hứa sẽ gặp lại nhau và mỗi bên sẽ mang theo bạn bè của mình.

Kể từ đó, bất chấp những rào cản về ngôn ngữ, những người Scythia và Amazon kết đôi, hình thành nên những mối quan hệ tình cảm mật thiết. Họ bắt đầu sống chung một cách bình đẳng và tự do, cùng nhau săn bắn, cùng nhau rong ruổi trên thảo nguyên. 

Dần dần, đến khi hiểu được ngôn ngữ của nhau, những thanh niên Scythia tỏ rõ mong muốn ban đầu: Cưới những cô gái Amazon và kéo họ về với xã hội của mình. Thế nhưng, họ chỉ nhận được sự từ chối.

Phía Amazon thề không từ bỏ cuộc sống tự do. Họ hiểu rằng một khi trở thành những bà vợ Scythia, họ sẽ phải quên đi lưng ngựa và dần trở thành những bà nội trợ. 

Họ đáp trả những người đàn ông bằng một lời đề nghị khác: "Nếu muốn giữ mối quan hệ với chúng tôi và nếu các anh thực sự mong muốn công bằng, thì hãy về nhà, nhận lấy của cải thuộc về các anh và trở lại đây với chúng tôi. Rồi chúng ta sẽ rời đi, sống theo cách như lâu nay vẫn sống".

Bị thuyết phục bởi lý lẽ của phía Amazon, những người đàn ông Scythia làm đúng như vậy. Họ tiến lên phía Bắc. Họ vượt qua sông Tainais và tìm thấy một vùng thảo nguyên trù phú. 

Một cuộc sống mới bắt đầu với dòng giống mà sau này người ta gọi là người Sarmatia. Đó là bộ tộc hầu như không có sự phân biệt giới tính. Nam nữ ăn mặc giống nhau, giỏi sử dụng vũ khí cũng như cưỡi ngựa. Phụ nữ Sarmatian thường xuyên săn bắn cùng đàn ông, hoặc thậm chí là một mình.

Đó là một trong những bằng chứng hùng hồn cho thấy, tộc Amazon, hoặc chí ít, là những nữ chiến binh được gán cho tên gọi này, thực sự tồn tại ở thời cổ đại. Tại rất nhiều di chỉ khảo cổ học xung quanh Biển Đen, người ta đã tìm thấy xương và vũ khí của những nữ chiến binh ấy. 

Đa phần vũ khí thường gắn liền với dân du mục như cung tên, kiếm, giáo, dao găm, khiên và cả áo giáp. Xương của họ bị gãy, vỡ hoặc đầy rẫy những vết thương. Họ đã sống, chiến đấu, và chết như người đàn ông.

Quan trọng hơn cả, những nữ chiến binh này có tính cách và cuộc sống rất khác so với những gì được miêu tả trong thần thoại Hy Lạp. Không có chuyện cắt một bên ngực. Không có chuyện họ là những trinh nữ cực kì căm ghét đàn ông. Càng không có chuyện họ phối ngẫu với đàn ông chỉ để duy trì nòi giống cho xã hội toàn nữ. 

Trên thực tế, họ có bề ngoài như phụ nữ ở bất kì nơi đâu. Họ cũng sống chung một cách hoà thuận với đàn ông, cũng thực hiện nghiêm túc thiên chức làm mẹ. Điểm khác biệt, có chăng, chính là đời sống tình dục có phần tự do hoặc cũng có thể xem là phóng túng.

Cảnh chiến đấu giữa Achilles và Penthesilea được vẽ lại trên bình gốm cổ Hy Lạp.
Cảnh chiến đấu giữa Achilles và Penthesilea được vẽ lại trên bình gốm cổ Hy Lạp.

Những nữ anh hùng đều phải chết!

Có quan điểm cho rằng, nhờ quá trình giao thương, người Hy Lạp cổ đại đã gặp gỡ, thậm chí là chiến đấu với những nữ chiến binh này và rồi lấy họ làm cảm hứng cho những câu chuyện thần thoại. 

Ở đó, những nữ chiến binh với tính cách và đặc trưng khác hoàn toàn với phụ nữ Hy Lạp, dưới tên gọi chung là tộc Amazon, trở thành đối trọng tương xứng với những người hùng Hy Lạp.

Một trong những câu chuyện đáng nhớ nhất về tộc chiến binh Amazon trong thần thoại Hy Lạp là cuộc chiến giữa Nữ hoàng Penthesilea và Achilles, trong bối cảnh cuộc chiến thành Troy. Vị nữ hoàng xinh đẹp không ngần ngại thể hiện sự thiện chiến của mình. 

Chuyện kể rằng nàng xuyên qua trận địa như sấm sét, lấy mạng vô số kẻ địch. Về phần Achilles, chàng bị vẻ đẹp của Penthesilea thu hút và bị lòng dũng cảm của nàng quyến rũ. 

Khoảnh khắc đối mặt nhau chiến trường cũng là khoảnh khắc người hùng của Hy Lạp sa vào lưới tình của Nữ hoàng Amazon. Nhưng đáng tiếc, tất cả đã quá muộn. Penthesilea bị Achilles đánh bại và gục chết trong chính vòng tay chàng.

Ở một câu chuyện khác, Theseus, trong thời gian cùng Heracles đến vùng đất của tộc Amazon, đã đem lòng yêu nữ hoàng Antiope. Đôi trai tài gái sắc mau chóng làm đám cưới và trở về Athens. Nhưng những người Amazon không cho phép nữ hoàng của họ bị giam cầm ở Hy Lạp. Họ kéo quân vây hãm Athens. 

Cuộc chiến gây ra rất nhiều thương vong. Antiope rất yêu chồng và cũng không muốn trở về Amazon. Vì thế nàng chọn bảo vệ Anthens thay vì đứng về phía các chị em. Không may, Antiope mất mạng vì một mũi tên đi lạc. Trận chiến kết thúc. Người Amazon kéo quân trở về cố hương trong niềm thương tiếc nữ hoàng của họ.

Thú vị là, số phận của những nữ chiến binh Amazon, qua lời kể của người Hy Lạp, thường không mấy khi có hậu. Dù cho có tài năng, có đẹp đẽ, có anh hùng như thế nào đi chăng nữa, tất cả đều phải chết. 

Càng thú vị hơn nữa, Amazon là bộ tộc ngoại bang hiếm hoi chiếm một vị trí trang trọng trong thần thoại Hy Lạp. Họ luôn thất bại nhưng thất bại ấy luôn mang màu sắc bi tráng, tiếc nuối chứ không có nét hèn mọn như những kẻ thù khác.

Phải chăng, tất cả những điều ấy xuất phát từ mâu thuẫn trong quan điểm của người Hy Lạp cổ đại đối với những nữ chiến binh? Một mặt xem họ là đối trọng của người hùng, nhưng cũng tin rằng một mối quan hệ tình cảm giữa đôi bên là không nên tồn tại. 

Một mặt ngưỡng mộ những nữ chiến binh ngoại bang, nhưng một mặt không hề muốn nữ giới Hy Lạp sống phóng túng và lấn át vị thế xã hội của nam giới?

Chỉ biết, thần thoại Hy Lạp cũng kể rằng, đã từng có một người phụ nữ mạnh mẽ, hoang dã và sở hữu tài năng phi thường như những nữ hoàng Amazon. Nàng tên Atalanta, đứa con gái không mong muốn của vua Iasus. Nàng lớn lên giữa rừng rậm nhờ sự nuôi dưỡng của loài gấu và nhờ khả năng chiến đấu tuyệt vời. Nàng lập nhiều chiến công hiển hách để rồi được vua cha công nhận. 

Nàng kết hôn với Hippomenes, người đàn ông thông minh và xuất sắc không kém. Họ sống một cuộc sống tự do, không bị kiềm chế bởi bất kì khuôn phép nào. Đó là hành động khiến chư thần Hy Lạp không chấp nhận. Để rồi, họ biến đôi vợ chồng thành sư tử, phải mãi mãi chia lìa…

Tử Minh

Các tin khác

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa là loài vật gần gũi trong cuộc sống người Việt từ lâu, không chỉ dùng để kéo xe mà còn là phương tiện nghi lễ, giao thông và đánh trận, do đó, nó cũng được xuất hiện khá nhiều trong hình luật thời xưa.

Tản mạn Thần Bạch Mã

Tản mạn Thần Bạch Mã

Thần Bạch Mã là vị thần hiện được thờ cúng tại đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, Hà Nội. Từ thời Lý, đó là ngôi đền trấn phía Đông, tương ứng với đền Quán Thánh trấn phía Bắc, đền Kim Liên trấn phía Nam và đền Voi Phục trấn phía Tây thành Thăng Long.