Những thách thức đón chờ tân Chủ tịch Fed

Sự kiện ông Kevin Warsh chính thức bước vào Nhà Trắng, thực hiện nghi thức tuyên thệ nhậm chức Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đánh dấu một bước ngoặt lớn, khép lại kỷ nguyên đầy biến động của người tiền nhiệm Jerome Powell và mở ra một chương mới mang tính lịch sử cho nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tuy nhiên, chiếc ghế quyền lực tại đường Constitution, Washington D.C không hề trải hoa hồng. Ngược lại, ông Warsh đang phải đối mặt với đầy rẫy các chướng ngại vật về cả kinh tế lẫn chính trị, nơi mỗi quyết định sai lầm đều có thể trả giá bằng sự bất ổn của hệ thống tài chính toàn cầu.

Joe Brusuelas, chuyên gia kinh tế trưởng tại RSM, nhận định: “Ông Kevin Warsh bắt đầu nhiệm kỳ của mình với thứ mà nhiều người tin là ‘mệnh lệnh’ từ Tổng thống nhằm cắt giảm lãi suất. Nhưng sự gia tăng gần đây của tỷ lệ lạm phát kỳ vọng trên thị trường hàm ý mạnh mẽ rằng ông Warsh và Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) sẽ phải chuẩn bị cho kịch bản lạm phát tiếp tục leo thang, buộc Fed phải đảo chiều chính sách”.

download-1-6180.png
Nhiều thách thức chờ đón ông Kevin Warsh với tư cách Chủ tịch Fed. Ảnh minh họa Getty Images.

Áp lực từ Tổng thống Donald Trump

Bóng đen lớn nhất bao trùm lên mọi động thái chính sách tương lai của Fed chính là sự kỳ vọng áp đặt từ phía nhánh hành pháp. Tổng thống Donald Trump chưa bao giờ giấu diếm quan điểm rằng lãi suất của Mỹ cần phải được hạ xuống mức cực thấp. Việc Fed dưới thời ông Jerome Powell từ chối đưa lãi suất về mức 0% trong phần lớn nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump từng là ngòi nổ cho những rạn nứt sâu sắc giữa Nhà Trắng và Ngân hàng Trung ương Mỹ.

Dù trước khi nhậm chức, ông Warsh khẳng định Tổng thống không yêu cầu ông phải cam kết cắt giảm lãi suất và hứa sẽ đưa ra quyết định hoàn toàn dựa trên sức khỏe của nền kinh tế, nhưng các tuyên bố công khai của ông Trump lại cho thấy điều ngược lại. Hồi tháng 4/2026, ông Trump thẳng thắn chia sẻ trên CNBC rằng ông sẽ “thất vọng” nếu Fed không hạ lãi suất ngay lập tức khi có lãnh đạo mới: “Chúng ta nên có mức lãi suất thấp nhất thế giới.”

Dẫu cho Tổng thống vừa xoa dịu dư luận bằng phát biểu ông Warsh có thể “làm bất cứ điều gì mình muốn”, lịch sử cho thấy áp lực từ Nhà Trắng sẽ nhanh chóng gia tăng nếu thị trường chứng khoán sụt giảm hoặc tăng trưởng kinh tế chậm lại. Bài toán giữ vững sự độc lập của Fed trước áp lực chính trị chính là bài kiểm tra tư cách đầu tiên của vị tân Chủ tịch.

Cú sốc lạm phát mới từ cuộc chiến Iran

Mong muốn cắt giảm lãi suất của chính quyền ông Trump đang vấp phải một bức tường đá lớn: Bóng ma lạm phát đang quay trở lại do cuộc chiến với Iran.

Báo cáo từ Bộ Lao động Mỹ cho thấy chỉ số lạm phát tăng vọt lên mức 3,8%, mức cao nhất trong vòng ba năm qua. Chỉ số giá nhà sản xuất (PPI) cũng tăng tốc tương tự, làm dấy lên mối lo ngại sâu sắc về sự đảo chiều của xu hướng giảm lạm phát trước đó.

Mặc dù ông Warsh từng đưa ra quan điểm lạc quan rằng phần lớn đà tăng giá do yếu tố Iran chỉ mang tính tạm thời (đến từ chi phí nhiên liệu và thực phẩm biến động) và sẽ hạ nhiệt khi eo biển Hormuz được khai thông, nhưng thực tế chiến sự kéo dài đang buộc các thị trường phải thay đổi kỳ vọng.

Christian Floro, chiến lược gia thị trường tại Principal Asset Management, cảnh báo: “Các báo cáo lạm phát nóng hơn dự kiến khiến tân Chủ tịch phải đối mặt với những câu hỏi gay gắt về sự ổn định giá cả. Rủi ro đang tăng cao, thậm chí có cảnh báo rằng phải đến năm 2027, nhà đầu tư mới được thấy bất kỳ đợt nới lỏng chính sách nào từ Fed.”

Lực lượng lao động co hẹp và chính sách thuế quan khốc liệt

Ngay cả trước khi chiến sự nổ ra tại Trung Đông, nền kinh tế Mỹ đã phải gồng mình thích nghi với cấu trúc mới: Một thị trường thiếu hụt nhân lực và chịu chi phí cao từ thuế nhập khẩu.

Chính sách thắt chặt nhập cư và trục xuất mạnh tay của chính quyền đã rút hơn 600.000 lao động ra khỏi thị trường Mỹ trong năm qua. Tốc độ tạo việc làm mới sụt giảm rõ rệt kể từ đầu năm 2025. Sự sụt giảm đồng thời của cả nguồn cung lao động lẫn số lượng việc đã giữ cho tỷ lệ thất nghiệp tạm thời ổn định (chỉ tăng 0,3% điểm), nhưng nó lại làm trầm trọng thêm áp lực chi phí.

Austan Goolsbee, Chủ tịch Fed khu vực Chicago, nhấn mạnh rằng lạm phát đang có dấu hiệu bám rễ sâu vào những khu vực không liên quan đến dầu mỏ hay thuế quan: “Lạm phát trong ngành dịch vụ đang ở mức cao và tiếp tục tăng. Có rất nhiều thứ đang nằm trên màn hình radar, và chúng tôi thực sự cần sự dẫn dắt mang tính định hướng rõ ràng từ phía Chủ tịch”.

Sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ FOMC

Thách thức của ông Warsh không chỉ đến từ bên ngoài, nó nằm ngay tại chiếc bàn nghị sự của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC). Ông đang tiếp quản một hội đồng chính sách có mức độ phân hóa và phân cực cao nhất trong hơn ba thập kỷ qua.

Dù là người đứng đầu và có ảnh hưởng lớn đến việc định hình các cuộc thảo luận, Chủ tịch Fed cũng chỉ sở hữu 1 trong tổng số 12 phiếu bầu để quyết định lãi suất. Việc thuyết phục các thành viên khác đạt được sự đồng thuận đang trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Trong cuộc họp tháng 5 gần nhất, FOMC đã bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất với tỷ lệ 8-4. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1992 có tới 4 quan chức cùng bỏ phiếu chống lại một quyết định chính sách.

Hai chiến lược gia Steve Englander và John Davies từ Ngân hàng Standard Chartered nhận định: “Chúng tôi hoài nghi về khả năng Chủ tịch Warsh có thể thực hiện các đợt cắt giảm lãi suất theo mong muốn của Tổng thống Trump nếu dữ liệu kinh tế không ủng hộ. Ông ấy có thể hạn chế hoặc trì hoãn việc tăng lãi suất của FOMC, nhưng không thể làm điều đó vô thời hạn nếu lạm phát cứ tiếp tục đi lên.”

Các mặt trận pháp lý bủa vây và quyền độc lập của Fed

Rào cản cuối cùng nhưng không kém phần phức tạp là những cuộc chiến pháp lý vô tiền khoáng hậu đang diễn ra giữa chính quyền ông Trump và định chế tài chính này. Ông Warsh nhậm chức đúng vào thời điểm các cuộc điều tra hình sự nhắm vào cựu Chủ tịch Powell từ phía chính quyền đang có dấu hiệu hạ nhiệt, nhưng một cuộc khủng hoảng pháp lý khác lại đang chờ đón tại Tòa án Tối cao.

Hệ thống tài chính Mỹ đang nín thở chờ đợi phán quyết của Tòa án Tối cao về việc liệu Nhà Trắng có quyền sa thải thành viên hội đồng thống đốc Fed là bà Lisa Cook hay không. Kết quả của vụ kiện này mang tính định đoạt tối cao đối với tương lai của Ngân hàng Trung ương. Nếu Tòa án đứng về phía Nhà Trắng, tính độc lập mang tính sống còn của Fed - vốn được luật pháp bảo vệ nhằm tách biệt chính sách tiền tệ khỏi các chu kỳ bầu cử ngắn hạn - sẽ bị phá vỡ hoàn toàn.

Ông Kevin Warsh bước vào nhiệm kỳ với tư cách là một trong những Chủ tịch Fed trẻ tuổi và giàu kinh nghiệm thị trường bậc nhất, nhưng ông cũng là người có tỷ lệ phiếu bầu phê chuẩn sít sao nhất trong lịch sử Thượng viện. Để chèo lái con thuyền kinh tế Mỹ vượt qua cơn bão lạm phát giữa bối cảnh chiến sự Iran, những rạn nứt cấu trúc lao động trong nước và áp lực nghẹt thở từ nhánh hành pháp, ông sẽ cần nhiều hơn là những lý thuyết kinh tế học thuần túy. Khả năng ngoại giao, sự kiên định về mặt chính trị và nghệ thuật tạo đồng thuận trong nội bộ sẽ là những yếu tố quyết định sự thành bại trong nhiệm kỳ được đánh giá là sẽ không ít giông bão của ông.

Duy Tiến (Theo The Hill, WSJ)

Các tin khác

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.

Tình hình thành trì Ali al-Taher làm phức tạp thêm căng thẳng Trung Đông

Tình hình thành trì Ali al-Taher làm phức tạp thêm căng thẳng Trung Đông

Việc Israel tuyên bố kiểm soát tác chiến mạng lưới đường hầm tại Ali al-Taher, vốn được Hezbollah xây dựng trong khoảng hai thập kỷ, đang đẩy mặt trận Lebanon vào một giai đoạn nhạy cảm mới. Diễn biến này càng đáng chú ý trong bối cảnh Iran từng chuyển tới Mỹ cảnh báo về nguy cơ phức tạp hóa tình hình tại khu vực này.

Thông điệp về AI của các tỷ phú công nghệ tại hội nghị bộ trưởng G20

Thông điệp về AI của các tỷ phú công nghệ tại hội nghị bộ trưởng G20

Mới đây, phát biểu của các tỷ phú công nghệ tại Hội nghị Bộ trưởng Đổi mới Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) được cho là đã phản ánh một sự dịch chuyển đáng chú ý. Theo đó, cuộc cạnh tranh trí tuệ nhân tạo (AI) không còn đơn thuần xoay quanh thuật toán.

Đối đầu Mỹ-Iran lan rộng, cửa ngoại giao hẹp dần

Đối đầu Mỹ-Iran lan rộng, cửa ngoại giao hẹp dần

Giao tranh Mỹ-Iran lan sang nhiều nước Trung Đông, trong khi Washington kiên quyết gia tăng sức ép kinh tế nhằm làm suy yếu nguồn lực của Tehran. Cùng lúc, các nỗ lực trung gian đưa hai bên trở lại bàn đàm phán chưa thể tạo đột phá do thiếu lòng tin và bất đồng về điều kiện thực hiện cam kết của các bên.

Bốn vấn đề lớn nhìn từ thảm họa lũ quét ở biên giới Nepal - Trung Quốc

Bốn vấn đề lớn nhìn từ thảm họa lũ quét ở biên giới Nepal - Trung Quốc

Dòng lũ dữ ở biên giới Nepal - Trung Quốc hôm 26/8 được tạo nên bởi băng và đá nền sụp xuống từ dãy Himalaya phản ánh thiên tai không dừng lại ở những đường biên giới. Khi rủi ro khí hậu ngày càng mang tính xuyên quốc gia, Nepal, Trung Quốc và Ấn Độ cũng đứng trước yêu cầu phải cân nhắc lại cách thức hợp tác và quản trị khu vực này.

Vùng Vịnh và sự hình thành cấu trúc an ninh đa tầng mới

Vùng Vịnh và sự hình thành cấu trúc an ninh đa tầng mới

Sau hơn sáu tháng kể từ ngày nổ ra xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran, các nước vùng Vịnh được cho là đang thay đổi cách nhìn về chính khái niệm an ninh. Theo giới chuyên gia, họ đang cùng tìm kiếm câu trả lời cho việc nên hợp tác với ai, có thể kỳ vọng điều gì từ từng đối tác và các cơ chế hợp tác cần vận hành như thế nào khi một cuộc khủng hoảng thực sự xảy ra.

Iran thừa nhận tác động kinh tế nghiêm trọng sau 6 tháng chiến sự

Iran thừa nhận tác động kinh tế nghiêm trọng sau 6 tháng chiến sự

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu của nước này đã giảm gần 35% do các biện pháp trừng phạt của Mỹ và lệnh phong tỏa các cảng của Iran, trong bối cảnh đó, Tehran tuyên bố tiếp tục duy trì sức chống chịu trước sức ép từ Washington và theo đuổi các nỗ lực ngoại giao.

Báo động đỏ về nguy cơ vỡ “bom nước” sau thảm họa ở Nepal

Báo động đỏ về nguy cơ vỡ “bom nước” sau thảm họa ở Nepal

Ít ngày sau vụ sập sông băng gây ra trận lũ quét kinh hoàng cướp đi sinh mạng của 584 người, khu vực biên giới Nepal và Tây Tạng (Trung Quốc) vẫn đứng trước một mối nguy lớn khi đất đá đã vô tình tạo ra các hồ chứa tự nhiên khổng lồ. Việc các hồ này bắt đầu tràn bờ đang đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dân cũng như nỗ lực cứu hộ của lực lượng chức năng.

Iran: 2 triệu rial đổi được 1 USD, số tiền đó mua được những gì?

Iran: 2 triệu rial đổi được 1 USD, số tiền đó mua được những gì?

Theo Aljazeera, đồng rial Iran đã giảm xuống mức thấp nhất từ trước tới nay trên thị trường tự do, vượt ngưỡng 2 triệu rial đổi 1 USD. Cột mốc mới cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với nền kinh tế Iran, vốn đã chịu tác động kéo dài từ các lệnh trừng phạt, lạm phát cao và những gián đoạn do xung đột.

Nepal gồng mình chống chọi với thiên tai

Nepal gồng mình chống chọi với thiên tai

Ít nhất 160 người đã thiệt mạng và hàng trăm người khác mất tích sau trận lũ quét dữ dội cuốn trôi nhiều ngôi làng, phá hủy đường sá, cầu cống và các công trình năng lượng tại khu vực miền núi Nepal gần biên giới với Trung Quốc. 

Mỹ - Canada bùng căng thẳng thương mại sau đàm phán đổ vỡ

Mỹ - Canada bùng căng thẳng thương mại sau đàm phán đổ vỡ

Các cuộc đàm phán thương mại giữa Mỹ - Canada đổ vỡ vào phút chót, kéo theo việc Washington áp thuế 50% đối với hàng hóa Canada và Ottawa tuyên bố sẽ áp thuế trả đũa. Các động thái này đang đẩy hai nước vào vòng đối đầu thương mại mới.

Mỹ tăng cường sức ép kinh tế thay cho chiến dịch quân sự với Iran

Mỹ tăng cường sức ép kinh tế thay cho chiến dịch quân sự với Iran

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington sẽ áp đặt “các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt nhất trong lịch sử” đối với Iran, đồng thời cho rằng việc gia tăng sức ép kinh tế có thể làm giảm khả năng Mỹ phải tiến hành một chiến dịch quân sự quy mô lớn mới.