Những phong tục lạ đón năm mới

Trên khắp thế giới, các nền văn hóa chào đón thời khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới bằng những món ăn đặc biệt, nhiều ý nghĩa cùng những phong tục độc đáo, đôi khi là khó tin.

Biểu tượng may mắn trong ẩm thực

12 quả nho, hay 12 thìa đậu lăng vào mỗi tiếng chuông điểm Giao thừa là phong tục độc đáo tại một số quốc gia như Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và các nước Mỹ Latin như Colombia. Mỗi quả nho tượng trưng cho sự may mắn trong một tháng của năm mới.

Những phong tục lạ đón năm mới -0
Bánh Oliebollen phủ đường mừng năm mới của người Hà Lan.

Theo phong tục truyền thống đêm Giao thừa, người dân Tây Ban Nha, nhất là tại các thành phố lớn như Madrid và Barcelona, thường tập trung tại các quảng trường để cùng nhau chờ đón khoảnh khắc tháp chuông rung lên 12 lần. Khi thời khắc Giao thừa tới, chuông sẽ rung 4 hồi nhanh liên tiếp, sau đó ngưng lại và rung tiếp 12 tiếng tượng trưng cho 12 tháng.

Khi tiếng chuông đầu tiên vang lên, mọi người tung một quả nho và hứng bằng miệng, rồi tiếp tục làm như vậy khi những tiếng chuông tiếp theo vang lên. Người Tây Ban Nha quan niệm rằng, nếu có thể ăn hết 12 quả nho đến tiếng chuông cuối cùng, họ sẽ gặp may mắn trong cả năm tới. Đây là truyền thống quen thuộc nhưng nguồn gốc lại gây nhiều tranh cãi và một trong số đó được cho là bắt nguồn từ khoảng những năm 1900, khi các nhà sản xuất rượu vang ở thành phố Alicante bội thu vụ nho nhưng người dân không thể bán hết số nho khi đó.

Tại Mỹ Latin, món bánh Bunuelos khá phổ biến trong các dịp năm mới, Giáng sinh và các ngày lễ khác như lễ Phục sinh và Ngày các Thánh. Bunuelos trông giống bánh rán nhưng lại có độ tơi xốp với lớp vỏ chiên xù cùng ít vỏ chanh. Bánh thường được ăn với kem, kem sữa trứng hoặc mứt quả. Những chiếc bánh còn có thể tùy ý tạo hình khác nhau.

Người Hà Lan cũng có món bánh mừng năm mới là Oliebollen, loại bánh rán phủ đường nhỏ. “Oliebollen” có nghĩa là "old and new" (cũ và mới), tượng trưng cho sự chuyển giao năm cũ và năm mới trong đêm Giao thừa, với ý nghĩa hướng đến những điều mới mẻ. Món ăn này có hương vị gần giống bánh donut, thường gồm bột mì nhào với nho khô, táo, rán vàng giòn và lăn qua bột đường. Theo truyền thuyết, các bộ lạc người Đức đã ăn món bánh này để tránh khỏi tai họa từ Nữ thần Perchta, người sẵn sàng mổ bụng tất cả những ai đi ngang qua bà. Các bộ lạc tin rằng, dầu rán bánh sẽ dính vào dạ dày của họ, khiến lưỡi kiếm của Perchta trượt khỏi cơ thể của bất kỳ ai đã ăn chúng.

Ở Cuba và Áo, lợn sữa nướng chậm trên bếp lửa là món ăn truyền thống lâu đời để chào mừng năm mới. Người ta tin rằng lợn là loài động vật thường vùi mõm xuống đất và tiến về phía trước khi muốn kiếm ăn, do đó hành động của loài động vật này được coi là dấu hiệu của sự tiến bộ và thịnh vượng trong năm mới. Ngoài ra, thịt lợn giàu mỡ, tượng trưng cho sự thịnh vượng, giàu có và phát đạt. Người Đức cũng thích bánh hạnh nhân có hình con lợn để cầu may.

Món ăn có tên gọi khá thú vị, Hoppin' John gồm cơm và đậu mắt đen là món ăn may mắn trong cộng đồng người Mỹ gốc Phi. Món ăn này được cho là xuất hiện từ giữa những năm 1800 ở South Carolina (Mỹ), khi những người nô lệ mang theo những hạt đậu Tây Phi và gieo trồng trên đất Mỹ. Đậu mắt đen thường được dùng làm lễ vật dâng lên các vị thần trong một số tôn giáo châu Phi. Món Hoppin' John cũng có thể được gia giảm thêm ớt đỏ và thịt lợn muối.

Trong khi canh bánh gạo Tteokguk là một món ăn không thể thiếu trong mâm cơm năm mới tại Hàn Quốc, với nước dùng được hầm từ thịt, với bánh gạo nấu chín (tteok), một chút trứng thái sợi, rong biển hoặc hành lá, tượng trưng cho sự thanh khiết thì tại Nhật Bản, người dân đón năm mới bằng món mì soba, loại mì làm từ bột kiều mạch. Mì soba thường được phục vụ với nước dùng, với các loại đồ ăn kèm như rau, thịt hoặc cá, hoặc được dùng lạnh với nước chấm. Mì soba rất dễ cắt nên người Nhật Bản cho rằng việc ăn loại mì này vào thời điểm chuyển giao có thể cắt đứt mọi tai ương và cực khổ của năm cũ, đón chào một năm mới với nhiều vận may.

Đón năm mới theo những cách riêng

Ở phần lớn các nước châu Âu nói tiếng Đức, cũng như Phần Lan, Bulgaria, Cộng hòa Séc và cả Thổ Nhĩ Kỳ, người ta có phong tục đun nóng những miếng chì nhỏ, sau đó nhúng vào nước lạnh và đưa ra dự đoán cho năm mới dựa trên những hình dạng đó. Người dân tại đây quan niệm hình ảnh một quả bóng hình tròn là báo hiệu vận may sẽ đến, trong khi nếu thành phẩm thu về có hình trái tim hoặc chiếc nhẫn có nghĩa là một đám cưới, nếu là hình con tàu sẽ mang đến niềm hy vọng về những chuyến đi.

Những phong tục lạ đón năm mới -0
Lễ hội Hogmanay đón năm mới của người Scotland.

Người Scotland đón năm mới với lễ hội Hogmanay từ ngày 30/12 đến ngày 2/1, với các nghi lễ đốt lửa trại, nơi mọi người diễu hành và vung những quả cầu lửa khổng lồ tượng trưng cho mặt trời. Theo tiếng chuông, người dân bắt đầu một đám rước dài, mang theo những quả cầu lửa, nhân vật chính của màn trình diễn rực rỡ, sau đó ném chúng xuống bến cảng. Stonehaven và Edinburgh là hai thành phố nổi tiếng với lễ hội quy mô và sôi động nhất. Tại Scotland, “bước chân đầu tiên” cũng là một phong tục thú vị khi người ta quan niệm vị khách đầu tiên bước qua ngưỡng cửa nhà trong năm mới sẽ mang theo một món quà để cầu may. Tại một số nơi, người dân tập trung hát “Auld Lang Syne” cùng nhau và vào ngày đầu năm mới, những bữa tiệc thường kết thúc bằng những màn bơi lội trong làn nước lạnh.

Người Ireland lại có một số truyền thống đón năm mới kỳ lạ hơn như dùng bánh mì đập vào tường bên ngoài ngôi nhà để xua đuổi những điều xui xẻo và linh hồn ma quỷ. Đặc biệt hơn, tại những gia đình có người thân vừa qua đời trong năm trước, một chiếc đĩa sẽ được bày thêm lên bàn ăn để tưởng nhớ người đã mất.

Một cành cây nặng trĩu quả lựu ở Hy Lạp tượng trưng cho khả năng sinh sản và sự dồi dào. Trước ngày lễ, các gia đình sẽ treo những chùm quả lựu ngay trước cửa nhà. Đêm Giao thừa, mọi người sẽ tắt đèn và ra khỏi nhà để người được cho là may mắn nhất sẽ bước chân phải vào nhà đầu tiên để cầu chúc may mắn cho gia đình trong năm mới. Sau đó, người thứ hai sẽ cầm quả lựu trên tay phải đập mạnh vào cửa để xem may mắn có thể đến mức nào - những hạt rơi ra càng mọng nước thì năm mới của họ sẽ càng gặp nhiều may mắn.

Người Italy và người Tây Ban Nha ưa thích mặc đồ lót màu đỏ, nếu là đồ mới thì càng tốt, để cầu may. Nhiều quốc gia Trung và Nam Mỹ khác như Ecuador, Bolivia và Venezuela cũng cho rằng, mặc đồ lót đặc biệt vào đêm Giao thừa là điều may mắn. Màu sắc phổ biến nhất là màu đỏ, được cho là mang lại tình yêu trong năm mới và màu vàng, được cho là mang lại tiền bạc. Trong khi đó, mặc đồ trắng vào đêm Giao thừa từ lâu đã là một truyền thống của Brazil để tôn vinh nữ thần biển cả (Lemanjá). Đám đông mặc đồ trắng sẽ hò reo và chạy xuống nước ngay lúc nửa đêm để nhảy qua 7 con sóng, thể hiện quyết tâm và hy vọng cho năm mới.

Ở Cuba, những xô nước lại là thứ tượng trưng cho những linh hồn xấu xa và năng lượng tiêu cực trong 365 ngày năm cũ. Sẽ không quá lạ lẫm nếu người ta thấy ở cửa nhà người dân Cuba là những xô nước được đổ ra khỏi cửa vào thời khắc đếm ngược sang năm mới!

Ngày đầu năm mới của Ecuador diễn ra đặc biệt khi người dân ăn mừng bằng cách đốt hình nộm của các chính trị gia và nhân vật công chúng, với ý nghĩa dọn dẹp đất nước khỏi những tiêu cực và mang lại may mắn trong năm tới.

Trong khi đó, người Philippines đặc biệt ưa thích những thứ hình tròn cho năm mới. Tại quốc gia Đông Nam Á này, người ta có thể tìm thấy rất nhiều đồ vật và trang trí hình tròn như đồng xu để tượng trưng cho sự thịnh vượng. Nhiều người còn mặc đồ chấm bi để cầu may. Ngoài ra, việc ăn các loại trái cây hình tròn như cam, dưa hấu, nhãn, nho và bưởi cũng được coi là đem lại điềm lành.

Tại xứ Wales, từ bình minh cho đến khoảng trưa ngày đầu năm mới, trẻ em sẽ đến từng nhà và trêu đùa mọi người bằng một trò chơi tương tự “Trick or Treat” (Cho kẹo hay bị ghẹo), chúng thường hát các bài hát có vần điệu để chờ người ta tặng lại những đồng xu hoặc kẹo. Đám trẻ em cũng mang theo “calennig”, thường là một quả táo hoặc quả cam xiên đinh hương và trái cây khô, biểu tượng của sự may mắn.

Điều tuyệt vời nhất về các lễ hội hay những truyền thống, tập quán là chúng muôn hình vạn trạng. Nếu nghĩ rằng, cách duy nhất để chào đón năm mới là các bữa tiệc thâu đêm tới bình minh, người ta sẽ phải ngạc nhiên với những gì người dân trên thế giới làm vào thời khắc Giao thừa!

Dương Anh

Các tin khác

Khi cỏ tự nhiên được "trồng bằng công nghệ"

Khi cỏ tự nhiên được "trồng bằng công nghệ"

Thay vì phụ thuộc vào ánh nắng mặt trời hay thổ nhưỡng tự nhiên tại chỗ, toàn bộ hệ thống thảm nhung phục vụ World Cup 2026 tại 11 sân bóng ở Mỹ đều được kiến tạo, vận chuyển, lắp đặt và duy trì bằng những giải pháp kỹ thuật sinh học và cơ khí tối tân nhất trong lịch sử thể thao thế giới. Những ghi nhận thực tế từ các kỹ sư tại hiện trường đã hé lộ nhiều bí mật kinh ngạc về quy trình chuẩn bị mặt sân khắt khe chưa từng có này.

Mật mã thiêng nơi đội tuyển Argentina đóng quân tại World Cup 2026

Mật mã thiêng nơi đội tuyển Argentina đóng quân tại World Cup 2026

Giữa cái nóng hầm hập vùng Trung Tây nước Mỹ, đội tuyển Argentina thiết lập đại bản doanh tại Kansas City chuẩn bị bảo vệ ngai vàng World Cup 2026. Bất chấp thời tiết khắc nghiệt và gợi ý đổi địa điểm từ FIFA, Lionel Messi cùng đồng đội vẫn kiên định bám trụ tại đây. Đây không đơn thuần là quyết định hậu cần kỹ thuật, mà là sự tính toán kỹ lưỡng nhằm tìm kiếm không gian bình yên, kết nối văn hóa quê hương và tiếp nhận báu vật tinh thần vô giá truyền lại từ lịch sử chính trị, thể thao vĩ đại dân tộc Nam Mỹ.

Cận cảnh bên trong máy tính lượng tử Hanyuan-2. Ảnh: Quantum Computing Report

Dấu mốc mới trong cuộc đua lượng tử toàn cầu

Khi công ty CAS Cold Atom Technology của Trung Quốc công bố Hanyuan-2, hệ thống máy tính lượng tử lõi kép đầu tiên, cuộc đua toàn cầu dường như đã bước sang một giai đoạn mới. Từ Washington tới Bắc Kinh, từ Paris tới London, các chính phủ và tập đoàn công nghệ đang đổ hàng tỷ USD vào lĩnh vực sẽ định hình thế hệ điện toán tiếp theo của thế giới.

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Các cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), chính sách “xanh” với những mục tiêu quyết đoán cùng các tuyên bố mạnh mẽ của chính giới, làn sóng đầu tư vào năng lượng tái tạo cùng áp lực cắt giảm khí thải carbon khiến than đá, loại nhiên liệu từng là động lực cho các cuộc cách mạng công nghiệp dường như đang dần bị đẩy ra bên lề.

Nhưng trước các cú sốc địa chính trị, khủng hoảng năng lượng khi nguồn cung gián đoạn, và đặc biệt là nhu cầu điện tăng vọt do tăng trưởng kinh tế cũng như sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), than đá một lần nữa được nhắc đến như giải pháp an ninh năng lượng. Liệu thế giới có thể thực sự rời bỏ than đá? Quá trình chuyển đổi xanh trên thực tế dường như mong manh hơn nhiều so với những tuyên bố chính trị?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Một trong những bước thay đổi lớn của chiến tranh trong vòng mười năm trở lại đây là sự lên ngôi của máy bay không người lái (UAV). Những chiếc máy bay cho vào vali được mà có thể đảm nhận nhiệm vụ trinh thám, tiêu diệt mục tiêu, v.v… không kém gì các loại khí tài đắt tiền. Nhờ UAV mà các lực lượng phiến quân có thể tham gia cuộc chiến trên không chứ không còn phải chịu cảnh hoàn toàn lép vế trước quân đội chính quy. Tất nhiên là việc sử dụng drone hàng loạt cũng kéo theo hoạt động phát triển vũ khí diệt drone. Nhưng sử dụng máy bay - cả loại có và không có người lái - để tiêu diệt UAV có là giải pháp hữu hiệu?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Một cuộc chiến bí mật được cho là đang leo thang mạnh mẽ dọc theo biên giới Nam Mỹ. Theo CNN và hãng thông tấn Anadolu, ngày càng nhiều thông tin và nghi vấn cho rằng CIA đang tham gia sâu hơn vào các hoạt động nhằm vào mạng lưới băng đảng ma túy tại Mexico. Những thay đổi chiến lược trở nên rõ nét hơn khi chính quyền Mỹ nhìn nhận các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia này như những mối đe dọa an ninh có tính khủng bố, qua đó mở đường cho các hoạt động tình báo và bán quân sự tinh vi hơn trên lãnh thổ nước láng giềng.

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Sau gần 80 năm trong các kho lưu trữ mật của quân đội Mỹ, hàng trăm hồ sơ về UFO (vật thể bay không xác định) vừa lần đầu được Lầu Năm Góc công khai trước thế giới. Không có “xác người ngoài hành tinh” hay bằng chứng về những cuộc đổ bộ từ vũ trụ, nhưng các đoạn phim hồng ngoại, ghi âm và lời kể của phi công đang mở ra cuộc tranh luận lớn nhất nhiều thập niên qua về những vật thể bí ẩn mà ngay cả Washington cũng chưa thể giải thích.

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

Cuộc tấn công bằng drone vào nhà máy điện hạt nhân Barakah của UAE hôm 17/5 chỉ gây ra thiệt hại nhỏ. Nhưng dư chấn thì rất lớn, khi nó cho thấy ranh giới giữa một vụ tấn công “suýt trúng” với một thảm họa phóng xạ đang ngày càng mong manh, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị bủa vây Trung Đông như hiện nay.

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Khi con tàu du lịch MV Hondius rời cảng Ushuaia, Argentina vào ngày 1/4/2026, không ai trên tàu có thể ngờ rằng họ sắp trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu. Sau bốn tuần, ba hành khách đã tử vong, nhiều người khác nguy kịch, cuộc truy vết phức tạp được tiến hành. Ổ dịch virus Hanta trên con tàu này không chỉ là một thảm kịch đơn lẻ, nó đã trở thành phép thử mới đối với khả năng chống chịu của hệ thống y tế toàn cầu trong bối cảnh chúng ta vẫn đang loay hoay tìm kiếm sự đồng thuận để đối phó với những đại dịch mới.

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Nói về quốc phục hay cao hơn là bàn tới câu chuyện quốc phục ở nước ta có lẽ rất khó ấn định được thời điểm chính xác, bởi mỗi giai đoạn lại bùng lên rồi xẹp xuống, hòa tan trong vô vàn sự kiện, hoạt động... Những ngày gần đây, thông qua một hoạt động mang tính lễ nghi cấp Nhà nước, vấn đề cần có một bộ quốc phục, lễ phục mang tính thành quy lại xôn xao dư luận, khiến nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa trăn trở, đặt câu hỏi: “Tại sao, đến hôm nay, chúng ta vẫn còn băn khoăn đi tìm quốc phục?”.

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa chính trị phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền kinh tế - chính trị Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động kinh doanh và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà doanh nghiệp không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.