Những phát hiện thú vị về tình mẫu tử trong thế giới động vật

Năm 2013, các video clip đăng tải hình ảnh Saosao chăm sóc đứa con nhỏ Siulin của mình: âu yếm hôn má nó, ru nó ngủ, vuốt ve và gãi cho nó bằng chiếc gậy tre ngắn được phát trên truyền hình, truyền đi hầu như khắp thế giới đã gây xúc động mạnh về tình mẹ trong giới động vật.

Saosao là con gấu mèo thuộc vườn bách thú Madrid (Tây Ban Nha), còn Siulin là đứa con của nó được khoa học thụ tinh trong ống nghiệm.

Hoặc như giống đười ươi chẳng hạn. Đó là "tổ tiên xa xưa" của con người (cấu tạo bộ răng của đười ươi giống như răng con người, đồng thời chúng cũng biết sử dụng đôi bàn tay rất thành thạo). Tình mẹ trong giới đười ươi thật bao la, bao trùm cả cộng đồng. Nếu như một nàng đười ươi cái nào đó không lo nổi "nghĩa vụ làm mẹ" của mình, cộng đồng sẽ cắt cử thêm "người" giúp - hỗ trợ nó: đó là một cô vượn trẻ, ngay tức khắc đảm nhiệm việc chăm sóc "đứa bé".

Tình cảm cộng đồng tương tự cũng được quan sát thấy giữa loài sói. Khi sói mẹ muốn đi săn, nó liền "thuê" từ chủ đàn những cô sói trẻ khỏe, suốt ngày ở quanh ổ lo cho lũ sói con ăn và chăm sóc chúng.

Nhưng chó sói chưa phải là giống vật đứng "đầu bảng" trong tình mẹ. Sư tử cũng là những bà mẹ dịu dàng và chu đáo. Sư tử cái không chỉ cho đám con mình bú, mà cả những sư tử con khác thiếu mẹ nữa và không hề tỏ thái độ "kỳ thị". Ngoài ra, bất cứ chú sư tử con nào khi rời tổ đi chơi với bạn, đều biết rằng sẽ được chuẩn bị sẵn món điểm tâm thịnh soạn bên "nhà" bạn. "Khách khứa" thường được một bà sư tử già đã rụng hết răng lo toan chu đáo, đôi khi "trưởng ban tiếp tân" lại là một "bác" sư tử đực nữa…

Giáo sư động vật học Mỹ Jeremi Ansel từng làm việc hàng chục năm liền trong phòng thí nghiệm - nơi ông nuôi khoảng 150 con mèo, đã đi tới kết luận rằng giống mèo cũng giúp đỡ nhau trong việc chăm sóc mèo con. "Ví như những ả mèo cái hiếm hoi, sẵn sàng chia phần sữa cho những mèo mẹ "mắn" con khác, và đôi khi còn là những "bà vú" chủ lực thực thụ. Với giống mèo, được làm mẹ là một vinh dự lớn lao", Giáo sư J. Ansel cho biết.

Giờ ta hãy xem “đàn ông” trong giới động vật đối với việc chăm sóc con cái ra sao? Điển hình phải kể đến loài cáo Âu châu. Bất chấp mọi tai tiếng đồn đại là "loài cha vô trách nhiệm", cáo đực thường chăm và cho con ăn - một khi con cái không còn nữa (chết, gặp nạn…).

Còn giống chuột túi trong vườn bách thú Rome (Italia) thì rất lưu luyến với cuộc sống gia đình. Ví như sau khi chuột túi vợ và con bị các thú y sĩ bắt buộc phải khai tử - vì các vết thương nhiễm trùng do chúng bị té ngã quá trầm trọng, "anh chồng" rên rỉ suốt ngày và rồi tìm đường… tự vẫn cũng bằng phương thức mà vợ con nó đã chết: nhảy từ trên tường cao xuống.

Còn rất nhiều ví dụ nữa về tình mẫu tử trong giới động vật: như "nhà hộ sinh" làm từ nước bọt - nơi loài chim giống đực có quyền lui tới, đến các dãy "chung cư" - những tổ lớn mà chim muông dựng cho cả gia đình và dòng họ trú ngụ… Với loài cá heo (dolphin) thì lòng mẹ luôn bao trùm hết thảy. Cá heo khi sắp sinh được các cô bạn giúp "vượt cạn", bằng cách bơi chậm và thúc nhẹ 2 bên thân - khiến cho sự sinh nở trở nên dễ dàng hơn.

Những "trợ giúp" như vậy theo các nhà khoa học khẳng định, thường thấy ở cả nhiều giống loài khác nữa. Như giống chuột hoặc voi chẳng hạn. Một câu chuyện cảm động về tình phụ tử của loài voi: vào năm 2016, những người bảo vệ khu Công viên quốc gia Kruger ở Nam Phi thực sự xúc động, bởi lòng hiếu thảo của chú voi Lanky với voi mẹ Oma - bị một khối u hành hạ. Hầu như bất lực, mọi chuyện Oma đều cậy nhờ vào cậu con. Sáng nào Lanky cũng mang đến cho mẹ đồ ăn tươi. Sau đó dẫn mẹ đi uống nước, đưa thân cho mẹ dựa khỏi ngã…

Khi Oma không tự vận động được nữa, cả đàn voi xúm lại giúp đỡ nó suốt nhiều tháng ròng... Cuối cùng, để chấm dứt nỗi đau đớn hành hạ Oma, con voi đầu đàn quyết định dùng ngà… đâm cho nó gục hẳn - một dạng "trợ tử" thuộc khái niệm "được chết theo ý muốn".

Khoa học cũng đã làm thí nghiệm với một vài loài động vật có vú khác: đưa những "đứa bé" sau khi sinh vài giờ được cách li khỏi mẹ chúng… Rồi thực tình sau đó chúng "khoái" chơi với một dạng "búp bê" - giống mẹ, hơn là với mẹ đẻ đích thực.

Những “đứa trẻ mồ côi" dạng này phát triển nhanh hơn là những đứa ở cùng với mẹ. Nhưng tạo hóa đã đưa ra câu trả lời: 3 năm sau, những động vật "tự phát triển" không làm chủ được mình, thường dễ "nổi cáu" và cắn lộn lẫn nhau, chúng không phát triển được đầy đủ trong lĩnh vực hòa đồng giữa các giới tính khác nhau. Một bằng chứng hiển nhiên, là người mẹ đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát triển tâm - sinh lý cho các thế hệ sau của mình.

Các nhà khoa học cũng chứng minh được rằng, bản năng làm mẹ của động vật còn mãnh liệt hơn cả huyết thống. Giám đốc một khu rừng cấm ở Phi châu kể lại lần ông thấy một con khỉ lao ra cản đường, nhằm cứu một con khỉ nhỏ "không quen biết" đang bị một con báo rượt đuổi…

"Nhưng  chẳng có động vật nào có thể so sánh với loài khỉ châu Phi - nữ  khoa học gia nổi tiếng người Anh Jemma Thomas khẳng định - Đó là những chàng Robin Hood thực sự trong rừng rậm, luôn sẵn lòng giúp đỡ muôn loài gặp nạn!".

Còn nhà động vật học gạo cội người Hà Lan Adrian Courtlandt từng quan sát trong một ngày nọ: đàn khỉ đang xúm lại cẩn trọng tháo dây trói cho một con chim - mà ông buộc giữa rừng nhằm thực nghiệm xem phản ứng của nó ra sao trong môi trường "bán tự nhiên".

Dân bản địa người Phi thậm chí còn "quy tội" cho giống khỉ hay đánh cắp trẻ em - thường được cho nằm trong nôi khi cha mẹ chúng làm đồng. Không hẳn vậy, mà đơn giản bầy khỉ chỉ nghĩ rằng những đứa trẻ nằm riêng lẻ "chắc là bị bỏ rơi", nên tìm cách "cứu" chúng mà thôi.

Quang Phú (theo National Geographic)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.