Những người con đất Quảng với ký ức ngày chiến thắng

Ngày 24/3/1975, tỉnh Quảng Nam được giải phóng, trở thành hậu phương trực tiếp của cách mạng miền Nam, góp phần to lớn cho cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. 40 năm qua, ký ức ngày chiến thắng vẫn còn nguyên vẹn trong trái tim những người con đất Quảng của một thời đạn bom, khói lửa…

Một ngày đầu tháng 3 lịch sử, chúng tôi gặp lại Anh hùng LLVTND Lê Hải Lý, người trực tiếp chỉ huy chiến dịch giải phóng tỉnh Quảng Nam cách đây đã 40 năm về trước. Ông Lý bắt đầu câu chuyện trong ký ức từ bức điện tối khẩn mà ông vẫn nhớ như in từng chữ.

Đó là chiều 20/3/1975, đồng chí Chủ nhiệm Thông tin đến đưa cho ông một bức điện tối khẩn của đồng chí Văn, tức Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tổng Tư lệnh QĐND Việt Nam.

Bức điện được gửi từ Hà Nội vào với nội dung: “Điện tối khẩn cho đồng chí Lê Hải Lý - Tỉnh đội trưởng Quảng Nam chuẩn bị tấn công thần tốc, chỉ đồng chí và đồng chí Bí thư Tỉnh ủy biết. Ký tên Văn”.

Cầm bức điện trong tay, ông đã trào nước mắt vì xúc động, bởi cái ngày ông và nhân dân cả nước mong chờ đã đến…

Anh hùng LLVTND Lê Hải Lý.
Anh hùng LLVTND Lê Hải Lý.

Để thuận lợi cho việc chỉ huy thần tốc, ông chỉ đạo di chuyển Sở Chỉ huy Tỉnh đội Quảng Nam về xã Bình Sa, huyện Thăng Bình.

Lúc này, trên mặt trận của quân khu cũng chuyển biến mau lẹ. 5h30’ ngày 21/3/1975, Sư đoàn 2 Quân khu 5 nổ súng tiến công, đến trưa 21/3/1975, quân ta đánh bại Trung đoàn 5 của ngụy và tiêu diệt 1 tiểu đoàn biệt động quân, phá vỡ tuyến phòng ngự của địch, uy hiếp thị xã Tam Kỳ.

Chiều 21/3/1975, địch điều Trung đoàn 4 ở Quảng Ngãi ra lập tuyến phòng ngự mới từ Chóp Chài ra Chà Gó, đến Cẩm Khê, nhằm bảo vệ thị xã.

Đêm 21 và ngày 22/3, các đơn vị của tỉnh, huyện phối hợp với du kích xã đánh vào các khu dồn, các chốt đóng quân của địch ở các huyện Quế Sơn, Duy Xuyên, Đại Lộc… đánh tan, hoặc làm khuấy đảo quân địch…

Theo lời kể của ông Lý, thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Khu ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 hạ quyết tâm giải phóng địa bàn quân khu trong thời gian sớm nhất. Mục tiêu chủ yếu ở mặt trận Quảng Nam, Quảng Đà là thị xã Tam Kỳ và thành phố Đà Nẵng.

Rạng sáng 23/3/1975, toàn bộ lực lượng tác chiến ở vùng Đông gấp rút quay vào đánh địch ở phía Đông Tam Kỳ, sẵn sàng phối hợp với quân chủ lực giải phóng thị xã.

Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Nam họp triển khai kế hoạch giải phóng Quảng Nam.
Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Nam họp triển khai kế hoạch giải phóng Quảng Nam.

Một ngày khẩn trương “đánh địch mà đi, mở đường mà tiến”, từ Bình Dương, Bình Đào các đơn vị vượt sông Trường Giang về Bình Sa, cấp tốc hành quân vào xã Kỳ Anh Tây.

Đêm 23/3, ta đánh sập cầu Kỳ Phú và đánh chiếm Núi Cấm. 5h sáng 24/3, hai trung đoàn pháo binh 368 và 572 bắn phá các mục tiêu sân bay Ngọc Bích, ngã 3 Trường Xuân, Núi Lân, Khánh Thọ, Cẩm Khê. Sau đó pháo chuyển làn bắn vào tỉnh đường Quảng Tín, Quán Rường, Tuần Dưỡng...

Trung đoàn 1 của Sư đoàn 2 chia làm ba mũi tiến công: Mũi thứ nhất qua Kỳ Bích, đánh chiếm cầu Tam Kỳ, sau đó tiếp tục phát triển ra hướng quốc lộ; mũi thứ hai đánh qua sân bay Ngọc Bích rồi đánh xuống trung tâm thị xã, mũi thứ 3 đánh dọc đường Tiên Phước-Tam Kỳ xuống trung tâm thị xã.

Các Trung đoàn 36, 37, 38, 39 đồng loạt đánh vào các khu đồn trú và phòng ngự của địch vùng ven thị xã.

Ở hướng Đông, Tiểu đoàn 70 của tỉnh tiến công dọc theo ven biển đánh chiếm khu biệt lập Mụ Đợi tại thôn 3 xã Kỳ Trung, phát triển vào đến Cửa Lở.

Tiểu đoàn 72 vượt cầu Kỳ Phú đánh chiếm ngã 3 Duy Tân, phát triển ra ngã 3 Nam Ngãi. Đúng 10h30 ngày 24/3/1975, thị xã Tam Kỳ hoàn toàn được giải phóng.

Nhớ lại thời khắc lịch sử giải phóng thị xã Tam Kỳ, ông Trần Phú Ninh (phường Tân Thạnh, Tam Kỳ) cho biết, thời điểm đó, ông là cán bộ của Đội công tác phường 4, khu I (Trường Xuân, Kỳ Hương).

Vào lúc 4h30 ngày 24/3/1975, ông được Đội trưởng Phan Bá Cung giao nhiệm vụ dẫn đường một đơn vị bộ đội chủ lực của Sư đoàn 2 tiến đánh khu đầu não tỉnh lỵ Quảng Tín.

Ông Trần Phú Ninh.
Ông Trần Phú Ninh.

“Đúng 5h, chúng tôi vượt sông Trường Cửu, hành quân qua cầu Bà Ngôn, Trường Xuân và dần tiến thẳng vào nội ô thị xã. 10h30, tôi mang lá cờ Mặt trận dân tộc giải phóng cắm trên nóc tiền sảnh tỉnh đường Quảng Tín, báo hiệu tỉnh lỵ đã được giải phóng. Đó là giây phút hạnh phúc, vinh dự nhất của đời tôi”, ông Ninh bồi hồi nhớ lại.

Để có chiến thắng 24/3/1975, giải phóng tỉnh Quảng Nam, không thể không nói đến vai trò quan trọng của lực lượng Công an, lúc đó gọi là Ban An ninh. Chúng tôi được Trung tá Vũ Thiên Hoàng (nguyên Trưởng Công an huyện Trà My, Quảng Nam) chia sẻ những ký ức oai hùng một thời.

Ông Hoàng tham gia cách mạng từ thời niên thiếu. Năm 1962, ông gia nhập nghĩa quân địa phương, đứng trong hàng ngũ ngụy quân, nhưng bí mật hoạt động cho cách mạng.

Khởi nghĩa tháng 2/1965, ông Hoàng rút ra vùng giải phóng và được bổ sung vào đơn vị trinh sát đặc công 75A. Năm 1968, ông Hoàng được điều về Ban An ninh Quảng Nam, phụ trách đại đội trinh sát vũ trang.

Đại đội của ông có nhiệm vụ diệt ác phá kìm, xâm nhập sâu trong lòng địch để nắm bắt tình hình, âm mưu, thủ đoạn của bọn địch.

Từ tháng 12/1969, ông Hoàng là Thị ủy viên thị xã Tam Kỳ, Phó ban An ninh thị xã kiêm Đội trưởng Đội công tác phường 1.

Ban An ninh phân công 3 tiểu đội làm nhiệm vụ đi trước lót sẵn trong các vùng ven Tam Kỳ, chờ khi quân đội đánh vào thì an ninh từ bên trong hiệp đồng đánh ra tiêu diệt địch.

Sáng 23/3/1975, nhận được lệnh tổng tiến công, ông Hoàng cùng Đội công tác phường 1 dẫn đường quân chủ lực đi từ Kỳ Trà đánh chiếm đồn Chóp Chài và sân bay Ngọc Bích. Từ đây, các lực lượng tiếp tục tiến xuống đánh vào trung tâm thị xã và tỉnh lỵ Quảng Tín.

Khoảng 9h30, cánh quân của ông Hoàng đã chiếm được Chi Cảnh sát Tam Kỳ, treo cờ Mặt trận dân tộc giải phóng tại đây. Sau đó, cánh quân đánh chiếm tỉnh đường Quảng Tín cũng chiếm trụ sở Ty Cảnh sát ngụy.

Để giành được chiến thắng có ý nghĩa chiến lược ngày 24/3, lực lượng an ninh phải trải qua một quá trình gian khổ hy sinh.

Ban An ninh đã cài cắm người hoạt động hợp pháp trong vùng địch, có người giữ chức vụ cao trong bộ máy ngụy quyền tại địa phương, từ đó giúp Ban chỉ huy tiền phương đề ra kế hoạch tác chiến…

40 năm trôi qua, ký ức oai hùng vẫn in sâu trong tâm khảm các cựu binh. Họ đã góp một phần xương máu làm nên chiến thắng lịch sử giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Phước Hiệp

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...