Những lần tác nghiệp vạch mặt thủ đoạn phá rừng thông Tây Nguyên

Cùng với những cư dân nặng lòng với Đà Lạt, cánh PV thường trú tại vùng cao nguyên như chúng tôi luôn ý thức rằng: Để có một vùng đất nên thơ, trữ tình và được mệnh danh là “Tiểu Paris” ở Đông Dương, những cánh rừng xa, hay gốc thông già chính là một phần làm nên linh hồn, sức hấp dẫn mãnh liệt, thôi thúc du khách trong và ngoài nước ít nhất một lần tìm lên miền đất này.

Với người Đà Lạt, một cây thông ngã xuống, dù bất kể lý do gì cũng khiến nhiều người xót xa, tiếc nuối. Thế nhưng, vì lợi ích kinh tế và lòng tham vật chất khôn lường của con người, không ít vụ triệt phá rừng thông quy mô lớn hoặc theo kiểu “gặm nhấm” vẫn thường xảy ra. Một khi giá trị của đất đai trên thành phố du lịch càng tăng thì cuộc chiến bảo vệ rừng thông cũng vì thế mà gian nan thêm bội phần.

Nhận thức được điều đó và để thể hiện trách nhiệm góp phần gìn giữ bình yên cho những cánh rừng, cùng với một số đồng nghiệp, tôi luôn trong tâm thế “chiến đấu”, đương đầu tới cùng với “lâm tặc”, bất chấp những hành vi đe dọa, có thể bị gây nguy hiểm tới chính mình và những người thân trong gia đình. 

Phóng viên Báo CAND tại hiện trường một vụ khai thác gỗ thông bất hợp pháp.
Phóng viên Báo CAND tại hiện trường một vụ khai thác gỗ thông bất hợp pháp. 

Và thế là tôi quyết tâm đồng hành cùng các cơ quan chức năng làm sáng tỏ nhiều vụ phá rừng, khai thác gỗ thông bất hợp pháp xảy ra trên địa bàn TP Đà Lạt và các vùng lân cận; đưa các đối tượng ra xử lý trước ánh sáng pháp luật và cũng để tạo sự răn đe, giáo dục chung cho toàn thể cộng đồng.

Còn nhớ cách đây tròn 10 năm, khi đó tôi vẫn còn là một sinh viên Văn khoa năm 4 và có “thâm niên” viết báo cộng tác được 2 năm. Đó là một buổi chiều Đà Lạt đầy nắng vàng, với chiếc xe máy cũ vừa mua được từ tiền gom góp nhiều năm nhuận bút mà mỗi khi nổ máy khiến cả nhà trọ phải thức giấc, tôi rong ruổi xuống vùng Xuân Thọ, cách trung tâm Đà Lạt khoảng 15km, rồi đi thẳng vào rừng sâu theo hướng thác Hang Cọp. 

Lần theo vết xe ôtô “cày” trên đường rừng, tôi men theo con đường mòn giữa rừng già, một bên đồi cao, bên kia là vực sâu hun hút. Chỉ cần một chút sơ sẩy sẽ rơi xuống vực, một thân một phận giữa rừng già, khó ai đảm bảo rằng tôi có thể bình an trở về. Bây giờ nghĩ tới, lại thấy trong người mình có ít “máu liều”, có chút phiêu liêu, non nớt của kẻ đang thử dấn thân vào nghề làm báo lắm vinh quang và cũng nhiều cay đắng.

Qua thác Hang Cọp khoảng 2km đường rừng hun hút, lởm chỏm sỏi đá, bỗng trước mắt tôi là cánh rừng thông bị cưa hạ, gỗ xẻ la liệt. Rõ ràng đây là công trường thác gỗ lậu với quy mô lớn nhất từ trước tới nay mà tôi từng thấy và biết tới. 

Từng cây thông cổ thụ, đường kính gốc lên tới hơn 1m, cao 20m bị cưa hạ không thương tiếc, trong đó có những cây vừa cưa đổ khoảng chừng tối hôm trước, lá vẫn còn tươi nguyên, nhựa ứa trào xuống mặt đất trắng long lanh. Những khoảnh rừng thông bị khai thác bất hợp pháp kéo dài cả cây số. 

“Lâm tặc” không cưa trắng mà chỉ chọn những cây cao to, thẳng, có chất lượng gỗ tốt nhất để khai thác. Ước tính có hàng trăm cây thông cổ thụ khoảng 60 năm tuổi đã bị triệt hạ. Quanh khu vực, các đối tượng còn dùng xe cơ giới san ủi làm đường để vận chuyển gỗ ra ngoài.

Với chiếc máy ảnh kỹ thuật số vừa bằng lòng bàn tay, tôi miệt mài ghi lại cảnh “tang thương” này mà lòng đau nhói. Càng vào sâu, càng nhiều cây thông lớn bị cưa hạ ngổn ngang, cảnh tàn phá càng xảy ra khốc liệt. Tôi đoán chắc, đêm nay “lâm tặc” sẽ quay lại để xẻ và trở số gỗ thông vừa hạ này.

Để có tư liệu sinh động cho bài báo đã hình thành trong đầu, tôi quyết ở lại qua đêm một mình trong rừng sâu giữa cái lạnh giá Đà Lạt cuối năm. Sự đam mê và quyết tâm để có một bài viết tạo được sức hút, tác động mạnh tới các cơ quan chức năng của tỉnh Lâm Đồng khiến tôi quên cả đói, quên nỗi sợ hãi đang rình rập trong bóng đêm đen kịt.

Giấu xe máy vào bụi rậm ở một nơi cách xa hiện trường, tôi hồi hộp chờ đêm rơi xuống trong tiếng gió rừng rên rít lên từng hồi. Đêm rừng già khủng khiếp hơn những gì tôi mường tượng, chẳng thể trông thấy gì ngoài bóng đen và tiếng côn trùng rên rỉ. Cặp mắt dù tinh sáng đến mấy cũng không có giá trị trong trường hợp này. 

Phóng viên Báo CAND đã đồng hành cùng các cơ quan chức năng địa phương trong cuộc chiến bảo vệ rừng.
Phóng viên Báo CAND đã đồng hành cùng các cơ quan chức năng địa phương trong cuộc chiến bảo vệ rừng.

Để tránh va đập vào cây rừng và vấp ngã, tôi buộc phải ngồi yên một chỗ để cho đám muỗi rừng đang khát máu đua nhau “mở tiệc”. Nhưng không bao lâu, sức tấn công không mệt mỏi của cánh muỗi đói, tôi buộc phải bò lết trên mặt đất dùng tay cào gom lá thông khô thành một đống lớn và chui người vào.

Khoảng 19h30, từ phía rừng xa, tiếng xe cơ giới dồn dập vọng tới. “Lâm tặc” xuất hiện! Tối hôm đó, tôi nằm bất động trên một cao điểm kề hiện trường để chứng kiến cảnh khai thác gỗ lậu với khoảng 10 đối tượng, cùng xe ôtô có máy tời bốc gỗ, cưa máy... Nhiều cây thông tiếp tục bị cưa hạ, gãy đổ ầm ầm trong ánh sáng le lói của những chiêc đèn pin được gắn trên đầu của mỗi “lâm tặc”. Đến khoảng 3 giờ sáng ngày hôm sau, chiếc xe tải nặng trịch gỗ thông cùng nhóm “lâm tặc” ì ạch rời rừng sâu.

Chỉ hai ngày sau, bài viết lớn chạy trên trang nhất của một tờ báo tôi cộng tác đã được xuất bản với những tư liệu ngồn ngộn, tái hiện lại cảnh khai thác gỗ thông bất hợp pháp quy mô lớn nhất từ trước tới nay tại TP Đà Lạt. Bài báo được công bố đã thực sự gây sốc dư luận địa phương. Khó ai có thể tin được tại Đà Lạt lại có thể xảy ra cảnh khai thác gỗ thông quy mô lớn và trong thời gian kéo dài đến vậy.

Ngay khi báo đăng, các cơ quan chức năng tỉnh Lâm Đồng và TP Đà Lạt lập tức vào cuộc xác minh. Quyết định khởi tố vụ án được Công an TP Đà Lạt ban hành ngay sau đó để phục vụ công tác điều tra, truy bắt những kẻ đã sát hại rừng thông. Liên quan đến vụ việc này, giám đốc một công ty lâm nghiệp, đơn vị chịu trách nhiệm quản lý khu vực để xảy ra khai thác rừng thông cũng bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cách chức.

Một lần khác, gần giữa năm 2016, từ nguồn tin báo của quần chúng, tôi khi ấy đã là PV thường trú của Báo CAND đã tiếp cận khu vực núi Hòn Bồ, thuộc phường 12, TP Đà Lạt và phát hiện hàng chục cây thông cổ thụ khoảng 60 năm tuổi đã bị cưa hạ. “Lâm tặc” phân gỗ thành từng lóng và chuyển khỏi hiện trường. Những gì còn sót lại cho thấy, cảnh khai thác gỗ thông tại đây đã diễn ra trong thời gian dài nhưng chính quyền địa phương và chủ rừng không hề hay biết. 

Trước khi đăng trên báo giấy, một loạt hình ảnh về những gốc thông cổ thụ bị cưa hạ kèm theo thông tin về vụ phá rừng này đã nhanh chóng được xuất bản trên Báo CAND điện tử. Rất nhiều phản hồi của bạn đọc sau khi báo đăng cho thấy sự quan tâm đặc biệt lớn của dư luận về vụ phá rừng này.

Sáng hôm sau (20-5-2016), UBND TP Đà Lạt đã ra văn bản chỉ đạo Công an phối hợp với Hạt kiểm lâm khẩn trương vào cuộc, làm rõ nội dung phản ánh của Báo CAND. Lực lượng chức năng xác định khối lượng lâm sản bị thiệt hại gần 40m³ và đã ra quyết định khởi tố vụ án để điều tra về vụ phá rừng trên.

Trong nhiều vụ phá và lấn chiếm đất rừng khác, tôi cùng các đồng nghiệp tại Lâm Đồng đã không quản ngại khó khăn, gian khổ, nhất là khi phải đi tác nghiệp trong điều kiện khắc nghiệt của mùa mưa Tây Nguyên.

Càng ngày, tôi càng tự cảm thấy trách nhiệm của mình khi đứng chân tác nghiệp trên đại ngàn Tây Nguyên, đó là cùng chung tay giữ vững màu xanh của những cách rừng thông, giữ lấy bản sắc và một phần linh hồn của Đà Lạt...

Ngô Khắc Lịch

Các tin khác

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Thư gửi con của anh hùng Lê Thị Riêng

Những lá thư gói trọn tình yêu, nỗi nhớ và khát khao mong chờ ngày đoàn tụ gia đình, gặp lại con thơ và người chồng yêu thương của Anh hùng LLVTND Lê Thị Riêng vẫn được người con trai của bà lưu giữ, bảo quản trang trọng trong trái tim và ký ức…

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Bài cuối: Tiếp nối lời hứa với những người nằm lại

Ở nhiều vùng quê của Quảng Trị, những người đến lấy mẫu sinh phẩm ADN cho thân nhân liệt sĩ không chỉ mang theo các thiết bị chuyên dụng, hồ sơ nghiệp vụ hay biểu mẫu thu nhận thông tin. Họ còn mang theo một lời hứa. Đó là sẽ cố gắng làm tất cả những gì có thể để thêm một người lính nữa được gọi đúng tên.

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Bài 2: Từ di vật chiến tranh đến tên người lính

Tháng Bảy trên miền đất thiêng Quảng Trị, nhiều cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Có gia đình vừa đón được người thân trở về nhờ giám định ADN. Có những người vẫn băng rừng lần theo từng dấu tích chiến trường. Và cũng có những cuộc tìm kiếm đã khép lại từ một di vật tưởng chừng vô tri nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ.

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Giữ bình yên phía sau cánh cổng thép

Khám phá công việc của cán bộ quản giáo và chiến sĩ thi hành án tại Gia Lai, những chiến công thầm lặng bảo vệ an ninh, cảm hóa người lầm lỗi.

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Bài 1: Những cuộc tìm kiếm chưa bao giờ dừng lại

Tháng Bảy, khi hàng vạn người từ khắp mọi miền đất nước về Quảng Trị dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ, trên mảnh đất từng là chiến trường ác liệt này vẫn có những cuộc tìm kiếm lặng lẽ diễn ra. Có gia đình sau hơn nửa thế kỷ mới xác định được nơi người thân yên nghỉ nhờ giám định ADN. Có những người vẫn mang theo tấm sơ đồ cũ băng rừng, vượt suối để tìm cha. Mỗi cuộc tìm kiếm là một hành trình đi qua thời gian, nối quá khứ với hiện tại bằng khát vọng đưa những người lính trở về với gia đình và quê hương.

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Tháng Bảy tri ân ở “tọa độ lửa” Ngã ba Đồng Lộc

Những ngày tháng Bảy, hàng vạn du khách từ khắp nơi trên mọi miền đất nước đã tìm về "địa chỉ đỏ" Khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) để tri ân, tưởng nhớ 10 liệt nữ TNXP và các anh hùng, liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 58 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2026) và 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026).

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Lời thề trước giờ ra trận và hành trình tìm đồng đội của bác sĩ già

Dưới cái nắng oi ả của những ngày trung tuần tháng 7, tại Công viên Lê Thị Riêng (TP Hồ Chí Minh), không khí làm việc của Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh diễn ra khẩn trương nhưng cẩn trọng và khoa học. Bên những hố đất sâu, có bóng dáng một người đàn ông năm nay đã 82 tuổi với cặp kính dày, đôi tay tỉ mỉ gạt từng lớp bùn đất, phân loại từng mẩu xương, từng di vật nhỏ…

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Hiệu quả chuyển đổi số trong ngành thuế

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong quản lý Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - thuế, nơi yêu cầu cao về tính minh bạch, chính xác và kịp thời. Ngành thuế Việt Nam đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình quản lý nhằm xây dựng hệ thống thuế hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chuyện tình bất tử của cô giao liên bên sông Vàm Cỏ Đông

Chiến tranh "mượn" ông đi nhưng chưa trả lại cho bà. Một lời hứa, đợi chờ kéo dài tận 6 thập kỷ còn mãi trong tim. Thương một người hẹn mãi mãi không về, quý một người giữ mãi đợi chờ. Đó là chuyện tình bất tử của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên và cô giao liên Nguyễn Thị Lệ.

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Bài 2: Không ngại gian khó, hiện thực hóa khát vọng sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương

Tháng Bảy - tháng Tri ân, tại nhiều nghĩa trang liệt sĩ và những địa bàn từng là chiến trường ác liệt năm xưa ở miền Trung, cuộc hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng khẩn trương triển khai. Từ những phần mộ chưa biết tên đến các khu vực nghi còn hài cốt liệt sĩ trong rừng sâu, núi cao hay dưới lòng đất của các chiến trường cũ, tất cả đều đang được rà soát bằng nhiều giải pháp đồng bộ, với mục tiêu trả lại tên tuổi cho những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Bài 1: Ký ức dẫn đường nơi… “đất lửa”

Triệu con tim của cả nước đang hướng về “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Những ngày này, việc thực hiện chiến dịch đang diễn ra rất khẩn trương tại tất cả các địa phương. Và lực lượng Công an đang bám sát nhiệm vụ mà Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ giao cho.

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Gặp nữ chiến sĩ kiên trung của Ban An ninh Quảng Đà

Từ cô gái 15 tuổi làm giao liên giữa vùng địch kiểm soát đến nữ Đội trưởng Đội trinh sát An ninh vũ trang huyện Duy Xuyên (Quảng Nam cũ) lập nhiều chiến công vang dội trên chiến trường Quảng Đà, Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Xoa đã dành trọn tuổi thanh xuân cho cách mạng. Hơn 50 năm sau ngày đất nước thống nhất, người nữ chiến sĩ năm xưa vẫn lặng lẽ tiếp tục hành trình cống hiến... 

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Thầm lặng "gác bầu trời" để pháo hoa tỏa sáng đôi bờ sông Hàn

Khi hàng vạn người dân và du khách ngước nhìn bầu trời sông Hàn (Đà Nẵng) chờ đón những màn pháo hoa rực rỡ của Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 (DIFF 2026), ở một "mặt trận" khác, những cán bộ, chiến sĩ Công an TP Đà Nẵng vẫn lặng lẽ canh giữ vùng trời lễ hội. 

Khi AI bước vào tòa soạn…

Khi AI bước vào tòa soạn…

Chiều muộn, tại một toà soạn ở Hà Nội, những phóng viên vẫn lạch cạch gõ chữ. Những bài báo dần lên khuôn hình. Thế nhưng, thay vì căng mắt dò lỗi bài viết, giờ đây phóng viên có thể nhấn một câu lệnh, chỉ trong tích tắc các lỗi chính tả sẽ được AI báo về. Điều đáng nói, “dò lỗi” chỉ là một công việc rất nhỏ trong muôn vàn công đoạn khác mà giờ đây AI có thể hỗ trợ các toà soạn báo.

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Báo chí tìm hướng đi mới trong kỷ nguyên AI

Trong thời đại mà trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển tới mức có thể viết các bài báo, tóm tắt sự kiện và đưa ra những phản hồi mang tính thời sự chỉ trong vài giây, “AI đang thay đổi báo chí đến mức nào” là một câu hỏi không thể né tránh.

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

“Những năm tháng khốc liệt” của nhà báo cựu tù Côn Đảo

Ký ức chiến tranh, niềm trăn trở và ám ảnh về năm tháng tù đày đã thôi thúc người cựu tù Côn Đảo cầm bút viết nên cuốn sách “Những năm tháng khốc liệt”. Với chất liệu sống thô ráp, chân thực, cùng khoảng thời gian chịu đựng mọi đòn roi tra tấn và khổ đau tận cùng của kiếp người đã tạo nguồn cảm xúc giúp tác giả Hoàng Phương kể lại câu chuyện của đời mình cùng những người bạn tù “nơi địa ngục trần gian” Côn Đảo.

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Vùng cát trắng khô cằn Nam Cửa Việt đổi thay từng ngày

Trên dải cát trắng khô cằn ven biển, thôn Phú Hội, xã Nam Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị đang chứng kiến sự chuyển đổi rõ nét khi nhiều mô hình nuôi trồng thủy sản mới như ốc hương, cá kình, cá lăng đuôi đỏ… từng bước mở rộng. Những đối tượng nuôi đa dạng, ứng dụng kỹ thuật mới không chỉ mở ra hướng khai thác hiệu quả hơn vùng đất cát, mà còn tạo thêm nguồn thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho nhiều hộ dân.

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.