Những đài hoa bất tử trong lòng dân tộc

Có một vùng đất nằm giữa lòng đất thép Thái Nguyên… Vùng đất mà gần nửa thế kỷ qua đã trở thành “địa chỉ đỏ” sáng ngời trong trang sử vàng truyền thống của lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) Việt Nam. Đó là Lưu Xá - nơi 60 liệt sĩ Đại đội TNXP 915 hy sinh.

Sống bám cầu đường, chết kiên cường, bất khuất

Hằng năm, vào độ tháng bảy, khi hàng triệu con tim hướng về các địa danh lịch sử, tỏ lòng tri ân các thế hệ cha anh đã sống, chiến đấu, hy sinh cho hòa bình, tự do của Tổ quốc, bà Lương Thị Hội, SN 1953, dân tộc Tày ở xã Bản Ngoại, huyện Đại Từ lại đến thăm Khu di tích Lịch sử Quốc gia 60 liệt sĩ Đại đội TNXP 915 tại phường Gia Sàng, TP. Thái Nguyên.

Thắp nén nhang thơm, kính cẩn nghiêng mình trước anh linh liệt sĩ, ký ức về những tháng ngày thanh xuân  “sống bám cầu đường” dưới mưa bom bão đạn cùng đồng đội lại ùa về cháy bỏng trong tâm trí người cựu thanh niên xung phong này.

Sáng 24-12-1972, hơn nửa cán bộ, đội viên Đại đội 915 nhận được lệnh bốc dỡ toàn bộ số hàng hóa tại ga Lưu Xá chuyển vào tiền tuyến.

Thời điểm đó, Thái Nguyên là một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt của giặc Mỹ vì trên địa bàn có Khu gang thép, tổng kho hoá trường, ga Lưu Xá cùng nhiều tuyến đường quan trọng nối Hà Nội và các cửa khẩu biên giới phía Bắc, lưu lượng xe vận tải mỗi ngày lên tới vài trăm lượt. Chính vì thế, nhiệm vụ của đơn vị rất nguy hiểm, nặng nề.

Các cựu thanh niên xung phong tỉnh Thái Nguyên thăm Khu di tích Lịch sử Quốc gia 915.
Các cựu thanh niên xung phong tỉnh Thái Nguyên thăm Khu di tích Lịch sử Quốc gia 915.

Biết đây là nhiệm vụ nguy hiểm, có thể hy sinh, hơn 60 cán bộ, đội viên Đại đội 915 cùng Đội phó Đội 91 Nguyễn Thế Cường đã lên đường với tâm thế của những người lính ra trận. Sau một ngày làm việc cật lực, đến chập tối, hàng hóa cơ bản đã được giải tỏa. Lúc này, máy bay Mỹ gầm rú trên bầu trời, tất cả đội viên Đại đội 915 chạy đến 2 hầm trú ẩn cạnh nhà ga và chuẩn bị ăn cơm tối.

Nhưng, các anh chị đã không kịp ăn bữa cơm dã chiến ấy, một loạt bom B52 rải thảm xuống TP Thái Nguyên, giội trúng 2 căn hầm trú ẩn của đại đội 915; 60 cán bộ, đội viên đã hi sinh…

Nước mắt rưng rưng, bà Lương Thị Hội nghẹn ngào nhớ lại: “Đau đớn lắm... Mấy chục con người trẻ trung phơi phới, nhiệt huyết tràn đầy, vừa nói cười rộn rã. Thế mà… Ba quả bom giội xuống, trúng ngay hầm trú ẩn, phút chốc tất cả tan hoang. Nhiều người thân thể không còn nguyên vẹn, mỗi bộ phận một nơi, thương tâm vô cùng”.

Khoảng lặng sau chiến tranh

Trong 67 TNXP nhận nhiệm vụ ngày 24-12-1972, có 7 người may mắn thoát khỏi lưỡi hái tử thần. Song họ đều bị những di chứng ác nghiệt. Cô gái dân tộc Tày xinh đẹp Bùi Thị Loan quê huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Cạn bị sức ép chấn động nên mất ngôn ngữ, trí nhớ, thành người tâm thần trốn viện đi lang thang suốt 4 năm. May có người quen nhận ra và đưa đi chữa khỏi bệnh. Còn đồng chí Hoàng Văn Thắng thì bị đất lấp đến tận cổ. Mặc dù được cứu sống, nhưng đồng chí Hoàng Văn Thắng sau trận bom ấy bị thương tích, không thể xây dựng gia đình…

Từng trải qua sinh tử cùng nhau, nên ông Hoàng Văn Thắng và bà Nguyễn Thị Nhung, bà Liêu Thị Ly đều cùng dân tộc Tày, trú huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn - họ là 3 trong số 7 TNXP sống sót sau đêm 24-12-1972, họ coi nhau như ruột thịt.

Trong đêm đó, bà Nhung và bà Ly người bị mảnh bom sát thương, người bị sức ép ngất xỉu, chỉ có ông Thắng là còn tỉnh. Thời điểm đối mặt với ranh giới sinh tử trong đêm Noel năm ấy là ký ức kinh hoàng mà ông Thắng không bao giờ quên: “Quả bom rơi trúng ngay cửa hầm, hất tung mọi thứ. Đồng đội đứng đằng trước, đằng sau, bên trái, bên phải đều hy sinh hết… Bây giờ nghĩ lại vẫn quá kinh hoàng, nó mạnh đến nỗi không nghe tiếng nổ đâu. Bom nổ có những người bay qua đầu tôi hàng trăm mét”.

Những lúc trái gió trở trời, di chứng chiến tranh khiến sức khỏe suy kiệt, thân thể đau nhức, những kỷ niệm cũ lại ùa về. Tâm sự cùng chúng tôi, bà Nhung chùng giọng: “Những chị em sống sót trong trận bom đó, không ai lành lặn cả. Tôi bị thương phải khâu nhiều mũi trên đầu, ngón tay và đầu gối”.  

Tượng đài trong lòng dân tộc

Cứ mồng một, ngày rằm và các dịp lễ Tết, anh Lương Văn Lý, ở xã Linh Sơn, thành phố Thái Nguyên đều đặn lên nghĩa trang thắp nhang cho chị gái là liệt sĩ Lương Thị Phương và các bạn của chị - những TNXP đã hy sinh trong đêm 24-12-1972. Lần nào cũng vậy, phút giây bên ngôi mộ người chị cả hy sinh ở độ tuổi đôi mươi luôn khiến anh Lương Văn Lý bồi hồi, xúc động. 

Tâm sự với chúng tôi, anh Lý trải lòng: “Khi tôi ra đời, chị tôi đã hy sinh. Tôi chỉ có thể biết về chị qua lời kể của người thân. Mẹ tôi kể chị Phương phải ở nhà trông các em để bố mẹ vào rừng lấy măng bán nhưng khi về thì mới biết chị ấy đã trốn đi TNXP. Bố bắt chị ấy lấy chồng nhưng chị ấy bảo chưa muốn lấy, tôi rất thương chị tôi”.

Tri ân sự hy sinh to lớn, đã trở thành tấm gương sáng ngời về chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc của 60 liệt sĩ TNXP Đại đội 915, lực lượng thanh thiếu niên, các cá nhân và tập thể trên địa bàn tỉnh đã gây quỹ để xây dựng Khu tưởng niệm tại chính nơi các liệt sĩ TNXP đã ngã xuống…

Năm 2009, Đảng - Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND cho Đại đội 915 thuộc Đội TNXP 91 Bắc Thái, đồng thời xếp hạng địa điểm này là Di tích Lịch sử Quốc gia. 

Năm 2018 cũng với tấm lòng “đền ơn đáp nghĩa”, “uống nước nhớ nguồn” của người dân và các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, khu di tích đã được trùng tu lại để có được diện mạo khang trang, đẹp đẽ như ngày hôm nay. 

Giờ đây, cùng với các Di tích Lịch sử Ngã ba Đồng Lộc ở Can Lộc, Hà Tĩnh; Truông Bồn ở Đô Lương, Nghệ An; Hang Tám Cô ở Bố Trạch, Quảng Bình; lực lượng TNXP Việt Nam và nhân dân Thái Nguyên tự hào có thêm Khu Di tích Lịch sử Quốc gia 915.

Ông Nguyễn Ngọc Diên ở quận Tây Hồ, Hà Nội nguyên là Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Việt Nam tại một số quốc gia. Sau khi nghỉ hưu, trở về đất nước, ông đã thực hiện nhiều chuyến hành trình “tìm về cội nguồn”. Dù trước kia đã đến thăm nhiều di tích, nhưng khi đặt chân đến đây, tận mắt ngắm nhìn các hiện vật, trực tiếp nghe hướng dẫn viên và “nhân chứng sống” kể lại ông vẫn không thể kìm nén được nỗi xúc động trước sự hy sinh to lớn của những TNXP tuổi đời còn quá trẻ.

Chia sẻ về cảm xúc của mình khi đến thăm di tích, ông Diên rơm rớm:“Xót xa quá, anh chị tuổi mới 18, 20 mà đã ra điđể đổi lại những chữ như Bác Hồ nói “không có gì quý hơn độc lập, tự do”. Tuổi trẻ chúng ta cần phải sống xứng đáng với người đã ngã xuống, cố gắng đoàn kết một lòng xây dựng đất nước Việt Nam ngày một đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”.

“Lưu Xá - Đêm Noel màu máu năm 1972
Những nụ cười bom B52 giập khuất.
Các chị các anh gửi trái tim vào đất
Sông núi hiện lên nguyên vẹn hình hài.
Thầm lặng dòng tên làm hoa nắng tượng đài
Hơn tất thảy mọi lời yêu Tổ quốc!”.

60 liệt sĩ TNXP Đại đội 915 đã đi xa, song lý tưởng đẹp đẽ của các chị, các anh vẫn còn sống mãi. Những người đã chọn một lẽ sống hiến dâng cho Tổ quốc thì tên tuổi của họ sẽ “hóa thành tên đất nước”, tinh thần của họ sẽ như những “Đài hoa bất tử” trong lòng dân tộc…

Hằng Dung

Các tin khác

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Đồng hành với người dân gỡ khó từ cơ sở

Ở những địa bàn rộng lớn và rất đặc thù như miền Trung, phóng viên thường trú là cầu nối đưa thông tin từ cơ sở đến tòa soạn nhanh, chính xác và khách quan. Gần dân để nghe, đi sâu thực tế để hiểu, kiểm chứng để phản ánh đúng những vấn đề người dân quan tâm – đó cũng là cách phóng viên Báo Công an nhân dân (CAND) đưa tiếng nói cơ sở đến bạn đọc, đồng thời góp phần giúp cơ quan chức năng kịp thời nhận diện và hành động.

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Dấu ấn đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình đầu tiên của Việt Nam

Chúng tôi có mặt tại Đơn vị Cảnh sát gìn giữ hoà bình (GGHB) số 1, Bộ Công an đóng tại Trung tâm Đào tạo và Phát triển năng lực GGHB, ở xã Hoàng Hoa Thám, Hưng Yên vào một ngày nắng lửa, khi cả đơn vị tổ chức diễn tập thực chiến chào đón Đoàn Tư lệnh Cảnh sát Liên hợp quốc (LHQ) đến thăm và làm việc. Cảm nhận rõ nhất là dấu ấn của một đơn vị trẻ, năng động, mang theo khát khao thực hiện sứ mệnh GGHB LHQ tại các địa bàn xa Tổ quốc.

Một lần đến Trường Sa…

Một lần đến Trường Sa…

Tôi đã đăng ký đi Trường Sa không chỉ một lần. Mỗi khi nghe tin có đoàn công tác chuẩn bị ra đảo, tôi lại đăng ký. Nhưng rồi vì nhiều lý do, tôi vẫn chưa thực hiện được ước nguyện. Có lúc tưởng như đã đến lượt mình, cuối cùng lại lỡ hẹn.

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ “người đưa tin” đến nhiệm vụ quốc tế cao cả

Từ những bản tin đầu tiên với không ít va vấp, nghề báo đã đưa tôi đến Trường Sa, Làng Nủ, những sự kiện trọng đại của đất nước và rồi tới hiện trường động đất cách quê hương nửa vòng trái đất. Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một cách hiểu về hai chữ “đưa tin”.

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

Nghề báo đã cho tôi gặp những người thầy “đặc biệt”

26 năm gắn bó với Báo CAND (tờ báo mà chúng tôi coi như ngôi nhà thứ hai và là một phần cuộc đời của mình) thì có tới 24 năm tôi là phóng viên theo dõi mảng giáo dục và đào tạo. Và đến bây giờ, tôi vẫn luôn thầm cảm ơn một cơ duyên may mắn vô hình nào đó đã đưa tôi đến với giáo dục, cho tôi cơ hội được đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nước nhà.

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Chút kỷ niệm về chuyến xuất ngoại “vô tiền khoáng hậu”

Trong đời làm báo của mình - đặc biệt là gần 30 năm làm báo Công an nhân dân và An ninh thế giới - tôi đã đi công tác không biết bao nhiêu chuyến và riêng đi nước ngoài cũng phải gần 25 chuyến. Nhưng có một chuyến đi “vô tiền khoáng hậu”, đó là chuyến đi sang Pakistan vào trung tuần tháng 10 năm 2001.
Và lý thú nhất trong chuyến đi này là chuyện tôi và cuốn Kinh Koran.

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Lắng nghe dân nói, làm đến cùng việc dân cần…

Có những bài báo “khép lại” sau khi đăng tải nhưng hành trình tạo chuyển biến trong đời sống từ bài báo ấy chỉ mới bắt đầu. Tại Lâm Đồng, từ những đồi thông bị “xẻ thịt” đến những khu dân cư bị bủa vây bởi ô nhiễm được phản ánh trên Báo Công an nhân dân đã góp phần thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc, kịp thời chấn chỉnh, xử lý dứt điểm vi phạm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Cần “dẹp” những trò nhảy múa quái dị ở công viên Lãm Làng

Để công viên Lãm Làng thực sự trở lại đúng chức năng là không gian sinh hoạt cộng đồng, vui chơi, giải trí lành mạnh, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng cần sớm vào cuộc, kiểm tra, chấn chỉnh và xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự, gây ô nhiễm tiếng ồn, chiếm dụng không gian công cộng trái quy định.

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Chuyện “rèn binh” chó nghiệp vụ của Cảnh vệ miền Nam

Ít xuất hiện trước công chúng, nhưng công tác bảo vệ các sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng diễn ra hay các chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế đến khu vực phía Nam, những chú chó nghiệp vụ của Phòng Cảnh vệ miền Nam (Bộ Tư lệnh Cảnh vệ) luôn sát cánh cùng cán bộ, chiến sĩ, trở thành “mắt thần”, “lá chắn” bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Ngăn tội phạm từ những biểu hiện lệch chuẩn trong thanh thiếu niên

Trước tình trạng vi phạm pháp luật trong học sinh, thanh thiếu niên (HS, TTN) còn diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm, Công an TP Hải Phòng đã triển khai nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm và vi phạm pháp luật trong HS, TTN, người thất nghiệp trên địa bàn. Trong đó đánh giá thực trạng, nhận diện nguyên nhân, đề ra giải pháp nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, không để những biểu hiện lệch chuẩn trở thành mầm mống tội phạm.

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Những lá đơn từ tuổi mười tám

Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường đã tìm đến Công an xã để tìm hiểu về tiêu chuẩn, điều kiện thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân (CAND). Sau khi cân nhắc, họ viết đơn tình nguyện, mong muốn được rèn luyện trong môi trường kỷ luật, thử sức và trưởng thành qua những năm tháng thực hiện nghĩa vụ. Đằng sau mỗi lá đơn là những khát vọng của tuổi trẻ, cùng mong muốn được góp sức mình cho quê hương.

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Người dân Hà Tĩnh đồng thuận giao nộp hàng trăm khẩu súng

Thông qua công tác tuyên truyền, vận động kết hợp tổ chức nhiều hình thức linh hoạt, sáng tạo, lực lượng Công an xã, phường tại Hà Tĩnh đã vận động người dân trên địa bàn giao nộp hàng trăm khẩu súng cùng nhiều công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ các loại.

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Một sinh kế, một cơ hội làm lại cuộc đời

Sau cai nghiện, điều khó nhất với nhiều người không chỉ là tránh xa ma túy mà còn là bắt đầu lại cuộc sống. Từ rà soát, quản lý, giáo dục đến kết nối vay vốn, học nghề, tìm việc làm, Công an các đơn vị, địa phương ở Hải Phòng đang cùng chính quyền, ngân hàng và các đoàn thể tạo thêm những “điểm tựa” để người sau cai có thể tự đứng lên bằng chính sức lao động của mình.

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

45 ngày đêm quyết liệt làm sạch ma túy tại Đà Nẵng

Không để ma túy có khoảng trống len vào địa bàn, suốt 45 ngày đêm, Công an TP Đà Nẵng đồng loạt tổng rà soát từ khu dân cư, chung cư, nhà trọ, cơ sở lưu trú đến chợ đầu mối, bến xe và những địa bàn tiềm ẩn nguy cơ. Với phương châm “đi từng nhà, rà từng người”, mỗi cuộc kiểm tra không chỉ để phát hiện, xử lý mà còn mở ra những đầu mối truy xét, đấu tranh, làm sạch địa bàn. 45 ngày đêm khép lại, yêu cầu “làm sạch để giữ sạch” tiếp tục được đặt ra thường xuyên, hướng tới mục tiêu xây dựng TP Đà Nẵng không ma túy.

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

Điểm tựa của những đứa trẻ bị bỏ rơi

10 năm qua, những đứa trẻ đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm Từ thiện xã hội chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh, tỉnh Thanh Hóa vẫn gọi sư cô Thích Đàm Ngoan là mẹ. Từ những đứa trẻ đỏ hỏn bị bỏ lại bên cổng chùa đến những em nhỏ lớn lên dưới mái nhà Hồi Long, sư cô đã dành phần lớn thời gian, công sức và tình yêu thương để các em có một tuổi thơ bình thường như bao đứa trẻ khác.

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Tuyến đường giữa đại ngàn Trường Sơn đánh thức miền Tây Quảng Trị

Hơn hai thập kỷ sau khi được mở tuyến, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ Phong Nha đến Khe Sanh đã trở thành một trục giao thông quan trọng xuyên qua miền Tây Quảng Trị. Tuyến đường đi qua những vùng núi rừng hiểm trở, kết nối các bản làng với miền xuôi, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương và từng bước thay đổi sinh kế.

Nẻo thiện tìm về

Nẻo thiện tìm về

Giúp đỡ người dân đi qua đường khi gặp mưa lũ, không nhận tiền “bồi dưỡng” của đối tượng khai thác gỗ trái phép, không quản thời gian, không nề hà công việc, có lệnh triệu tập là lên đường, đó là bản tính của Nguyễn Quốc Duy - Tổ trưởng Tổ an ninh trật tự (ANTT) thôn Mỹ Thạnh, xã Hàm Thạnh, tỉnh Lâm Đồng.

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Ngăn chặn vấn nạn săn bắt chim di cư

Để ngăn ngừa hành vi đặt bẫy, giăng lưới săn bắt động vật hoang dã (chim trời) mùa di cư, lực lượng Công an cơ sở ở các xã ven biển tỉnh Hà Tĩnh đã đồng loạt triển khai nhiều biện pháp thu gom, phá huỷ các bẫy chim trái phép đến bắt giữ, xử lý những trường hợp săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép.